Misdaad bestrijden zoals de Italianen

Veiligheid Oude beloftes keren terug. De jacht op crimineel geld intensiveert en celstraffen worden hoger.

Bloemenzee voor Peter R. de Vries. Rutte IV wil bedreigde personen beter beschermen.
Bloemenzee voor Peter R. de Vries. Rutte IV wil bedreigde personen beter beschermen. Foto Ramon van Flymen / ANP

Het nieuwe kabinet belooft in de strijd tegen ondermijning en georganiseerde misdaad een koers van zowel „preventie als repressie” te varen. De plannen daartoe klinken als echo’s van eerdere regeerakkoorden en beloftes van demissionair ministers Ferd Grapperhaus (CDA) en Sander Dekker (VVD). Zo wordt de aanpak van ondermijning verstevigd, de jacht op crimineel geld geïntensiveerd en hoopt men lessen te leren van de bestrijding van de maffia in Italië.

Het kabinet zet de trend van de afgelopen jaren om gevangenisstraffen te verhogen voort: onder meer voor wapenbezit en grootschalige drugshandel. Ook de belofte van betere bescherming van bedreigde personen – zoals rechters, advocaten en journalisten – wordt herhaald.

Nieuw is dat men de kroongetuigenregeling – die onder een vergrootglas ligt vanwege de liquidaties in de kring van kroongetuige Nabil B. – gaat „verbeteren”. Ook zal crimineel geld dat in beslag wordt genomen „zoveel mogelijk” in wijken worden geïnvesteerd die onder criminaliteit lijden.

Om te voorkomen dat jongeren de criminaliteit ingaan komt er „een brede wijkaanpak”. Het akkoord belooft daarbij „recht te doen” aan de Politiewet uit 2012 die voorschrijft dat er minimaal één wijkagent per 5.000 inwoners moet zijn. Dat aantal is nog nooit behaald, mede vanwege personeelstekorten. De landelijke recherche krijgt bovendien extra geld en middelen.

Voor al dit „versterken van veiligheid” trekt het nieuwe kabinet op termijn zo’n miljard euro uit. Ter vergelijking: de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor komend jaar bedraagt 15,3 miljard euro.

Een vergaande legalisering van drugs ligt niet in het verschiet.

Het experiment met legale teelt van cannabis – in het regeerakkoord van 2017 aangekondigd, maar nog niet van start – wordt „voortgezet”. D66 wenste een staatscommissie om het legaliseren van drugs te onderzoeken en krijgt beperkt haar zin. Er komt een commissie, maar dan om te adviseren over het medicinaal gebruik van xtc (bijvoorbeeld bij PTSS).