Laatste nieuws coronacrisis

Rutte kondigt ‘met somber gemoed’ harde lockdown aan

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

CBR mag tijdens lockdown examens blijven afnemen

Het CBR blijft ook tijdens de strenge lockdown theorie- en praktijkexamens afnemen. Dat meldt de organisatie zaterdag. Het kabinet de examens bij het CBR aangemerkt als essentiële dienstverlening. „We blijven kandidaten en andere bezoekers nadrukkelijk vragen om niet naar onze locaties te komen met coronaklachten”, aldus de instantie. Rijscholen mogen tijdens de huidige lockdown ook open blijven.

Tijdens lockdowns eerder in de coronacrisis moest het CBR wel al zijn activiteiten staken. Daardoor moesten meer dan een half miljoen theorie- en praktijkexamens worden uitgesteld. Later bleek het heel lastig om die achterstand weer in te lopen.

Voorzitter boa-vakbond verwacht vanaf dinsdag echte handhaving

Vanaf dinsdag zullen buitengewoon opsporingsambtenaren echt gaan controleren of Nederlanders de lockdownmaatregelen, die zondagochtend ingaan, wel naleven. „De meeste overheidsinstanties zijn in het weekend dicht, zodat maandag pas de nodige spoedoverleggen gaan komen”, zegt voorzitter Richard Gerrits van vakbond BOA ACP tegen persbureau ANP.

Gerrits zegt ook dat de druk op de handhavers door het nieuwe maatregelenpakket niet per se hoger wordt - boa’s zouden het zelfs makkelijker kunnen krijgen, doordat er minder mensen op straat zullen zijn. Waarschijnlijk krijgen degenen die de regels overtreden eerst een waarschuwing, zegt Gerrits. Gaan ze nog een keer in de fout, dan krijgen ze een bekeuring. „We kunnen nooit 100 procent toezicht houden en handhaven. Dat moeten we ook niet willen.”

Onderwijssluiting kent opnieuw uitzonderingen

Net als toen vorig jaar het onderwijs dicht moest, zijn er ook bij de huidige sluiting uitzonderingen. Voor basis- en middelbare scholen zijn dit de belangrijkste:

  • Leerlingen „in een kwetsbare positie”, bijvoorbeeld kinderen die een leerachterstand hebben of uit een probleemgezin komen, mogen nog wel naar school.
  • Ook kinderen van wie minstens één ouder een cruciaal beroep heeft, mogen naar school.
  • Praktijkonderwijs mag doorgaan.
  • Schoolexamens gaan in fysieke vorm door.

Voor mbo-scholen, hbo-scholen en universiteiten gelden onder meer deze uitzonderingen:

  • Studenten mogen wel naar hun onderwijsinstelling als ze een tentamen of examen moeten maken.
  • Praktijkonderwijs mag doorgaan.
  • Bibliotheken op scholen en universiteiten blijven beschikbaar voor studenten, zij het met een beperkt aantal toegestane bezoekers.

De Nederlandse universiteiten ondergaan hun hernieuwde sluiting gelaten. „Net als voor de rest van Nederland is dit voor onze medewerkers en studenten een enorme tegenslag, maar we respecteren uiteraard het besluit van het kabinet”, zegt voorzitter Pieter Duisenberg van de Universiteiten van Nederland tegen persbureau ANP.

Na de kerstvakantie, die tot en met 9 januari duurt, wil het kabinet de scholen in principe weer openen. Op 3 januari bepaalt de regering of dat inderdaad mogelijk is. „Mocht fysiek onderwijs nog niet mogelijk zijn, dan zal er les op afstand gegeven moeten worden”, aldus het kabinet. „We vragen scholen zich hier voor de zekerheid op voor te bereiden.”

