Stel als club in het betaald voetbal nog maar eens een team op nu het virus overal opduikt

Voetbal Veel besmettingen, toch dertien spelers? Dan moeten Nederlandse clubs spelen, is de regel. Toch werden zondag al duels afgelast.

FC Volendam, koploper in de Eerste Divisie, kon zondag gewoon spelen. De thuiswedstrijd tegen Telstar werd met 2-1 gewonnen.
FC Volendam, koploper in de Eerste Divisie, kon zondag gewoon spelen. De thuiswedstrijd tegen Telstar werd met 2-1 gewonnen. Foto Gerrit van Keulen/ANP

Vertaald naar deze tijd is zij het OMT-lid van PEC Zwolle, zegt clubarts Mineke Vegter. Stijgt het aantal besmettingen, dan kijken collega’s naar haar. De trainers met name, die – als ministers – overtuigd willen worden van de noodzaak van maatregelen. En net als in de politiek, laten ook andere belanghebbenden van zich horen. De krachttrainer, directieleden. De gym sluiten? Daar komen blessures van. Een tweede spelersbus? Kost 600 euro per dag. Vraag is altijd: wanneer moet iets en wanneer mag het?

Niettemin was Vegter afgelopen week onverbiddelijk. De oefenwedstrijd in Duitsland tegen Hannover 96 kon echt niet doorgaan. „Met z’n allen de bus in om uren verderop te spelen, voelde niet verantwoord.”

PEC was op dat moment met een uitgedunde selectie op trainingskamp in Epe. Een aantal spelers testten positief rond de feestdagen, voor vertrek of op de eerste dag. „Het is wikken en wegen”, zegt Vegter over de beslissing om niet te voetballen. „Trainers vinden de oefenwedstrijden in januari heel belangrijk. Spelers kunnen ritme opdoen, fit worden. Dit was een gezamenlijk besluit, maar ze vragen me ook weleens of wij niet te voorzichtig zijn. Of spelers niet eerder bij de groep kunnen aansluiten, in plaats van na de tien dagen die wij hanteren. Dat is topsport hè, altijd de grenzen willen opzoeken.”

Het virus rukt op. Overal, en dus ook in het voetbal. Dachten clubs de tijd van strenge maatregelen achter zich te hebben gelaten, worden hun selecties toch weer geteisterd door Covid-19.

Om die reden werden zondag voor het eerst twee wedstrijden in het betaald voetbal afgelast. Excelsior miste te veel spelers om tegen ADO Den Haag te spelen, Jong AZ voor het duel bij Top Oss. Beide clubs hadden niet dertien voetballers tot hun beschikking, het minimum om te moeten spelen, inclusief een keeper. Om te voorkomen dat clubs moeten terugvallen op jeugdspelers, neemt de KNVB een lijst met vijfentwintig spelers als uitgangspunt. Pas als daarvan dertien of meer besmet zijn, kan uitstel worden aangevraagd.

Tegelijkertijd gelden ook voorwaarden om te mogen voetballen: een volledige vaccinatie niet ouder dan vier maanden, een infectie in het afgelopen half jaar, een boosterprik (zeven dagen na vaccinatie) en een negatieve PCR- of antigeentest door een onafhankelijke partij. De vaccinatiegraad onder profvoetballers in Nederland is 75 procent, bleek uit een enquête van spelersvakbond VVCS, die door 157 van de meer dan duizend profspelers in Nederland is ingevuld.

Elders in Europa worstelen clubs met dezelfde problemen als de Nederlandse. In de Franse Ligue 1 gingen dit weekend ook twee wedstrijden niet door: Lille-FC Lorient en Montpellier-Troyes. Nog rommeliger ging het eraan toe in de Serie A. Daar werden vorige week vier duels afgelast. Op zichzelf niet vreemd, ware het niet dat de competitiebazen niet elk van deze wedstrijden officieel uitstelden. Zo stond Internazionale donderdag gewoon aan de aftrap bij Bologna, ook al was van tevoren bekend dat de thuisploeg door de plaatselijke GGD in thuisisolatie was gezet. Op dat moment konden plaatselijke autoriteiten duels nog cancelen, nu niet meer. De Serie A voerde donderdagavond direct een nieuw protocol in, dat net als dat van de KNVB voorschrijft dat clubs dertien man nodig hebben om te spelen.

