Plantenwand buiten woning voorkomt warmteverlies

Isolatie Een wand met planten die in de winter groen blijven, zorgt ervoor dat een kamer 30 procent minder warmte verliest.

Een varen isoleert goed in de winter.
Een varen isoleert goed in de winter. Foto Getty Images / iStockphoto

Een woning is stukken beter geïsoleerd als aan de buitenkant een verticale wand met planten is bevestigd. Het warmteverlies vanuit een kamer mét zo’n groene muur ligt ruim 30 procent lager vergeleken met een kamer zónder zo’n muur. Dat blijkt uit een experiment dat is uitgevoerd aan de universiteit van Plymouth. De studie wordt in januari gepubliceerd in Building & Environment (sinds 29 oktober online).

In het Verenigd Koninkrijk stoten woningen en kantoren 18 procent van alle broeikasgassen uit, aldus de auteurs. In Nederland ligt dat percentage, volgens cijfers van het CBS, op 13. Zowel het Verenigd Koninkrijk als Nederland wil die uitstoot in 2050 hebben teruggebracht tot netto nul.

Typische arbeiderswoning

Het nu gepubliceerde experiment vond plaats aan een oud, niet geïsoleerd kantoorgebouw op de campus. De schil bestaat uit een spouwmuur, met betonblok (12,5 cm dik) aan de binnenzijde en baksteen (10,5 cm) aan de buitenkant, en daartussenin een spouw van 5 cm breed. Dit is volgens de auteurs vergelijkbaar met de schil van de typische arbeiderswoning waarvan het Verenigd Koninkrijk er vele miljoenen telt, en waarvan er nog veel slecht zijn geïsoleerd. In Nederland maakt dit type een vijfde van het woningbestand uit.

Over een periode van vijf weken (van begin november tot midden december 2019) vergeleken de onderzoekers het warmteverlies van twee kamers, met hulp van warmtestroomsensoren. Bij de ene kamer was aan de buitenmuur een groene wand met planten bevestigd, de ander had die wand niet. De wand was opgebouwd uit potjes aarde met in elk potje één van vier soorten planten: een zegge, een varen, een veldbies of een vleesbes. Deze soorten blijven allemaal groen in de winter. De groene wand was aan de westzijde van het gebouw geplaatst, de kant waar in dit geval het vaakst de wind op staat.

Spouwmuurisolatie

De kamer met de groene wand verloor ruim 30 procent minder warmte dan de kamer zonder die wand. Op het achterliggende mechanisme gaan ze niet diep in, maar ze suggereren dat de bakstenen buitenkant minder snel warmte verliest via convectie, doordat de wind er niet rechtstreeks meer langs waait. De metingen wezen verder uit dat de temperatuur overdag en ’s nachts beduidend minder fluctueerde in de kamer-met-groene-wand. Het grootste isolerende effect zagen de onderzoekers overdag, als de verwarming in het kantoor aan stond. Qua effect is de groene wand volgens de onderzoekers vergelijkbaar met spouwmuurisolatie. Daarnaast kan een groene wand nog andere voordelen bieden. Het werkt bijvoorbeeld geluiddempend. Het groen is in hun ogen ook esthetisch mooier.

De onderzoekers schrijven dat ze hun proef gaan uitbreiden. Ze willen meer soorten planten testen, en meer gebouwtypen, in meerdere oriëntaties. Ook willen ze meer meten, door de hele constructie, en gedurende meerdere perioden in het jaar.