Wat te doen met een zoon die moeilijk contact maakt?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Mijn zoon van 7 is een lief, slim kind, gevoelig en alert voor wat er in zijn omgeving gebeurt. De juf zegt dat hij op zijn gemak is in de klas, de kinderen in zijn voetbalteam vinden hem leuk, tijdens vakanties zie ik dat kinderen graag met hem spelen. Maar hij vindt het moeilijk om contact te leggen. Hij durft niet de eerste stap te zetten of in te gaan op een uitnodiging. Als iemand vraagt of hij wil spelen wil hij ja zeggen, maar klapt dan dicht. Tegen een volwassene zegt hij überhaupt niets. Gevolg is dat hij geen vrienden heeft. Hij wordt nooit gevraagd voor feestjes, speelt altijd alleen of met zijn 4-jarige zusje. Hij vermaakt zich prima, bedenkt voor zichzelf complexe rekentaken en is daar uren zoet mee. In het verleden hadden we weleens een vriendje over de vloer, maar dan vond hij het moeilijk samen een spel te vinden. Hij vindt dit jammer. Ik was zelf ook altijd verlegen, zijn vader is ook een alert persoon. Hoe kan ik hem helpen?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Samen oefenen

Sabine Stoltz: „Ga met uw zoon in gesprek: zou hij vaker met anderen willen afspreken? Sommige kinderen vinden het fijn om na een schooldag rustig thuis te spelen. Als hij aangeeft dat hij graag meer vriendjes zou hebben, kunt u samen oefenen. Hoe vraag je of een kind wil komen spelen? Hoe geef je antwoord op een vraag van een ander kind? Hoe doen andere kinderen dit? Maak een lijstje waarop dit zou kunnen, en oefen samen met rollenspellen.

„Op deze leeftijd kun je een kind helpen bij het maken van afspraken, bijvoorbeeld door met andere ouders iets te organiseren of door op het schoolplein samen op een kind af te stappen en een beginnetje te maken. Geef uw kind het gevoel dat hij het zelf doet. U zou de leerkracht kunnen vragen om uw zoon te stimuleren na school af te spreken met een kind met wie hij goed samenwerkt. Als er een speelafspraak is, blijf er dan even bij. Geef suggesties hoe ze samen kunnen bedenken wat ze gaan doen en laat ze vervolgens zelf spelen.”

Laten testen

Marga Akkerman: „Heeft u al eens aan hem gevraagd wat hij moeilijk vindt als iemand hem uitnodigt of iets vraagt? Durft hij geen contact te maken of weet hij niet hoe? Het zou goed kunnen dat hij het moeilijk vindt om snel sociale situaties te doorgronden, en daar vervolgens op te reageren.

„Bij zeer verlegen kinderen denk ik meestal eerst aan de mogelijkheid dat zij niet zo goed in staat zijn om een sociale situatie te doorgronden. Een sociale situatie begrijpen, betekent dat je de gelaatsuitdrukking van anderen vlot kunt lezen, dat je snel doorhebt wat de bedoeling is van het gedrag van anderen, begrijpt wat er van jou verwacht wordt, en daar snel op kunt instappen.

„Een intelligentietest kan helpen uitzoeken op welke manier hij sociale informatie verwerkt, en gebruiksaanwijzingen opleveren voor u en hemzelf hoe met die verlegenheid om te gaan. Zo kunt u hem helpen zijn sociale ervaringen te gaan verbreden. Dat is belangrijk, want dat geeft hem later meer mogelijkheden in bijvoorbeeld een partner- en beroepskeuze.

„We zien dat kinderen geneigd zijn te doen waar ze hoog op scoren, en liefst vermijden waar ze laag op scoren. Misschien geeft uw zoon daarom de voorkeur aan rekentaken in plaats van sociale situaties.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.