Lichte daling in coronaweekcijfers, maar heel snel gaat het nog niet

Winterpiek Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg denkt dat de piek achter de rug is. Het RIVM is voorzichtiger.

Een IC-patient die overgeplaatst wordt komt aan in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.
Een IC-patient die overgeplaatst wordt komt aan in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Foto ANP/Robin van Lonkhuijsen

De lichtpuntjes in de coronagolf worden iets helderder: waar alle cijfers wekenlang stegen is er nu een lichte daling ingezet, op bijna alle vlakken. Maar heel snel gaat dat nog niet.

Neem het aantal positieve tests: dat daalde in een week tijd met 5 procent, naar gemiddeld 21.140 per dag. Of het daadwerkelijke aantal besmettingen ook op dit tempo daalt, is onduidelijk: de testcapaciteit van de GGD is te krap waardoor niet iedereen met klachten gemakkelijk een afspraak kan maken.

Andere lichtpuntjes zijn wat dat betreft zuiverder. Het aantal ziekenhuisopnames daalde afgelopen week bijvoorbeeld, al ging dat ook nog niet bijzonder hard. Afgelopen week werden er zo’n 280 nieuwe coronapatiënten per dag op de verpleegafdeling opgenomen, vorige week waren dat er 300. Op de IC daalde dat aantal van 48 vorige week naar 41 nu.

Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, ziet een duidelijke trend: hij stelt dat de piek in het aantal nieuwe opnames wel achter de rug is. De trend die nu te zien is, werd ook bij voorgaande pieken gezien, stelde Kuipers maandag op een persmoment: de groei wordt langzaam minder en slaat dan om in een daling. Hij waarschuwde wel dat het nog wel even druk zal blijven in de ziekenhuizen, zeker op de IC’s: coronapatiënten liggen daar gemiddeld drie weken. Afgelopen week werden er nog meer operatiekamers gesloten om personeel vrij te maken voor op de IC’s.

Waar Kuipers al een omslag ziet, is het RIVM een stuk voorzichtiger. „De verspreiding van het virus neemt iets af”, constateert het instituut in een persbericht, maar blijft op een hoog niveau. Uit modelberekeningen van het RIVM blijkt dat het aantal nieuwe coronapatiënten de komende week verder kan dalen, maar ook op hetzelfde niveau kan blijven hangen.

Minder goed zicht op verspreiding

Heel makkelijk is dat niet te berekenen: door de te krappe testcapaciteit is er niet voldoende zicht op het virus om betrouwbare voorspellingen te doen. De komende tijd verslechtert dat zicht verder. Sinds afgelopen vrijdag is het advies voor zelftests veranderd: mensen met klachten mogen die ook gebruiken. Het aantal testafspraken bij de GGD is sindsdien teruggelopen.

Dat geeft de GGD wat meer lucht, maar zadelt het RIVM ook met een probleem op: hoe houd je een virus in de gaten als mensen zichzelf testen? Het RIVM roept mensen die een positieve zelftest hebben op om naar de GGD te gaan om zich ook daar te laten testen, in de hoop toch een beeld te krijgen van de omvang van de epidemie.

Lees ook: Eerste Zuid-Afrikaanse resultaten: minder ziek door Omikron

Als de daling doorzet, gaat het waarschijnlijk nog weken duren voor het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen is gedaald tot een acceptabel niveau. Volgens Kuipers moet het aantal coronapatiënten dat wordt opgenomen tot onder de twintig per dag dalen om alle normale zorg te kunnen leveren. Hoe snel dat gaat, is afhankelijk van het reproductiegetal, dat staat voor hoeveel mensen een besmet persoon aansteekt. Dat ligt nu waarschijnlijk rond de 1, wat wil zeggen dat het aantal besmettingen op ongeveer hetzelfde niveau blijft hangen.

De maatregelen die het kabinet eind november aankondigde, waaronder de sluiting van de horeca en winkels in de avond, moeten het reproductiegetal verder naar beneden duwen. Als de R rond de 0,9 uitkomt – een waarde die eerder in de epidemie vaak voorkwam als het aantal besmettingen eenmaal daalde – duurt het ruim een maand voor het aantal IC-opnames tot onder de twintig daalt.