Recensie

Recensie Theater

Hyperesthetiek van dansers in de mist

Dans Damien Jalet en Kohei Nawa verliezen zich in de schoonheid van de beelden die zij met filmer Rahi Rezvani creëren met danserslichamen die zich om elkaar heen vouwen en uitstrekken. Oogstrelend, maar ook een soort sierbutoh.

Mist, een dansfilm van Damien Jalet voor NDT.
Mist, een dansfilm van Damien Jalet voor NDT. Foto Rahi Rezvani

Met Mist rondt de Belgische choreograaf Damien Jalet het drieluik af dat hij samen met de beeldend kunstenaar Kohei Nawa creëerde. Vessel, Planet [wanderer] en het nieuwe Mist moeten het visuele verhaal vertellen over de mens, zijn wording, zijn lichaam en zijn ziel. De eerste delen werden gemaakt voor het theater, Mist is speciaal met 18 dansers van NDT 1 voor film gecreëerd omdat, aldus Jalet, dat medium net zo ongrijpbaar is als mist.

Film is inderdaad het uitgelezen medium om de dikke mistdekens, jagende wolken en flarden die als sluiers over de danserslichamen trekken op hun aller-decoratiefst in beeld te brengen. Daarbij doet het wonderen voor de stijl die Jalet en Nawa in hun eerdere werk lieten zien, met een beeldentaal die overduidelijk lonkt naar het trage, verstilde en mystieke karakter van de Japanse butoh.

Filmer, foto- en videograaf Rahi Rezvani beweegt rond de dansers en komt tot dicht op de huid van hun slechts in witte ‘lendedoekjes’ gehulde lichamen. Door die nabijheid valt ook het ontbreken van een belangwekkende choreografie op, hoe fraai het ook is om (proberen) te volgen hoe Jalet en co-choreograaf Aimilios Arapoglou hun materiaal boetseren tot kluwen dansers die in en uit elkaar bewegen, met hoofden die verdwijnen onder een gehoekte arm, handen die houvast zoeken en lichamen die zich strekken of met oogstrelende torsies om elkaar heen slingeren.

Ongegeneerd voyeuristisch en als Narcissus verzonken in de eigen schoonheid – die soms ook echt overweldigend is, bijvoorbeeld als de dansers in verschillende houdingen van bovenaf worden gefilmd terwijl de mist in stromen, als een waterval of rivier over hen heen lijkt te stromen. Maar het tegenwicht van een overtuigende spirituele lading ontbreekt, de meerwaarde die (echte) butoh zo fascinerend en aangrijpend kan maken. Daardoor neigt ook Mist erg naar sierbutoh, en dus kitsch. Wel, nogmaals, met indrukwekkende esthetische effecten.