Spelers op vakantie

Ook in Engeland gingen eerder al verschillende wedstrijden niet door. In de Premier League testten afgelopen week 103 en de week daarvoor 94 voetballers positief. Spanje? Daar ging het veel over FC Barcelona. Wist de club ondanks financiële perikelen toch een speler te kopen, testte de van Manchester City overgenomem Ferran Torres vrijwel meteen positief, evenals voorzitter Joan Laporta die Torres bij zijn presentatie nog omhelsde. Elf spelers van Barcelona waren toen al besmet.

Duitsland? Dat sprak vooral over Bayern München, dat bij de hervatting van het seizoen zo veel besmettingen telde (negen) dat het twee zestienjarigen bij de selectie haalde voor de wedstrijd tegen Borussia Mönchengladbach. Een van hen (Paul Wanner) mocht invallen en werd de jongste speler van Bayern ooit in de Bundesliga. Een record dat overschaduwd werd door de 2-1 nederlaag. Dat krijg je met zo veel afwezigen, suggereerde de Duitse pers. Hoe streng in de leer was Bayern nog wat betreft corona?

Trainer Julian Nagelsmann reageerde gepikeerd. Ja, spelers waren op vakantie geweest. Had hij hen dat dan moeten verbieden? „Dat mag niet eens volgens de wet.” De club, zei hij, had dezelfde regels en aanbevelingen gehanteerd als in de afgelopen twee jaar. En voor spelers was het belangrijk om zich op te laden. „Je kunt ze niet verplichten om thuis te blijven.”

Ook in de Eredivisie vlogen spelers uit. Op sociale media verschenen filmpjes van voetballers die in het buitenland verbleven. De een voor familiebezoek, anderen om in de Caraïben aan het strand te liggen. „Mei vorig jaar hebben wij spelers nog wel verboden om te vliegen”, zegt PEC-arts Vegter, „maar ze moesten toch een keer naar huis kunnen.”

Afgeblazen trainingskampen

Ingewikkelder was de vraag of clubs op trainingskamp moesten gaan. Overwinteren in zonniger oorden is voor met name Eredivisieclubs traditie. Goed voor de teamgeest, goed voor de conditie. Maar óók een risico.

Toch nam een aantal het vliegtuig. Ajax toog vorige week naar de Algarve; bij vertrek testte de hele groep (zestig man) negatief. Ook Vitesse reisde naar Portugal. „Momenteel draait alles om corona. Daar is niets nieuws aan. Daarom maakt het weinig uit of we hier zitten of in Arnhem”, zei Vitesse-trainer Thomas Letsch bij de NOS. „We moeten overal oppassen.”

Zoals ook overal besmettingen loeren. Wat bleek toen zowel Ajax als Vitesse het trainingskamp voortijdig moest afbreken. Vitesse vloog vervolgens zonder de betreffende personen terug naar Nederland. Ajax liet zijn vier positieve gevallen per privéjet terugvliegen, tegen de regels in, wat de club op een berisping van aftredend minister Hugo de Jonge kwam te staan. „Sporters staan niet boven de wet.” NEC, dat naar Spanje trok, keerde ook eerder terug.

Sc Heerenveen dacht nog naar Apeldoorn te kunnen gaan, maar bleef door besmettingen in Friesland. PSV en Feyenoord bliezen hun trainingskampen al voor vertrek af. Ondanks meerdere besmettingen in de selectie, was bij Feyenoord niet iedereen even blij met deze door clubarts Joost van der Hoek geadviseerde beslissing. Trainingskampen kosten immers ook geld. Vaak worden ze bekostigd met de uitzendrechten van de wedstrijden die er worden gespeeld. Feyenoord zou in Marbella spelen tegen Club Brugge. Mede vanwege de financiën annuleerde PEC Zwolle zijn trainingskamp begin december al.

Bondsarts Edwin Goedhart zegt desgevraagd dat clubs weer alert moeten zijn op de basisregels. „Reizen, samen eten, besprekingen, kleedkamergebruik: dat zijn allemaal momenten waarop je risico loopt elkaar te besmetten. Ga dat nou zoveel mogelijk vermijden.’’

Het is in feite precies wat hij twee jaar geleden ook al zei. En sindsdien is blijven roepen. Ook al voelde niet iedereen in het voetbal de afgelopen tijd de urgentie van die boodschap.