Overheidsbedrijven gaan wankelend Evergrande saneren

Vastgoedsector De Chinese staat bemoeit zich formeel niet met de noodlijdende vastgoedreus Evergrande. Herstructurering laat ze over aan overheidsbedrijven.

Een logo van Evergrande. De overheid wil Evergrande niet redden. Maar China wil wel dat de nationale vastgoedsector overeind blijft.
Een logo van Evergrande. De overheid wil Evergrande niet redden. Maar China wil wel dat de nationale vastgoedsector overeind blijft. Foto Noel Celis/AFP

Leeft Evergrande nog? Nauwelijks. Maandag zakte de aandelenkoers van de Chinese vastgoedreus dieper weg dan ooit. Het bedrijf had vrijdag laten doorschemeren dat het nu toch echt aan het einde van zijn Latijn is.

Eerder wist Evergrande op het laatste nippertje toch steeds weer het geld bijeen te schrapen om de rentebetalingen op obligatieleningen te voldoen, zij het dertig dagen te laat. Dat leek vrijdag niet meer te lukken.

„Er is geen garantie dat de groep voldoende middelen zal hebben om aan haar financiële verplichtingen te blijven voldoen”, luidde de verklaring. Later verklaarde een aantal schuldeisers dat ze inderdaad niets hadden mogen ontvangen.

Toch gaat het concern waarschijnlijk niet failliet. Een speciale commissie is in het leven geroepen om het te herstructureren. Daarin heeft de Chinese overheid de facto de meerderheid. Van de zeven zetels zijn er vier voor bedrijven die onder beheer staan van de staat of van regionale overheden in de provincie Guangdong, waar Evergrande is gevestigd.

Xu Jiayin, die zich ook Hui Ka Yan noemt, is nog steeds de formele eigenaar van Evergrande, maar zijn rol lijkt goeddeels uitgespeeld. Hij zal moeten luisteren naar wat de meerderheid van de commissie hem oplegt.

Die overheidsbedrijven hebben een lastige klus in de maag gesplitst gekregen. Zij moeten Evergrande, dat naar schatting zo’n 260 miljard euro aan schuld heeft, op zo’n manier herstructureren dat het andere vastgoedbedrijven niet ook in grote problemen brengt.

Lees ook: Schok voor China: de prijzen van nieuwbouwwoningen dalen

Beproefd recept

Het binnenschuiven van overheidsregie bij privébedrijven is in China inmiddels een beproefd recept. Begin vorig jaar werd HNA, eigenaar van de vliegmaatschappij Hainan Airlines en gespecialiseerd in toerisme en logistiek, ook onder staatsleiding – en waarschijnlijk met staatsgeld – geherstructureerd. De overheid was bezorgd over grote, onverantwoorde aankopen die het bedrijf in het buitenland deed. De herstructurering verliep zo langzaam, geheimzinnig en geruisloos dat die geen grote economische schokken teweegbracht.

Ook verzekeraar Anbang, dat in 2015 de Nederlandse verzekeraar Vivat overnam, werd op deze manier geherstructureerd. Anbang werd er onder meer van verdacht dat het grote, prestigieuze maar onverantwoorde buitenlandse aankopen financierde met verzekeringspremies. Vivat (met merken als Actiam, Reaal en Zwitserleven) werd verkocht en heet nu Athora Netherlands.

Of herstructurering van Evergrande ook zo geruisloos en geleidelijk kan gaan, is de vraag. Niet alleen zijn de schulden van Evergrande gigantisch, het bedrijf is bovendien actief in een sector die naar schatting een derde van de Chinese economie beslaat. In verkoopvolume is het de op een na grootste vastgoedonderneming van China.

De overheid wil Evergrande niet redden. Maar China wil wel dat de nationale vastgoedsector overeind blijft. En daarvoor moeten waarschijnlijk ook delen van Evergrande overleven.

Daarbij gaat het ook om het waarborgen van maatschappelijke rust. Mensen die al een huis hebben betaald maar het nog niet hebben gekregen, moeten dit alsnog krijgen. Bouwbedrijven en leveranciers die nog niet betaald zijn voor hun werk, moeten worden afgekocht om maatschappelijke onrust te voorkomen.

Extra uitlenen

De belangrijkste maatregel die de overheid heeft genomen om het vertrouwen van de markt te herstellen, is versoepeling van de voorwaarden waaronder banken geld mogen uitlenen. De centrale bank maakte maandag bekend dat de banken vanaf 15 december 0,5 procent minder financiële reserves hoeven aan te houden. Daardoor kunnen ze zo’n 167 miljard euro extra uitlenen. Tegelijk maakte het Politbureau van de Communistische Partij van China bekend dat het maatregelen zou nemen om „volkshuisvesting te stimuleren en de huizenmarkt te ondersteunen.”

Zo hoopt de Chinese overheid de ruimte te scheppen om Evergrande geleidelijk aan en buiten de schijnwerpers te ontmantelen. De overheidsbedrijven die daarbij betrokken zijn, zullen waarschijnlijk deels opdraaien voor de schulden. Het wordt hun taak uit te zoeken welke delen van Evergrande kunnen verdwijnen, en wat kan of mag voortbestaan. Niet duidelijk is wat het precies gaat betekenen voor internationale schuldeisers.