Opinie

Nu tekent zich de perfecte coronastorm af

Rosanne Hertzberger

In de Nieuwsuur-uitzending over de Duitse plannen voor een vaccinatieverplichting wordt ene Joost van Loon, een Nederlandse socioloog aan de Duitse Eichstätt-Ingolstadt universiteit gevraagd om, ik neem aan, vanuit sociologisch perspectief de verschillen tussen Nederland en Duitsland te duiden. Hij merkt op dat er in Nederland vooral veel gezeurd wordt. „In Duitsland heerst veel meer een cultuur van collectieve verantwoordelijkheid, een sterker geworteld plichtsbesef. Mensen doen dus eerder wat er van hen wordt gevraagd en morren niet zoveel”, aldus de socioloog.

Nu waardeer ik de bijdrage uit de sociale wetenschappen over het algemeen zeer; deze crisis kan niet alleen bestreden worden met kennis uit de microbiologie. Maar om het op zijn Duits te zeggen: dit is quatsch.

Ik neem u terug naar deze zomer: op 22 juli kondigt het Duitse landsbestuur aan dat een maand later, op 23 augustus, toegang tot kapper en restaurant alleen verleend kan worden aan mensen die negatief getest zijn, of genezen, of gevaccineerd, de 3 G’s. De Duitsers hadden deze zomer namelijk een probleem. Eind juli werd het daar steeds minder druk in de vaccinatiestraten, en op dat moment was nog maar 50 procent van de volwassenen ingeënt. In Nederland zaten wij de hele zomer tien procentpunt boven de vaccinatiegraad van Duitsland. Tot de boostercampagne is Nederland altijd beter gevaccineerd geweest, ondanks het feit dat er tot zeker begin september geen sprake was van dwang. De mensen kwamen gewoon opdagen, voor hun gezondheid, vanuit verantwoordelijkheidsgevoel en plichtsbesef.

Ik ben geen socioloog, maar volgens mij is het belangrijkste verschil hier niet plichtsbesef maar hiërarchie. In Duitsland volg je bevelen op. Dat is geen plichtsbesef, maar volgzaamheid en gehoorzaamheid. Dat is in Duitsland een deugd en niet alleen voor kinderen. En de Hollandse neiging tot morren en klagen en zeuren? Je zou het ook gewoon publiek debat kunnen noemen. Want ondanks het gemor stroopten de Hollanders wel de mouwen op. Zonder dwang.

Maar ik trek me de kritiek wel degelijk aan. Ik ben medeplichtig aan het gemor over ongevaccineerden. We zijn al te lang aan het steggelen over de vraag in welke mate we een klein groepje mensen steeds verder uit de samenleving kunnen drukken. We moeten het hebben over de goegemeente. Over de gevaccineerden. Over u, beste lezer, en zeker wanneer u 60-plus bent en voor juni uw laatste prik hebt gekregen, is er slecht nieuws. Want we hebben een probleem, en niet zo’n beetje ook. U waant zich al sinds uw prik immuun. Het probleem, dat waren de anderen.

Al sinds de zomergolf in Israël hadden we kunnen weten dat die prachtige mRNA vaccins, zoals Pfizer en Moderna, uw antistoffen stevig aanwakkeren maar weinig immuungeheugen bewerkstelligen. Uw afweer is inmiddels al weer grotendeels vergeten wat hem met de laatste prik toch duidelijk is verteld. U bent weer vatbaar voor Covid. U wordt met een beetje geluk niet zo ziek als iemand die nooit een prik heeft gekregen, maar momenteel is de sterfte in de zeer goed gevaccineerde verpleeghuizen net zo hoog als tijdens de eerste golf.

Die sterfte is voor een belangrijk deel veroorzaakt door het te lang wachten met boosters.

Maar dat is maar een klein deel van het probleem. De Omikronvariant grijpt momenteel razendsnel om zich heen in zuidelijk Afrika en het heeft er alle schijn van dat deze variant zich nog veel minder aantrekt van eerder doorgemaakte infecties of vaccins. Het is nog niet definitief bekend, maar het zou goed kunnen dat u nog minder beschermd bent tegen deze Omikronvariant.

De enige G van de 3G die dan nog enige houvast biedt is de G van ge-sneltest. Het is belangrijk dat u aan al uw gasten vraagt om zichzelf te testen voor ze bij u op bezoek komen. Kinderen incluis.

Want wat zich momenteel aftekent is een soort perfecte storm. De late boostercampagne. Een Sinterklaas-weekend met de kleintjes. Een ontsnappingsvariant. Een zorgsysteem dat niets meer aan kan. En eerlijk gezegd vraag ik me af of dit land nog voor of pas na de kerstvakantie verder op slot gaat. Voor gevaccineerden én ongevaccineerden.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.