Opinie

Straks is Covid-19 echt een griepje, dus houd vol

Rosanne Hertzberger

Ken je dat fenomeen dat wanneer je iets hardop zegt, het daarmee onwaar wordt? Zoals wanneer je tegen een lange rij voor een kassa zegt: „Bij kassa 3 is de rij veel korter”. Of wanneer Google Maps zegt: „We hebben een route die sneller is”, waarna de route onmiddellijk niet meer sneller is. Of wanneer een populaire presentator op een hagelwit zandstrand zegt: dit eiland is compleet onontdekt!

Zo is het ook een beetje met de Omikronvariant. Er komt geen golf, maar een muur van besmettingen op ons af. Toch stemmen de data uit Zuid-Afrika voorzichtig positief. Ondanks het grote aantal besmettingen daar is het aantal mensen met Covid-19 dat moest worden opgenomen of overleed tot nu toe aanzienlijk lager dan tijdens de eerdere drie golven. Is het virus veranderd? Is de bevolking plotseling immuun? Een combinatie van die twee?

Dit Omikronvirus besmet de cellen van het longweefsel slechter, vergeleken bij de eerdere varianten. Toch durven weinig mensen te concluderen dat dit virus minder longontsteking veroorzaakt. Europeanen zijn geen Zuid-Afrikanen, het is in Zuid-Afrika nu zomer, we hebben minder natuurlijke immuniteit en meer vaccin-immuniteit. In de woorden van RIVM-directeur Van Dissel: we waren te vaak optimistisch.

Nu is het extra gevaarlijk om hardop te speculeren dat dit een verkoudheidsgolf wordt, want daarmee dreig je het onwaar te maken. Dan blijkt het ineens net zo druk bij kassa 3. Dan denken mensen: ik word graag verkouden in ruil voor een gezellig kerstfeest, et voilà, alsnog code zwart. Maar de kans op ziekenhuisopname mag dan halveren, als er tien keer zoveel mensen ziek worden, heb je tóch een patiëntengolf.

Maar in deze moedeloze tijd wil ik mijn ogen laten rusten op de lichtpuntjes. Na de initiële teleurstelling van het vaccintijdperk is er nu heus weer nieuwe hoop. Er komt een ‘coronapil’ aan die goed tegen ernstige ziekte beschermt. Er komen nieuwe en hopelijk betere vaccins aan. Maar belangrijker: de evolutie helpt een handje. De kans is groot dat de ‘Covid-19 is een griepje’-wappiewaarheid in de toekomst wel degelijk realiteit wordt doordat meer immuniteit is opgebouwd of doordat het virus er eindelijk achter komt dat het makkelijker de wereld over gaat wanneer het menselijke voertuig niet ziek in bed ligt maar vrolijk kuchend rondwandelt.

We hebben al vier verkoudheids-coronavirussen die je voor je vierde levensjaar allemaal al een keer hebt gehad en daarna telkens weer krijgt, als een gratis booster van de natuur. Dit zou weleens de vijfde kunnen worden.

Maar zo’n verkoudheidsgolf gaat de boel nog wel even op de spits drijven. Probleem is dat burgers telkens weer moeten worden geprikt, omdat de vaccins weliswaar nog voor 70 procent tegen ziekenhuisopname beschermen, maar nauwelijks meer tegen een besmetting met Omikron. En dus hebben je goed gevaccineerde vrienden en familie straks een positieve testuitslag. Hoe gaan we mensen overtuigen zich vaker te laten vaccineren, tegen een mildere ziekte, met een slechter werkend vaccin? Gaat dat nog vrijwillig? Of zal een nieuwe minister op VWS zwaardere chantagemiddelen moeten inzetten?

Dan de coronamaatregelen. Die anderhalve meter afstand („de stoelen gewoon een beetje uit elkaar” in Ruttes woorden) en goed je handen wassen zorgen er mogelijk voor dat we nog altijd bijzonder weinig influenza hebben, maar het wordt een beetje komisch nu de instanties dit met gladgestreken gezicht als belangrijkste wapen tegen een hyperbesmettelijke airborne coronavariant willen inzetten. 3G-beleid is een grap wanneer 90 procent van de besmettingen in volledig gevaccineerde mensen plaatsvindt. Ergens gaan de quarantaineregels steeds meer knellen, wanneer de helft van de verpleegkundigen die besmet raakt ondanks hun tigste prik, en met hooguit een roestige keel een week thuis moet blijven.

Er komt een dag dat we de dagelijkse updates, de PCR- en sneltests, de quarantaine, de lockdowns, de afstand, de persconferentie kunnen laten varen. Er komt een dag dat onze immuunsystemen er klaar voor zijn en we Covid-19 los kunnen laten.

Houd moed.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.