Vakbonden, horecabranche vragen om extra overheidssteun

Zowel vakbonden als de horecabranche willen dat de overheid extra steun uittrekt voor bedrijven en personeel in de horeca. „Dit betekent een zoveelste tegenslag voor kleine bedrijven waardoor banen sneller op de tocht staan”, zegt voorzitter van vakbond CNV Piet Fortuin. „Overheidssteun is dus een no-brainer.”

Dat alle restaurants en cafés in Nederland uitgerekend met Kerst de deuren moeten sluiten, is volgens branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland (KHN) „enorm pijnlijk en dramatisch”. Ondanks dat restaurants voorheen al om 17.00 uur dicht moesten, zouden veel zaken met Kerst ook binnen die avondlockdown gasten ontvangen. „Ondernemers hebben al belangrijke beslissingen moeten nemen qua planning, personeelsinzet en inkoop. De bestellingen bij de groothandel zijn inmiddels geplaatst en voor een groot deel ook al uitgeleverd.”

Voor die „inkoop waar geen omzet tegenover staat” moeten horeca-eigenaren worden gecompenseerd, vindt KHN. „ Ondernemers zitten nog steeds met flinke schulden van eerdere lockdowns, die kunnen dit er echt niet bij hebben.” De lobbyvereniging wil ook dat het kabinet met een „duidelijke exitstrategie” komt, „voor de komende weken, maar ook voor de komende jaren”.

Bruls: we moeten nu streng zijn

Nederlanders die in de buitenruimte met meer dan twee mensen bij elkaar zijn, kunnen vanaf zondag al verwachten dat de politie ze daarop zal aanspreken. Dat zegt Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad, tegen persbureau ANP. „We moeten nu streng zijn, anders gaat het misschien nog veel langer duren.”

Omdat de maatregelen behoorlijk rechtlijnig zijn, zal handhaving volgens Bruls eenvoudiger zijn. „Dicht is dicht. Dat was bij de vorige strenge lockdown ook niet moeilijk.” Bruls benadrukt dat de burgemeesters het eens zijn met de lockdown die het kabinet heeft afgekondigd. „Het virus is exponentieel verraderlijk”, zegt hij. „Zo krijgt de boostercampagne ook een kans.” Dat veel ondernemers hun zaken weer moeten sluiten, noemt hij „spijtig”.

Kabinet scherpt inreisregels vanuit niet-Schengen-landen aan

Komende woensdag gaan er strengere inreisregels gelden voor reizigers uit landen die niet bij het Schengengebied horen. Zelfs degenen die gevaccineerd zijn, moeten dan 48 uur voor hun reis een PCR-test doen, en 24 uur van tevoren een sneltest, meldt persbureau ANP. Daarnaast wil De Jonge de quarantaineplicht die geldt voor reizigers uit bepaalde niet-Schengenlanden uitbreiden naar gevaccineerden.

Ondernemersverenigingen spreken van ‘hard gelag’

VNO-NCW en MKB Nederland zijn ontstemd over de aangekondigde lockdown, maar snappen wel dat die nodig is. Dat laten de koepelverenigingen voor ondernemend Nederland zaterdag weten in een verklaring. „Het is een hard gelag voor vele tienduizenden ondernemers dat ze - net als vorig jaar - vlak voor de Kerst alsnog de deuren helemaal moeten sluiten.”

De berichten over de Omikronvariant noemen de lobby-organisaties „zorgwekkend”. „Tegelijkertijd is dit zeker voor de detailhandel, de kappers, de horeca, de sportscholen en talloze andere soorten ondernemers in deze drukke laatste kerstweken van het jaar echt een drama.”

Naar eigen zeggen zijn VNO-NCW en MKB Nederland in gesprek met het kabinet en de vakbonden „over een plan hoe de komende anderhalf jaar samen te leven met het virus zonder telkens in lockdown te hoeven”. „Want zoals het nu gaat, houden we het niet vol. Ondernemers niet, jongeren niet, de hele samenleving niet.”

