In de flamboyante wereld van ‘Queer Eye’ is iedereen gelijk

Realityserie De metamorfose-show ‘Queer Eye‘ is nog steeds een hit op Netflix. Het nieuwe seizoen, waarin gedupeerden van de coronapandemie worden geholpen, voelt urgent. En iedereen is er welkom, ongeacht achtergrond, geaardheid of geloof.

Jonathan Van Ness, Karamo Brown, een van hun gasten (in zwart overhemd), Bobby Berk, Tan France en Antoni Porowski in ‘Queer Eye’.
Jonathan Van Ness, Karamo Brown, een van hun gasten (in zwart overhemd), Bobby Berk, Tan France en Antoni Porowski in ‘Queer Eye’. Foto Ilana Panich-Linsman/ Netflix

Toen dit najaar de speelfilmversie van de serie Anne+ in de bioscopen verscheen, erkenden de makers dat zij bewust een wereld creëren die rooskleuriger en hoopvoller is dan de dagelijkse realiteit voor de meeste lhbti in de wereld. „In andere films en series is al genoeg negatieve representatie van queer personen aanwezig”, vertelde regisseur Valerie Bisscheroux. „Wij scheppen een wereld waarvan wij zouden willen dat deze er ooit zou komen.”

Dit idealistische uitgangspunt is ook een belangrijke reden waarom de realityserie Queer Eye zich de afgelopen jaren tot een van de succesnummers van Netflix heeft ontpopt. De streamingdienst besloot vier jaar geleden een oude hit van de Amerikaanse tv-zender Bravo een tweede leven te gunnen. Het concept is even simpel als doeltreffend: vijf vrolijke gays staan een week lang mensen bij die met zichzelf of het leven in de knoop zitten. De make-over vindt plaats op allerlei vlakken. Kapper Jonathan geeft tips voor een betere verzorging, stylingexpert Tan laat zijn licht schijnen over de kledingkast van de kandidaat. Designer Bobbi gaat aan de slag met de vaak verwaarloosde huis en haard, kok Antoni biedt hulp bij een gezondere keukenroutine en ‘culture’-expert Karamo voert een paar indringende gesprekken over de grote struikelblokken des levens.

Het idealistische uitgangspunt is een belangrijke reden waarom ‘Queer Eye’ zich de afgelopen jaren tot een van de succesnummers van Netflix heeft ontpopt

In het eerste seizoen lag de nadruk nog erg op hetero’s die met zichzelf in de knoop zaten, maar die insteek werd later losgelaten. In de wereld van Queer Eye is iedereen welkom en daadwerkelijk gelijk, ongeacht zijn of haar achtergrond, geaardheid, leeftijd of geloof. De Fab 5, zoals de gays zichzelf hebben gedoopt, durven elk onderwerp bespreekbaar te maken: van de onzekerheid van een zestiger om zichzelf weer op de datingmarkt te begeven tot structureel racisme – een nieuwe aflevering draait om een Aziatisch-Amerikaanse bakker die dankzij de ‘Asian Flu’-opmerkingen van Trump een rotjaar achter de rug heeft. De angst voor haarverlies van een jonge oma wordt met dezelfde ernst behandeld als de problemen die een jonge transgender ervaart dankzij haar transitie.

Lees ook: Aandoenlijke metamorfose-show Queer Eye is een verademing in het genre

De vijf proberen hun deelnemers soms op een andere manier naar zichzelf te laten kijken. Maar tegelijkertijd waken ze er doorlopend voor hun eigen progressieve wereldbeeld nooit aan andersdenkenden op te leggen. Wel wordt vaak benadrukt dat iedereen er baat bij zou hebben om open te staan voor anderen en juist te zoeken naar dat wat ons bindt in plaats van dat wat ons uit elkaar drijft. In de wereld van Queer Eye is geen ruimte voor haat, polarisatie, cynisme of disrespect – een verademing in een tv-landschap waarin veel programma’s juist goed lijken te gedijen bij die elementen. Diepe indruk wekt bijvoorbeeld het gesprek tussen de donkere Karamo die een witte agent uit een zuidelijke staat vertelt dat zijn zoon geen rijles neemt omdat hij bang is aangehouden en neergeschoten te worden. „Veel van ons proberen ook eerlijk hun werk te doen”, repliceert de agent. „Ja, ik weet dat het grootste deel van jullie dat doet”, knikt Karamo begripvol.

