Opinie

De vrijheid om jezelf Vrijheid te noemen

Clarence Seedorf

In westerse landen als Nederland en de Verenigde Staten kun je je vrij uitspreken. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld China en Turkije waar mensen zich minder vrij voelen om voor hun mening uit te komen. Basketballer Enes Kanter van de Boston Celtics is zich daar zo van bewust dat hij onlangs, na het verkrijgen van het Amerikaanse staatsburgerschap, officieel de naam Freedom aan zijn achternaam heeft toegevoegd. Hij wilde dat belangrijke moment in zijn leven bewust met de wereld delen. Enes Kanter, geboren in Zwitserland en opgegroeid in Turkije, heeft zijn moederland vaak verbaal bekritiseerd. In Amerika vond Enes Kanter wat hij thuis niet kon vinden en dat was zo bijzonder voor hem dat hij dit moment vereeuwigde door voortaan als Freedom door het leven te gaan. Die naam staat sinds deze week ook op zijn shirt.

Vanzelfsprekend heeft niet iedereen dezelfde ervaringen met de VS als Enes Kanter. Mohamedou Ould Slahi bijvoorbeeld, een Mauritiaanse schrijver wiens verhaal ik voorbij zag komen op Instagram: na ‘9/11’ werd hij opgepakt en veertien jaar, zonder aanklacht of proces, door de Amerikanen vastgehouden in Guantanamo Bay. Na al die jaren achter de tralies, mag hij nu een jaar in Nederland wonen en werken – voor een Nederlands gezelschap schreef hij een dansvoorstelling, Freedom.

Het is goed om je af te vragen wat het betekent om vrijuit je mening te kunnen uiten. Veel hangt af van je afkomst en sociale achtergrond. Helaas zien we elke dag dat mensen die hun mening mogen geven en dat ook doen, daar vaak een prijs voor moeten betalen. Daar kan ik over meepraten. Ik was jong en welbespraakt, en vragen stellen en gevraagd en ongevraagd mijn mening geven hoorde bij het Nederlander zijn.

Toch heb ik me niet altijd vrij gevoeld. Wel om tot op zekere hoogte mijn mening te geven, maar minder om me helemaal open te stellen en het achterste van mijn tong te laten zien. Ik heb vaak de tol betaald en ben in de loop der jaren voorzichtiger geworden. De ene keer werd gezegd, ‘je bent te jong om er een mening over te hebben’, de andere keer werd er nog kritischer en minder objectief naar mijn optreden op het veld gekeken. Ik heb het dan vooral over trainingsmomenten.

Dat gevoel je vrij te kunnen uiten is zo belangrijk en tegelijkertijd heel persoonlijk. Ik vind dat iedereen zich zo moet kunnen profileren dat het zijn of haar identiteit en geloof niet verloochent. Sociale media kunnen helpen om vanuit landen waar de vrijheid van meningsuiting geen vanzelfsprekendheid is, ongefilterde informatie van mensen te krijgen. Daar staat dan weer misbruik van sociale media tegenover, als er via deze kanalen verkeerde informatie naar buiten wordt gebracht.

De jongeren van deze wereld hebben in elk geval de instrumenten tot hun beschikking om zich uit te spreken. Waar de vrijheid van meningsuiting niet in de wet is verankerd, zoals in Turkije en China, zijn er ook mensen die zich daar voor inzetten. Hoopgevend is dat sommige landen in de loop van de tijd zijn veranderd. Met de juiste leiderschapsvisie is alles mogelijk.

Clarence Seedorf is oud-voetballer. Nu is hij ondernemer, filantroop en gastspreker.