Rutte werd ‘uit stoel geblazen’ door zorgen over Omikron

Premier Rutte werd „uit zijn stoel geblazen” toen hij vorige week vrijdag voor het eerst hoorde dat het OMT zich ernstig zorgen maakt over Omikron. In de tussenliggende week heeft het OMT de situatie verder onderzocht, vertelt de premier. „Gisteren hebben ze gezegd: we weten niet alles, maar het ziet er zeer zorgelijk uit.” Als alles wel duidelijk is, „dan zijn we tien dagen verder”, aldus Rutte. „Dan is het te laat om in te grijpen.” Rutte vindt dat „verschrikkelijk voor het hele land, voor 17 miljoen mensen”.

Dit zijn de nieuwe coronamaatregelen

Het kabinet heeft zaterdagavond een pakket ingrijpende coronamaatregelen aangekondigd. Om te voorkomen dat de Omikronvariant, die zeer besmettelijk is en deels de vaccins omzeilt, zich zo snel verspreidt dat de zorg uiteindelijk bezwijkt, gaat Nederland tot zeker 14 januari in lockdown. Vrijwel alle sectoren in de samenleving moeten (grotendeels) dicht.

De maatregelen gaan in op zondagochtend om 05.00 uur. Komende dinsdagmiddag gaat de Tweede Kamer erover in debat.

  • Het advies voor het aantal bezoekers in huis gaat van vier naar twee. Op Kerstavond, Eerste en Tweede Kerstdag mogen wel maximaal vier mensen over de vloer komen.
  • De groepsgrootte buiten is maximaal twee personen. Er geldt een uitzondering voor huishoudens.
  • In elk geval tot 9 januari zijn het onderwijs (alle niveaus) en de buitenschoolse opvang gesloten. Op 3 januari beslist het kabinet of dat na 9 januari ook zo moet blijven. Ook gelden er uitzonderingen.
  • De horeca gaat dicht. Afhalen en bestellen mag nog wel.
  • Alle niet-essentiële winkels moeten sluiten.
  • Supermarkten, drogisterijen, tankstations, apotheken, bibliotheken, rijscholen, notarissen en advocatenkantoren blijven open.
  • Niet-medische contactberoepen zoals kappers en schoonheidsspecialisten moeten dicht.
  • Culturele instellingen als bioscopen, musea, theaters en concertzalen gaan dicht.
  • Behalve voor zwemlessen gaan alle binnensportlocaties dicht. Tot 17.00 uur ‘s avonds mogen alle leeftijden nog wel buiten sporten. Volwassen mogen daarbij met maximaal twee personen aanwezig zijn.
  • Alle evenementen zijn verboden. Uitvaarten met maximaal honderd aanwezigen en weekmarkten mogen wel doorgaan. Professionele sportwedstrijden vinden zonder publiek plaats.

Premier Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM tijdens de persconferentie. Foto Robin Utrecht/ANP

De Jonge: met deze maatregelen kopen we tijd

Met de lockdown die het kabinet heeft aangekondigd, koopt het kabinet tijd om meer te leren over de Omikronvariant. Dat zegt minister De Jonge tijdens de persconferentie. „Vooral hoe ziek we ervan worden.” En terwijl de maatregelen van kracht zijn, kan de Deltagolf verder wegebben. „Dan komt er meer ruimte in de zorg, en hebben we tijd om een booster te geven.”

Wat de boosters betreft is het volgens De Jonge „alle hens aan dek”. „Er zijn 1,5 miljoen boosterprikken gezet, nog 9,5 miljoen te gaan. Als iedereen er een neemt. En dat moet, want anders zijn we niet genoeg beschermd tegen Omikron.” Voor 7 januari moeten alle volwassenen volgens de bewindsman een boosteroproep hebben gehad.

De minister doet een oproep om een extra prik te gaan halen. „Gevaccineerd? Of corona gehad? Denkt u: het zit wel goed? Nee, u bent niet genoeg beschermd. En als u nog helemaal niet gevaccineerd bent, bent u niet beschermd. Dit is het moment om twijfels opzij te zetten.”