Net zo ontroerend is de hereniging van transvrouw Angel en haar vader Jose die elkaar al anderhalf jaar niet meer hebben gesproken. Met tranen in zijn ogen bekent Jose hoe lastig hij het had met de transformatie van het kind dat hij 21 jaar als zoon kende. Het Fab 5-team schrikt er ook niet voor terug om zelf openhartig te zijn over alle obstakels die ze hebben moeten overwinnen. Karamo had in het verleden een drugsverslaving, Tan werd vroeger gepest vanwege zijn Pakistaanse achtergrond, Antoni deelde met de kijkers zijn moedercomplex en Jonathan schrikt er niet voor terug om te praten over een hiv-besmetting en depressie.

Tan France en Antoni Porowski.

Foto Ilana Panich-Linsman/ Netflix

Respect en gelijkheid

Het vijftal spint trouwens uitstekend garen bij hun bekendheid en de vier Emmy Awards die het programma tot nu toe won. De meeste van hen schreven inmiddels meerdere boeken en spraken in de presidentscampagne expliciet hun steun uit aan Joe Biden. „Als ik mijn stem uitbreng, dan denk ik aan het feit dat ik een vertegenwoordiger ben van zo veel groepen die de afgelopen vier jaar zo negatief bejegend zijn”, stelde Tan France in een interview. „Het enige dat we vragen is respect en gelijkheid. Moslims willen met respect behandeld worden, mensen van kleur willen met respect behandeld worden en lhbti willen met respect behandeld worden.” Ook in de popcultuur lieten de Fab 5 hun sporen achter. Zo verschenen zij in clips van rapper Lizzo en Taylor Swift en hebben ze sinds kort zelfs hun eigen Lego-pakket waarmee de loft die in de serie dient als hun hoofdkwartier, kan worden nagebouwd.

Waar de make-overs in de laatste twee seizoenen formulematiger aan gingen voelen, heeft de serie met het nieuwe seizoen – nu te zien op Netflix – zijn urgentie weer teruggekregen. Vanwege de coronapandemie moesten de opnames een jaar lang worden stilgelegd. In de nieuwe reeks komen vooral deelnemers aan bod die flink te lijden hadden onder de crisis: een rapper die opeens niet meer kon optreden, een schoolcomité dat na een jaar online les graag een onvergetelijke prom wil organiseren. Daarnaast worden mensen in het zonnetje gezet die zich tijdens de lockdown nadrukkelijk hebben ingezet voor hun gemeenschap: een arts die een laagdrempelig covidtest- en vaccinatiecentrum initieerde, of een man die belangeloos probeert coronadaklozen in Texas te helpen.

De Fab 5 waken er doorlopend voor hun eigen progressieve wereldbeeld nooit aan andersdenkenden op te leggen

Reacties op sociale media bevestigen dat de feelgoodtelevisie van de kwetterende gays een effectieve remedie is tegen het gevoel van sleur en moedeloosheid waar veel mensen na bijna twee jaar coronatirannie door worden bevangen. Hun woorden van hoop, optimisme en vertrouwen in een betere toekomst voelen urgenter dan ooit tevoren. Maar de pandemie bevestigt vooral ook de basisgedachte achter het immer optimistische programma. Huidskleur, religie of achtergrond doen er uiteindelijk niet toe: corona treft ons allemaal. Iedereen herkent zich in de verhalen van gewone burgers die door de crisis werden geconfronteerd met economische malaise, sterfgevallen of andere tegenslagen. En iedereen heeft dringend behoefte aan een sprankje licht, liefde en het vertrouwen dat er ooit een einde komt aan de schier eindeloze tunnel van lockdowns en nieuwe varianten.

Alle 6 seizoenen van Queer Eye zijn nu te zien op Netflix.