Kinderen proberen chocola te maken van scheidende ouders

ZAP In het heerlijke parallelle universum van het Sinterklaasjournaal kwam alles weer goed, maar in Mensjesrechten zien we hoe kinderen lijden onder de grote mensen.

Levin (9) met haar moeder in Mensjesrechten.
Levin (9) met haar moeder in Mensjesrechten. Foto EO

De Hoofdpiet, zojuist per fiets gearriveerd bij de Pietenpersconferentie, had zijn conclusies getrokken. Hij trad af: „Als het hele systeem faalt, dan moeten wij daarvoor samen de verantwoordelijkheid nemen.” Zo kreeg de jongste generatie mooi een bestuurlijk principe uitgelegd waar het reëel bestaande landsbestuur, geobsedeerd door het spel en de pepernoten, het zicht op verloren lijkt te zijn.

Overigens werd pakjesavond gered. Babypiet was door de schoorsteen het dak op geklommen en had daar de vermiste schimmel Ozosnel aangetroffen. Prompt werd ook de verloren gewaande sleutel van het ruim van de pakjesboot teruggevonden, na enige verwarring over de vraag wat er nu van chocolade was en wat niet – een knipoogje naar de inmiddels legendarische publieke-omroepflop Showcolade.

In het heerlijke parallelle universum van het Sinterklaasjournaal (NTR) komt alles uiteindelijk op zijn pootjes terecht, precies zoals we ons de wereld van onze kinderen het liefst voorstellen: bij vlagen verwarrend, maar op weg naar een goede afloop. Dat in de werkelijke kinderwereld de sleutel van het ruim niet altijd wordt gevonden, is het onderwerp van Mensjesrechten, de bij vlagen sublieme reeks korte documentaires die de EO op zondagavond uitzendt.

De korte films gaan over de wijze waarop kinderen proberen chocola te maken van een merkwaardige constellatie waarin ze zijn beland. Dat gebeurt dit jaar met name bij een van de meest voorkomende grote ongerijmdheden in een kinderleven: ouders die vertellen niet meer in hetzelfde huis te willen wonen. Soms gaat dat op brute wijze. Een meisje in de uitzending van twee weken geleden beschreef hoe na een reis naar Engeland haar ouders op Schiphol „een beetje boos” op elkaar werden. Een understatement, bleek uit haar volgende zin: „Mijn vader nam een Uber en mijn moeder trok mij mee.” De breuk bleek niet meer te lijmen.

Hoe breng je een beetje orde aan in de grootmenselijke chaos die je omringt? In een vrijwel perfecte aflevering van Mensjesrechten portretteerde documentairemaker Nina de Vriendt zondag de negenjarige Levin, die door haar ouders enigszins in de war is gemaakt. Ze zijn namelijk gescheiden, maar elk jaar gaat het gezin toch samen op vakantie naar Tsjechië. „Zijn ze dan wel helemaal gescheiden? Of zijn ze half gescheiden?” De ouders van Levins vriendinnetje Hannelore zijn ook gescheiden, maar die gaan gewoon apart op vakantie, blijkt uit een existentieel gesprek dat de meisjes voeren als ze met zeep spelen. Daarin komt ook de vraag aan de orde of je getrouwd kunt zijn als er geen bruiloft is geweest.

Levin weet veel van wolven

Levin weet veel van wolven en kan ze goed nadoen. Soms heeft ze het idee dat ze met wolven kan praten en ze zou zelf ook wel een jong wolfje willen. We zien haar een paar stevige klappen uitdelen aan haar broer. „Vroeger liep dat uit op een groot gevecht, want vroeger beet ik veel.”

Geleidelijk komen de ouders in beeld. „Die met het lange haar is mijn vader.” Zachtmoedige mensen, die kunnen kibbelen als in de beste huwelijken: „Niet in de rijst roeren, het is langkookrijst.” Ook ontstaat er een meningsverschil over champignons en een over een mixer. In een gesprek met Levin over de scheiding brengt haar moeder nog iets ter sprake: „Op een gegeven moment had papa een andere vriendin. Dat doe je niet als je half gescheiden bent.” Hij, meteen: „Eén keer.”

Het zijn niet de dingen die Levin werkelijk interesseren. Zij wil ordenen en blijft delibereren over heel, half en driekwart gescheiden. Als ze met haar ouders praat over dat half gescheiden zijn, breekt haar broertje in: „We noemen het flamosatiek. Dat is als je half gescheiden bent.” Een perfecte oplossing in een schitterend miniatuur.