Rutte: ontvang thuis maximaal twee mensen

Vanaf zondagochtend om 5.00 uur geldt het advies om thuis nog maximaal twee mensen te ontvangen, zegt Rutte. Met Kerst geldt een uitzondering: dan geldt een advies voor maximaal vier gasten. Hij noemt nog meer maatregelen op, die in principe allemaal tot 14 januari gaan gelden. Zo gaan scholen dicht (tot 9 januari), niet-essentiële winkels, de horeca en de culturele sector. „Bestellen en afhalen aan de deur kan wel.”

„Omikron dringt ons het aantal contacten zo snel mogelijk en zo zoveel mogelijk te beperken. Daarom gaat Nederland weer op slot”, aldus Rutte. Hij hoort Nederland al zuchten, zegt de premier. „Weer slecht nieuws. Weer een domper voor alle jongeren.” Hij roept Nederlanders op om op elkaar te blijven letten. „Kerst is een feest van hoop, van licht in het donker. Eerder hebben we bewezen dat we samen veel aankunnen. Met elkaar komen we ook deze periode te boven. Daar ben ik absoluut van overtuigd.”

RIVM: Omikron waarschijnlijk voor jaarwisseling al dominant

Volgens het RIVM rukt de Omikronvariant zo snel op, dat deze al vóór de jaarwisseling de meest voorkomende coronavariatie in Nederland zal zijn. Dat laat het instituut zaterdagavond weten in een persbericht. Het is ook de boodschap die Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding bij het RIVM, op de persconferentie laat horen. „Momenteel zorgt Omikron nog voor een klein deel van de infecties in Nederland. Maar we weten dat door snelle verspreiding dat aandeel zal toenemen.”

Een grote besmettingspiek door Omikron kan ook leiden tot een hoge piek in ziekenhuis- en IC-opnames, schrijft het RIVM. „Een piek die de zorgcapaciteit ruim kan overschrijden”, staat in het persbericht. Daarom zijn strenge maatregelen nodig, „uit voorzorg”, zegt Van Disssel tijdens de persconferentie. „We kopen als het ware tijd”, aldus de OMT-voorzitter. In die tijd kan ook de boostercampagne zo ver mogelijk worden voltooid.

„Het kan ook meezitten”, benadrukt Van Dissel. „Maar dat hebben we met het coronavirus nog niet vaak gehad. Als het beeld gunstiger blijkt dan de aannames waarmee we hebben gerekend, dan zal het OMT als eerste het kabinet adviseren de maatregelen af te bouwen.”

Rutte: Nederland gaat opnieuw in lockdown, om erger te voorkomen

Zoals verwacht kondigt premier Rutte, al direct aan het begin van de persconferentie, aan dat Nederland opnieuw in een strenge lockdown gaat. „Dat is onvermijdelijk, vanwege de Omikronvariant die op ons afkomt.” De variant verspreidt zich „nog sneller” dan het kabinet al vreesde, aldus Rutte. „Dus we moeten nu ingrijpen om erger te voorkomen.”

„Wij staan hier vanavond met een somber gemoed”, aldus Rutte. „Ik denk dat veel mensen die nu zitten te kijken dat ook zo voelen.”

Persconferentie begint om 19.00 uur, kabinet kondigt strengere coronamaatregelen aan

Om 19.00 uur maken premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jong (Volksgezondheid, CDA) tijdens een persconferentie vanuit Den Haag aanscherpingen van de coronamaatregelen bekend. Ook OMT-voorzitter Jaap van Dissel spreekt op het persmoment. Verwacht wordt dat het kabinet een vergaande lockdown gaat aankondigen, waarbij nagenoeg alle onderdelen van de samenleving minstens tot halverwege januari op slot gaan. Dat is volgens het OMT nodig om de verspreiding van de Omikronvariant te vertragen.

