Het geruzie bij Funda is nog niet voorbij

Rechtszaak Donderdag stonden bij de Ondernemingskamer aandeelhouders van Funda lijnrecht tegenover elkaar. „Funda heeft hulp nodig.”

Illustratie Roland Blokhuizen

Doodmoe is hij. Mede-oprichter van Funda Timo Smit is als zeventiger nog steeds „dag en nacht” alleen maar met de website bezig die hij ruim twintig jaar geleden begon. Dankzij een leven lang sporten houdt hij het vol, al blijft dat tegenwoordig „vanwege de knietjes” vooral bij wandelen op de golfbaan. „Ik blijf een sportman”, zegt Smit. „Zolang de wedstrijd bezig is, wil ik winnen.”

Smit stond als voorzitter van Vereniging FundaBelang donderdag tijdens een zitting van de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam lijnrecht tegenover het bedrijf dat hij ooit hielp oprichten. Inzet van de strijd: de toekomst van Funda, dat verscheurd wordt door een conflict tussen makelaarsvereniging NVM en een groep aandeelhouders van het eerste uur.

Deze aandeelhouders willen dat de bestuursstructuur van Funda op de schop gaat. Binnen de onderneming ligt alle macht nu bij grootaandeelhouder NVM, die 90 procent van het stemrecht heeft. De NVM heeft daarmee het recht om alle grote beslissingen van Funda goed te keuren en de macht om bestuurders te ontslaan.

Door via de rechter die macht nu te breken, wil FundaBelang ruimte maken voor nieuwe investeerders of een eventuele beursgang van het woningplatform. De waarde van Funda wordt geschat op een bedrag tussen de 400 en 500 miljoen euro.

Een atypisch platform

Funda is in allerlei opzichten een bijzonder internetplatform. Terwijl in veel sectoren techondernemers als buitenstaanders de markten opschudden (denk aan Uber met taxi’s of Booking.com met hotels), waren het in 2001 de makelaars zélf die met Funda.nl hun eigen platform startten om hun huizen te etaleren.

Timo Smit verzamelde begin deze eeuw een groep NVM-makelaars om zich heen die bereid waren een startkapitaal van 25 miljoen gulden op te hoesten om Funda te kunnen beginnen. Deze ‘certificaathouders’ zijn inmiddels voor een groot deel op de pensioengerechtigde leeftijd en willen nu hun aandelen verzilveren. „De NVM kon noch wilde destijds de oprichting van Funda financieren”, zegt Smit. „Zonder deze groep was Funda er niet geweest.”

Branchevereniging NVM kreeg bij de start de meerderheid van de aandelen in Funda: 51 procent. Toen uitgever Wegener, de derde partij die betrokken was bij de oprichting, in 2013 van zijn aandelen af wilde, nam de NVM die over en breidde de macht van de NVM verder uit. De makelaarsvereniging kreeg 90 procent van het stemrecht, de overige 10 procent was voor de certificaathouders.

Een nieuwe investeerder om de verhoudingen wat gezonder te maken, kwam er, ondanks aandringen van de certificaathouders, nooit. In 2017 toonde de Amerikaanse investeringsmaatschappij General Atlantic verregaande interesse: het bedrijf wilde een kwart van de aandelen kopen. Maar toenmalig NVM-voorzitter Ger Jaarsma had geen interesse. „My agenda is very loaded”, mailde hij volgens Het Financieele Dagblad in steenkolen–Engels naar de Amerikanen.

Ook andere partijen, onder meer zakenbank Goldman Sachs, uitgevers Axel Springer en De Persgroep en de Zweedse investeringsmaatschappij EQT, werden tot frustratie van de certificaathouders afgewimpeld. De NVM was niet van plan haar greep op Funda los te laten.

Lees meer over Funda: ‘We kopen weinig, maar we gluren ons suf’

Verstikkende invloed

NVM-makelaars zijn op dit moment verantwoordelijk voor 70 procent van het aanbod op Funda. Daarmee is de makelaarsvereniging de grootste klant van de website die ze zelf heeft opgericht.

Door de „verstikkende” invloed van de NVM staat Funda al jaren stil, zo beweerde FundaBelang donderdag in de rechtszaal. „Waarom doet Funda niks op gebied van hypotheken?”, zegt Smit daarover in een telefonische toelichting. „Of op het gebied van verzekeringen? Simpel, omdat er ook makelaars zijn die in hun eigen kantoor verzekeringen en hypotheken verkopen. Dat krijg je als je grootste klant ook je grootste aandeelhouder is. Funda heeft lucht nodig.”

De NVM ziet ondertussen weinig reden om te sleutelen aan een succesformule. Funda levert de makelaarsvereniging, de grootste van Nederland, jaarlijks veel geld op. De website maakte in 2020 13 miljoen euro winst op een omzet van ruim 36 miljoen. Van die winst vloeit elk jaar 70 procent naar de NVM.

De NVM gaf donderdag in de rechtszaal opnieuw te kennen aan een plan te werken om een deel van de aandeelhouders uit te kopen. Daarvoor is een bedrag van 15 tot 20 miljoen euro beschikbaar. Een schijntje volgens FundaBelang, dat denkt dat aandelen van haar leden veel meer waard zouden zijn als Funda met een nieuwe aandeelhouder aan boord toewerkt naar een beursgang.

Maar dat er iets moet veranderen bij Funda, staat ook voor de NVM inmiddels wel vast. In 2018 stapte de volledige raad van commissarissen en later NVM-voorzitter Jaarsma op vanwege al het geruzie. In september maakte topman Quintin Schevernels bekend eind dit jaar op te stappen vanwege een verschil van inzicht over de koers van de website.

Schevernels vertelde donderdag in de rechtszaal dat de „bemoeienis” van de NVM in onderzoeken naar werknemerstevredenheid steevast bovenkomt als het minst leuke onderdeel van werken bij Funda. „En dat is ook de reden dat ik zelf heb besloten om te vertrekken”, zei Schevernels.

„We willen graag aan de hand worden genomen”, zei de advocaat van FundaBelang tegen de rechter toen die aan beide partijen vroeg wat zij nodig hadden om hier uit te komen. „Funda heeft hulp nodig. En zelf lukt het ons niet.”

De rechter doet naar verwachting over zes weken uitspraak.