Minister moet wijken voor lagere rente

Turkse economie De Turkse president Erdogan vervangt de minister van Financiën vanwege (alweer) een meningsverschil over de rentestand.

De lira daalde dit jaar 40 procent. Daarmee is het de slechtst presterende munt van alle opkomende economieën.
De lira daalde dit jaar 40 procent. Daarmee is het de slechtst presterende munt van alle opkomende economieën. Foto SEDAT SUNA/EPA

De Turkse minister van Financiën Lütfi Elvan is donderdag per decreet vervangen door zijn staatssecretaris Nureddin Nebati. De maatregel volgt op een meningsverschil tussen Elvan en president Erdogan over diens losse monetaire beleid, terwijl de inflatie bijna 20 procent bedraagt en de lira deze maand wegzakte tot een historisch dieptepunt van 15,50 per euro.

In een toespraak in het parlement vorige week haalde Erdogan uit naar „degenen die nog steeds hogere rente verdedigen”. Het was een verhulde sneer naar Elvan, die werd gezien als een van de laatste capabele economen in de regering. Na Erdogans toespraak barstte de gehele fractie van de AK-partij uit in luid applaus. Elvan was de enige die niet klapte.

Zijn ontslag komt te midden van een valutacrisis die de koopkracht van Turken uitholt. De lira daalde dit jaar ruim 40 procent in waarde ten opzichte van de dollar, waarmee het de slechtst presterende munt is van alle opkomende economieën. Dat is een zware klap voor de Turkse economie, die sterk afhankelijk is van de import van producten en grondstoffen.

Ondanks de stijgende inflatie blijft Erdogan aandringen op lagere rente. Onder zijn druk verlaagde de centrale bank de rente in november voor de derde achtereenvolgende maand. De gouverneur van de bank suggereerde donderdag dat er nog ruimte is voor één verlaging deze maand en dat er daarna voorlopig een eind aan komt.

Het is onduidelijk of Erdogan daarmee kan leven. Volgens hem zijn de renteverlagingen juist goed voor de export, de werkgelegenheid en investeringen. „Ik zal nooit pleiten voor hogere rente”, zei hij deze week. „Als God het wil zullen jullie zien hoe snel de inflatie zal dalen voor de verkiezingen van 2023.” Dit soort uitspraken drijft de lira alleen maar verder omlaag.

De munt stabiliseerde enigszins na een ingreep van de centrale bank, die woensdag 1 miljard dollar aan buitenlandse reserves verkocht om „ongezonde prijsvorming op de valutamarkt” tegen te gaan. Maar de munitie van de bank is beperkt, aangezien ze de afgelopen jaren al 165 miljard dollar aan reserves heeft verbruikt in een mislukte poging de lira te stutten.

In tegenstelling tot Elvan is Nebati wel voorstander van lage rente. Hij zei dat Turkije jarenlang had geprobeerd dergelijk beleid te voeren, maar dat het steeds te maken kreeg met verzet. „Dit keer zijn we vastbesloten om het te implementeren”, twitterde hij. Volgens hem is er „geen probleem” om de rente laag te houden in de huidige economische omstandigheden.