In de binnenstad van Den Haag, waar de persconferentie wordt gehouden, geldt zaterdagavond een noodbevel. De gemeente heeft op Twitter een kaart gedeeld waarop het centrum is omlijnd. „Mensen die aantoonbaar uit zijn op de verstoring van de openbare orde moeten zich uit dit gebied verwijderen”, aldus de begeleidende tekst.

‘Kabinet stelt vanaf zondag harde lockdown in’

Vanaf zondagmorgen 05.00 uur gaat Nederland weer in volledige lockdown. Het kabinet gaat zaterdagavond aankondigen dat onder meer alle horeca, niet-essentiële winkels, scholen, doorstroomlocaties en culturele instellingen dicht moeten. Dat melden meerdere media, waaronder de NOS en RTL Nieuws. NRC kon het nieuws nog niet bevestigd krijgen. De maatregelen zouden in eerste instantie moeten gaan gelden tot 14 januari.

Bioscopen, theaters en sportscholen zouden ook onder de gedwongen sluitingen vallen. Het openbaar vervoer, supermarkten en apotheken blijven wel open, schrijft RTL Nieuws, net als pakketpunten, bibliotheken en banken. Professionele sportwedstrijden mogen ook nog doorgaan, zij het zonder publiek. Een avondklok zou het kabinet niet gaan instellen. Wat betreft het aantal bezoekers tijdens de feestdagen blijft het advies zoals dat nu al is: maximaal vier personen.

Het Outbreak Management Team adviseerde het kabinet vrijdag een totale lockdown in te stellen. Zaterdagochtend kwam het kabinet bijeen voor een spoedvergadering over het advies. Vanavond om 19.00 uur houden premier Mark Rutte, minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en OMT-voorzitter Jaap van Dissel een persconferentie.

Volgens het OMT is een lockdown de enige manier om te voorkomen dat de zeer besmettelijke Omikronvariant het aantal coronagevallen zo ver opdrijft, dat uiteindelijk de zorg onder de toestroom van Covid-patiënten bezwijkt. Met de lockdown wil de regering ook tijd winnen voor de boostercampagne, die eind januari moet zijn afgerond.

Premier Mark Rutte arriveert zaterdagochtend op het Binnenhof voor ingelast overleg over het advies van het OMT. Foto Robin Utrecht/ANP

RIVM registreert 14.742 nieuwe positieve tests

De afgelopen dag heeft het RIVM 14.742 meldingen over positieve coronatests binnengekregen. Dat aantal past binnen de dalende trend van de afgelopen weken. Vrijdag lag het aantal meldingen boven de 15.000; eind november werden er op de piek van de coronagolf nog bijna 24.000 positieve tests in één dag gemeld.

Wetenschappers in het Outbreak Management Team en het kabinet vrezen echter dat de Omikronvariant, die in Nederland snel terrein wint ten opzichte van de minder besmettelijke Deltavariant, binnenkort weer zal zorgen voor een stijging in het aantal positieve tests. Vanavond om 19.00 uur gaat het kabinet op een ingelaste persconferentie vermoedelijke strenge lockdownmaatregelen aankondigen.

Het RIVM ontving het voorbije etmaal vijftig meldingen over sterfgevallen door Covid-19. Dat aantal zit precies op het gemiddelde over de afgelopen week. Niet al die coronapatiënten zijn noodzakelijkerwijs daadwerkelijk in de voorbije 24 uur overleden. Sterfgevallen worden geregeld met vertraging doorgegeven aan het instituut.

Te druk in Rotterdam centrum, gemeente roept op niet naar de stad te komen

Het is te druk in het centrum van Rotterdam, waarschuwt de gemeente zaterdag op Twitter. Het stadsbestuur roept mensen op niet meer naar het centrum te komen. „Kom niet meer naar de stad en vermijd drukte.”

De gemeente Rotterdam heeft verkeersregelaars ingezet om het verkeer in de binnenstad te beperken, aldus het bericht. Ook in andere steden is er sprake van grote drukte vanwege de dreigende sluiting van onder andere niet-essentiële winkels. Om 19.00 uur houdt het demissionaire kabinet een persconferentie over de betreffende nieuwe maatregelen.

