Mag oma zich met de opvoeding bemoeien?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Oma: „Ik pas een dag per week op mijn kleinkinderen, (vier en tweeënhalf jaar). Je kijkt mee in zo’n gezin: je ziet hoe de ouders omgaan met de kinderen, de ouders met elkaar, de kinderen onderling, bepaalde patronen in het gezin die dan weer tot bepaalde reacties van de kinderen leiden. Je ziet welk speelgoed er is, wat ze eten. Ik realiseer me dat ik duidelijke opvattingen heb. Jonge mensen doen dingen anders. Zij zijn de opvoeders en ik laat mijn meningen los. De ouders zijn heel blij met hun kinderen en zetten zich er goed voor in. Toch heb ik het met een aantal zaken moeilijk, zoals niet-consequent zijn, of hoge eisen stellen aan een kleuter door hem ‘te verbeteren’ als hij aan het tellen is. Ook vind ik het moeilijk dat de kindervoetjes niet regelmatig opgemeten worden voor er online schoenen gekocht worden, of ze reeds gedragen schoenen krijgen. Geld is hier niet het probleem. Ik heb wel eens iets gezegd en kreeg de geïrriteerde reactie ‘Mam, ik doe ook niets goed.’ Mag je iets zeggen als oma? Wanneer en hoe?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Voorzichtig informeren

Louis Tavecchio: „Als grootouders af en toe oppassen, kunnen ze zich afzijdig houden van opvoeden, en de kleinkinderen een beetje verwennen. Maar als het oppassen structureel is, wordt opa of oma in zekere mate ook medeopvoeder. Het is goed om over dat verschil in rollen met uw kinderen te overleggen, en te benoemen dat u dan af en toe wel iets nader zult willen bespreken en te vragen wat ze daarvan vinden.

„Ik zou u aanraden zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat in dit gezin de opvoedgewoontes zijn, maar als het te veel van uw eigen opvattingen afwijkt kunt u er best over praten. Bijvoorbeeld over het niet-consequent zijn: ‘Jullie doen het ene moment dit, en het andere moment dat. Wat moet het kind daar nou van leren?’ Kies het tijdstip en stip de kwestie op een voorzichtige, positieve manier aan: ‘Mag ik hier iets over zeggen?’ En doe het liefst niet te schoolmeesterachtig.”

Persoonlijk ouderschap

Liesbeth Groenhuijsen: „In het verhaal treft mij uw opmerking over het opmeten van voetjes. Veel ouders denken daar niet eens aan, u was daarin altijd heel zorgvuldig. In haar eigen moederschap heeft iedere moeder zo haar eigen aspecten waar zij zich speciaal voor inzette. Deze worden als de kinderen groot zijn ankerpunten voor het beeld van goed moederschap zoals zij zich dat herinnert. Dat doet ons brein: veel raakt vergeten maar een aantal verhalen en feiten blijft altijd overeind: ik was voor jou een goede moeder, want weet je nog… de voetjes.

„Maar dan krijgen je kinderen zelf kinderen en doen juist dat ene niet, of heel anders. Dat kan dan bijna aanvoelen als een gebrek aan erkenning. Maar dat kinderen het anders doen, betekent niet dat uw opvoeding niet deugde. Uw toewijding, zorg en liefde vormt de basis waarop uw kinderen nu voor hun eigen kinderen zorgen. Op hun beurt willen zij nu ook het beste in zichzelf aan hun kind meegeven, en zullen daarin weer andere speerpunten kiezen dan u zelf had. „Terecht dat u aarzelt over het geven van adviezen. Het heel persoonlijke ouderschap van uw kinderen is kostbaar. Net als uw relatie met hen. Geniet maar van het feit dat ze het verder zo goed doen.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.