Opinie

Overmoed bij jonge beleggers, want over zeperds lees je nauwelijks

Cryptovaluta

Commentaar

Zo op het eerste gezicht is het goed te begrijpen: 42 procent van de jongvolwassenen tussen de achttien en dertig jaar belegt. Nu de spaarrente onder druk van het monetaire beleid volledig is verdampt, zoeken jongeren (net als ouderen) andere manieren om hun fortuin te laten groeien. Tegelijkertijd is er ook altijd het risico van verlies: een belegging kan in waarde stijgen, maar zeker ook dalen.

Uit het onderzoek van Rabobank en budgetvoorlichter Nibud, dat aan deze cijfers ten grondslag ligt, bleek ook dat 27 procent van de jongeren aangeeft in crypto-valuta te beleggen. Beleggen in deze digitale munten, waarvan bitcoin en ethereum de bekendsten zijn, is zeer risicovol. De waardefluctuaties bedragen vele procenten per dag, omhoog én omlaag. Typerend voor de jonge belegger: die overschat de winstkans en onderschat het risico op verlies. Jeugdige overmoed.

De populariteit van cryptobeleggen kan niet als een verrassing komen. De massale aandacht op sociale en traditionele media voor cryptomunten heeft zich vertaald in een collectief gezelschapsspel. Het gesprek in de kroeg en tussen jongeren onderling gaat al snel over crypto. Iedereen doet het, dus waarom jij niet?

Vooropgesteld, het staat iedereen, dus ook volwassen jongeren, vrij om binnen de grenzen van de wet hun geld naar eigen inzicht te besteden. Of dat nu sport is, postzegels verzamelen, of beleggen. En dat jongeren risico’s anders inschatten dan ouderen is ook een gegeven en niet iets om au fond bezorgd over te zijn.

Tegelijkertijd is de hype rondom crypto’s een uiting van nihilistisch kapitalisme in een tijd van grote (financiële) onzekerheid. De beleggingshausse wordt aangevoerd door influencers die (betaald) vertellen hoeveel geld ze verdiend hebben aan hun belegging. Over zeperds lees je nauwelijks. Jongeren die nu moeilijk aan een vaste baan komen en de huizenmarkt steeds onbereikbaarder zien worden, zien hun idolen op sociale media schermen met dure dingen. Financiële onafhankelijkheid in een tijd van financiële onzekerheid is een lonkend perspectief, zeker als daar niet hard voor gewerkt hoeft te worden.

Daarbij speelt het beleggen in crypto’s zich tegenwoordig goeddeels af op het scherm van de mobiele telefoon. Met hetzelfde gemak waarmee een bericht op Instagram of Snapchat wordt geplaatst, kan met een aantal kliks een koop- of verkooporder worden geplaatst. En elk moment van de dag geeft de app de actuele koers door, om zo voor een permanente aandachtsrush te zorgen. Deze gamification wordt gezien als risico, vanwege het verslavende aspect ervan.

Het punt: het gaat om echt geld. Na een game over is het niet mogelijk met een nieuw leven aan hetzelfde spel te beginnen. Het verloren geld is echt weg. De verleiding om het daarna weer terug te winnen is ongetwijfeld groot, met nieuwe kansen op verlies (of winst).

Zover mag het niet komen. De tijd dat beleggers er de beurskolommen in NRC Handelsblad op nasloegen om te zien wat hun aandeel Koninklijke Olie de afgelopen 24 uur had gedaan, is voorbij en dat is ook niet erg. Het uit het oog verliezen van de risico’s van beleggen, juist in crypto, is het echte probleem. Dat juist de minder bedeelde jongeren hier gevoelig voor zijn is een veeg teken. Het online veel gehoorde credo ‘DYOR’ (Do Your Own Research) geldt evengoed voor crypto als voor traditionele beleggingen. Daarbij is betere voorlichting en striktere regulering van cryptobeleggingen een must. Net als een beter perspectief op een baan, een huis en een leven in betrekkelijke welvaart, zonder daarvoor va banque te hoeven spelen.