Bij de ingang van de Bijenkorf in Rotterdam vormde zich zaterdagmiddag een lange rij. Foto Marco de Swart/ANP

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen licht gedaald

Het aantal coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen is het afgelopen etmaal gedaald. Uit de cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) blijkt dat op zaterdag in de ziekenhuizen 2.354 mensen met Covid-19 behandeld worden. Dat zijn 102 patiënten minder dan een dag eerder. Het aantal opgenomen coronapatiënten daalt nu al enkele dagen achter elkaar.

Op de IC-afdelingen is een lichte afname te zien van vier patiënten ten opzichte van een dag eerder. Er worden nu 618 coronapatiënten behandeld op de IC’s. Op de verpleegafdelingen is het aantal coronapatiënten gedaald naar 1.736, dat zijn er 98 minder dan op vrijdag. In totaal werden 29 nieuwe patiënten opgenomen op de IC’s en 204 op de verpleegafdelingen.

Winkeliers sorteren voor op sluiting, stormloop bij kappers

Winkeliers bereiden zich na de aankondiging van een nieuwe coronapersconferentie vanavond voor op strengere maatregelen. De verwachting is dat niet-essentiële winkels een tijdlang hun deuren zullen moeten sluiten in verband met de oprukkende Omikronvariant van het coronavirus. Daartoe bracht het Outbreak Management Team (OMT) vrijdag een spoedadvies uit aan het demissionaire kabinet.

In afwachting van de persconferentie van vanavond, waarop naast demissionair premier Mark Rutte (VVD) en demissionair gezondheidsminister Hugo de Jonge (CDA) ook OMT-voorzitter Jaap van Dissel zal spreken, ontstonden zaterdagmiddag voor winkels in verschillende steden lange rijen. Het winkelend publiek lijkt de dreigende sluiting aan te grijpen om nog snel inkopen voor de feestdagen te doen. Sommige winkeliers openden de deuren zaterdag eerder dan gepland en wezen klanten op bezorgmogelijkheden.

Bij kappers in de hele land stond de telefoon zaterdag roodgloeiend, meldt brancheorganisatie ANKO. Het zijn altijd al drukke weken in aanloop naar de feestdagen, maar uit een rondgang van het ANP onder kappers door het hele land blijkt het vinden van een plek voor een last-minute kerstcoup vandaag erg lastig. „Eigenlijk word je er een beetje gek van,” zegt een Zaanse kapper tegen het persbureau. „We zitten helemaal vol en ik moet constant nee zeggen.”

Met een persconferentie over verscherpte coronamaatregelen in het vooruitzicht, is het druk in de kapsalons. Foto Evert Elzinga/ANP

Europese landen reageren met strengere maatregelen op Omikronvariant

Verschillende Europese landen scherpen coronamaatregelen aan om de verspreiding van de besmettelijke Omikronvariant af te remmen. In Frankrijk wordt de traditionele vuurwerkshow van Parijs geschrapt en in Denemarken moeten culturele gelegenheden de deuren sluiten. In het Verenigd Koninkrijk werken volgens Britse media aan een nieuwe gedeeltelijke lockdown.

De grote vuurwerkshow in de Franse hoofdstad werd zaterdag afgeblazen na een oproep van de regering aan lokale overheden om alle concerten en evenementen rond oudjaarsavond te annuleren. Ook wordt alcoholgebruik op openbare plekken verboden. De wetenschappelijke adviesraad van de Franse regering zei zaterdag dat er „aanzienlijke beperkingen” ingevoerd moeten worden op 31 december om het risico van verspreiding tegen te gaan, meldt de Franse krant Le Monde.

