Hyperambitieuze Tesla-fan en topman van Volkswagen blijft aan na wéér een machtsstrijd bij het Duitse autobedrijf

Volkswagen Herbert Diess en de ondernemingsraad van Volkswagen lagen de laatste weken overhoop met elkaar. Dat was niet voor het eerst.

Bestuursvoorzitter Diess en de ondernemingsraad van Volkswagen zijn het geregeld oneens over het tempo en de gevolgen van de transitie naar elektrisch rijden.
Bestuursvoorzitter Diess en de ondernemingsraad van Volkswagen zijn het geregeld oneens over het tempo en de gevolgen van de transitie naar elektrisch rijden. Foto Markus Hibbeler/Bloomberg

Als het niet bewust was, dan was het op z’n minst symbolisch. Dinsdagmiddag plaatste Herbert Diess, topman van autoconcern Volkswagen, een selfie op LinkedIn vanuit een vergaderzaal. Zelf stond hij er breed lachend op. Op de achtergrond keek ondernemingsraadvoorzitter Daniela Cavallo een stuk minder vrolijk.

Geen ander beeld had beter kunnen vangen wat maandag en dinsdag al voorzichtig was uitgelekt, onder meer via The Wall Street Journal: de Oostenrijker Diess mag van de raad van commissarissen (rvc) voorlopig aanblijven als topman van Volkswagen (omzet vorig jaar 223 miljard euro, 660.000 werknemers). Een twee weken durende machtsstrijd – niet de eerste – tussen ondernemingsraad (or) en bestuursvoorzitter komt daarmee ten einde.

De bestuursvoorzitter en de werknemersclub zijn het al sinds het aantreden van Diess in 2018 regelmatig oneens over het tempo van de omslag naar elektrisch rijden en de gevolgen daarvoor voor het personeel. Diess meent kort gezegd dat Volkswagen véél efficiënter moet werken om te overleven, al helemaal nu de elektrische concurrent Tesla binnenkort een fabriek in Duitsland opent. De or vreest dat hij fanatiek zal saneren en met Tesla als voorbeeld wil tornen aan de vaak gunstige arbeidsvoorwaarden. Dat Amerikaanse bedrijf heeft weinig op met werknemersvertegenwoordiging.

Het meest recente conflict barstte enkele weken geleden los. Diess zou intern hebben gezegd dat 30.000 werknemers bij de grote fabriek in thuisstad Wolfsburg (60.000 werknemers in totaal) hun baan zouden kunnen verliezen als het bedrijf niet sneller aan de elektrische transformatie werkte. Dat typisch Diessiaanse, weinig subtiele dreigement van een alles-of-niets-scenario frustreerde or-voorzitter Cavallo. Zij verweet Diess vooral graag te twitteren over zijn bewondering voor Tesla, terwijl hij niet eens chips wist te regelen voor de eigen autofabrieken.

Vervolgens zou Cavallo, die enkele maanden geleden aantrad, in rvc-vergaderingen hebben aangestuurd op een vertrek van Diess. De uitkomst daarvan werd eigenlijk twee weken terug al verwacht, maar er waren meerdere sessies nodig om tot de conclusie te komen dat Diess toch mag blijven, zo lijkt het nu. Hij heeft genoeg steun bij andere belangrijke rvc-leden. Daarin zetelen onder meer vertegenwoordigers van grootaandeelhouders als de Oostenrijkse families Porsche en Piëch, evenals Stephan Weil, minister-president van deelstaat Nedersaksen. Zijn regering heeft ook een belang in Volkswagen.

Volgens The Wall Street Journal moet Diess als gevolg van een compromis wel een deel van zijn verantwoordelijkheden inleveren. Diess is nu nog deels verantwoordelijk voor het merk Volkswagen binnen de Volkswagen-groep, daar zou nu een einde aan komen.

Déjà vu

Het geruzie van de afgelopen weken is een déjà vu van de zomer van 2020. Toen speelde een vergelijkbaar conflict. De moeizame lancering van een nieuw automodel leidde tot veel onvrede bij de or. Ook toen boog de rvc zich over de positie van Diess.

Al vaak is in de Duitse pers geopperd dat de conflictueuze en hyperambitieuze Diess – die op Twitter inderdaad regelmatig zijn adoratie voor Tesla’s Elon Musk uitspreekt – wellicht niet de man is om Volkswagen te leiden. Het megaconcern is vanwege de complexe structuur en de veelheid aan belangen in sommige opzichten meer een mini-maatschappij dan een bedrijf. Topmannen zijn van oudsher wat bedeesder dan Diess – hoewel ze dan soms wel sjoemelen met de uitstoot van auto’s, zoals Diess’ voorganger Martin Winterkorn.

Lees ook dit uitgebreide profiel van Herbert Diess: Bij de Volkswagen-topman is het altijd wachten op het volgende conflict

Tegelijkertijd heeft Diess ook een andere kant. In de ranglijst van ‘elektro-innovatie’ die het gezaghebbende Duitse Center of Automotive Management elk kwartaal presenteert, staat Volkswagen van de Duitse concerns het hoogst (Tesla staat ruim bovenaan). Dat is onlosmakelijk verbonden met de miljardeninvesteringen in elektrisch rijden onder Diess. Ook beleggers zijn tevreden over de koers van de topman. Maandag en dinsdag steeg het aandeel Volkswagen een paar procent, nadat het de afgelopen weken als gevolg van al het geruzie juist was teruggelopen tot het laagste punt sinds begin dit jaar.