Denemarken hoort bij de landen met het snelst stijgende aantal besmettingen met de de Omikronvariant van Europa. Het land sluit daarom onder meer bioscopen, theaters en concertzalen. In Denemarken wordt van vrijwel iedere positieve coronatest nagekeken of het gaat om de Omikronvariant of niet.

Lees ook: Andere landen houden Omikron nauwkeurig in de gaten, waarom gaat dat in Nederland zo moeizaam?

Uitbraak Premier League
In het Verenigd Koninkrijk, dat deze week meerdere dagrecords van positieve coronatest noteerde, maakt de Omikronvariant ook een opmars. De regering van Boris Johnson werkt volgens de krant The Times aan nieuwe beperkingen in de komende weken.

Dit weekeinde zijn zes van de tien geplande voetbalwedstrijden in de Premier League afgelast, omdat clubs in de hoogste voetbalcompetitie van Engeland te maken hebben met uitbraken van het coronavirus. Over de te nemen maatregelen lopen de beslissingen van betrokken clubs uiteen. Sommige coaches willen de competitie tijdelijk stilleggen, terwijl andere trainers juist door willen spelen. Maandag overleggen de clubs om besluiten te nemen over het verdere verloop van de competitie.

Update 14.23 uur: In een eerdere versie van dit bericht stond dat vijf van de tien wedstrijden in de Premier League dit weekeinde niet doorgingen. Zaterdagmiddag werd bekendgemaakt dat met Aston Villa-Burnley een zesde wedstrijd is afgelast. Dat is in het bericht aangepast.

Vanavond persconferentie na OMT-advies tot ‘harde lockdown’

Vanavond vindt om 19.00 uur een persconferentie plaats waarop het demissionaire kabinet nieuwe maatregelen tegen het coronavirus bekend zal maken, bevestigen bronnen aan NRC. Het Outbreak Management Team (OMT) adviseerde vrijdag tot het nemen van strengere maatregelen vanwege de opmars van de besmettelijke Omikronvariant.

Het OMT adviseerde een harde lockdown waarbij veel sectoren weer volledig zouden worden gesloten, zoals het hoger onderwijs, de detailhandel en de horeca. Alleen essentiële winkels zouden volgens het spoedadvies van het OMT open kunnen blijven.

Zaterdagochtend hield het kabinet overleg met burgemeesters en het Veiligheidsberaad, de voorzitters van alle veiligheidsregio’s. Demissionair Justitieminister Ferd Grapperhaus (CDA) zei na het overleg de Omikronvariant „uiterst serieus te nemen” en tegelijkertijd aan besluitvorming te werken die het voor iedereen mogelijk maakt „om in deze donkere dagen verder te komen”. Vanmiddag komen de meest betrokken bewindslieden bijeen om te besluiten over nieuwe maatregelen.

Afgelopen dinsdag besloot het demissionaire kabinet al de avondlockdown tot en met 14 januari te verlengen en basisscholen en BSO’s vanaf komende maandag te sluiten. Ook kondigde het „een maximale versnelling” aan van de boostercampagne, die in Nederland langzaam op gang komt.

Lees ook: Hoe kon de Omikronvariant zo snel voet aan de grond krijgen?

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair gezondheidsminister Hugo de Jonge tijdens de coronapersconferentie van dinsdag 14 december. Foto Bart Maat/ANP

Rechter herstelt vaccinatieplicht grote Amerikaanse bedrijven

Een federale rechtbank in de Verenigde Staten heeft vrijdag besloten de vaccinatieplicht voor grote bedrijven, die eerder gerechtelijk werd geblokkeerd, te herstellen. Bedrijven vanaf honderd werknemers moeten nu alsnog voor 4 januari zorgen dat al hun medewerkers zijn gevaccineerd, of wekelijks worden getest. Onder de regeling vallen ruim 80 miljoen Amerikanen.

De vaccinatieplicht werd vorige maand opgelegd via het arbeidsagentschap OSHA, maar na beroep van verschillende bedrijven en door Republikeinen geregeerde staten ook weer snel teruggedraaid. De rechters stellen nu dat de maatregel toch noodzakelijk is om Amerikaanse werknemers te beschermen, vanwege de Omikronvariant van het coronavirus die ook in de Verenigde Staten weer voor oplopende besmettingsaantallen zorgt.

Lees ook: Biden bindt strijd aan met ongevaccineerden in VS

De regeling van president Biden geeft werkgevers de optie om werknemers die zich niet willen laten vaccineren wekelijks te laten testen. Dat geldt alleen voor werknemers met medische of religieuze bezwaren. Ook geldt een uitzondering voor werknemers waarbij het risico op overdracht van het coronavirus minimaal is, omdat ze bijvoorbeeld thuis of in de buitenlucht werken.

De maatregel kan nu nog worden aangevochten bij een federaal Hof van Beroep en het Amerikaanse Hooggerechtshof. Ondanks een meerderheid van conservatieve rechters, weigerde het Hooggerechtshof eerder deze maand de in New York ingestelde prikplicht van zorgpersoneel te herroepen. President Biden wil de regeling gebruiken om de vaccinatiegraad - die in de VS op 72 procent van de volwassen bevolking ligt - te verhogen.

De Amerikaanse president Joe Biden wil met de prikplicht voor grote bedrijven de vaccinatiegraad in de VS opkrikken. Foto Evelyn Hockstein/Reuters

Ondernemers geschrokken van OMT-advies voor totale lockdown

De schrik slaat ondernemers volgens voorzitter Hans Biesheuvel van Ondernemend Nederland om het hart nu het OMT een volledige lockdown adviseert.

„Aan het begin van de pandemie stonden bedrijven er nog relatief goed voor, maar nu hebben ze samen zo’n 20 miljard euro belastingschuld, private schulden en zijn er nog maar weinig reserves”, zegt Biesheuvel tegen persbureau ANP. „Ik ben bang dat hun weerstand erg is afgenomen.”

Vrijdagavond werd bekend dat het Outbreak Management Team (OMT) het kabinet adviseert vanwege de Omikronvariant de komende weken een totale lockdown in te stellen. Als het demissionaire kabinet, dat deze zaterdag spoedoverleg voert, het advies overneemt zullen alle sectoren moeten sluiten. Alleen essentiële winkels als supermarkten, apotheken en drogisterijen zouden nog open mogen blijven.

De detailhandel voorziet een enorme klap voor de sector en de gehele samenleving, zegt een woordvoerder van branchevereniging INretail tegen ANP: „Als je een week voor kerst, waarin mensen nog allerlei dingen willen regelen, alles dichtgooit vraag ik mij af of dit een intelligente aanpak is.”

Een betrokkene bij het OMT-advies liet aan NRC weten dat „er geen ruimte meer is voor finesses” bij de virusbestrijding. Maar de winkeliersvereniging verwacht chaos als mensen voor de lockdown ingaat nog snel inkopen gaan doen en denkt ook dat er onder Nederlanders nauwelijks nog draagvlak is voor een volledige lockdown.

De laatste weken gold een avondlockdown, maar mochten alle winkels en andere sectoren tot 17.00 uur overdag wel open.

Winkelend publiek op de Nieuwendijk in Amsterdam. Foto Ramon van Flymen/ANP

Welkom in dit nieuwe coronablog

De redactie van NRC houdt de laatste ontwikkelingen bij rondom de coronacrisis in Nederland en het buitenland. Deze zaterdag vergadert het demissionaire kabinet in digitale vorm over het OMT-advies over de Omikronvariant. Verwacht wordt dat er besluiten vallen over nieuwe maatregelen; bronnen meldden vrijdagavond aan NRC dat het OMT geadviseerd heeft om een totale lockdown in te stellen tegen verspreiding van deze variant. Eerder op de dag liet demissionair zorgminister Hugo de Jonge al weten dat hij zich zorgen maakt over Omikron.

Lees hier het blog van vrijdag 17 december terug