Veroordeelde leden extreem-rechtse terreurorganisatie fantaseerden over geweld

Extreem-rechts Fabio I. (20) en Steven V. (21) waren lid van de extreem-rechtse terreurorganisatie The Base. Ze verspreidden haatzaaiende teksten op internet, maar bereidden nooit een aanslag voor.

Propagandabeeld van de Amerikaanse tak van The Base. Deze foto is verspreid via chatgroepen. De oprichter van deze kliek noemde Fabio en Steven „de slechtste leden ooit”.
Propagandabeeld van de Amerikaanse tak van The Base. Deze foto is verspreid via chatgroepen. De oprichter van deze kliek noemde Fabio en Steven „de slechtste leden ooit”. Foto The Base

Volgens de Amerikaanse oprichter Rinaldo Nazzaro waren ze de minst indrukwekkende leden van zijn extreem-rechtse terreurorganisatie The Base. Maar Fabio I. (20) uit Zwijndrecht en Steven V. (21) uit Amsterdam zijn donderdag door de rechtbank in Rotterdam wel tot 24 maanden gevangenisstraf veroordeeld, waarvan 18 maanden voorwaardelijk. De twee zijn schuldig bevonden aan deelname aan een terroristische organisatie en opruiing tot een terroristisch misdrijf. Na aftrek van hun voorarrest blijven ze op vrije voeten.

Drie weken geleden verschenen Fabio en Steven voor de rechter in Rotterdam tijdens de laatste zitting in hun zaak. Centraal stond de vraag in hoeverre deze jonge mannen een bedreiging vormen voor de samenleving. Na binnenkomst drukte Fabio – kort zwart haar, een snorretje – zijn handen plat naast zijn lichaam op het verdachtenbankje. Hij keek schichtig om zich heen. In het andere verdachtenbankje zat Steven – breder geschouderd, met kort bruin haar.

Fabio en Steven werden in oktober 2020 aangehouden, nadat ze op internet de meest verschrikkelijke uitlatingen hadden gedaan. Fabio had geschreven dat de „keel van een neger” moest worden „doorgesneden” en dat alle „niet-witte mensen” moesten worden „vermoord”. Steven plaatste een tekening van een joodse man die door zijn hoofd werd geschoten. In een discussie over aanslagen op hooggeplaatste figuren schreef hij over routes die premier Rutte naar zijn werk zou fietsen. Fabio en Steven deden nog tal van andere gewelddadige en racistische uitlatingen. Zoals het voorstel van Fabio om een zwarte man te ontvoeren, hem op te jagen in het bos en uiteindelijk „in zijn nek” te schieten.

WhatsApp-groepen

Fabio en Steven begaven zich in extreem-rechtse fora en WhatsApp-groepen. Die internetfora worden door de veiligheidsdiensten goed in de gaten gehouden. Bij de appgroepen is dat lastiger. Pas bij de inbeslagname van zijn telefoon bleek dat Fabio de beheerder was van de app-groep Jeugd Storm Nederland. Daarin riepen tientallen jonge Nederlanders op tot geweld tegen homo’s en mensen met een migratieachtergrond. Ook schreven de deelnemers zich voor te bereiden op een nakende burgeroorlog, die als onvermijdelijk werd gezien.

Nog zorgwekkender vond de rechter het lidmaatschap van Fabio en Steven van The Base en – in het geval van Fabio – ook van Feuerkrieg Division. Deze zogenoemde accelerationistische groepen wierven de voorbije jaren wereldwijd rekruten op internet. In het meest recente Dreigingsbeeld van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid werd er voor gewaarschuwd. Honderden Nederlandse jonge mannen radicaliseren op de fora van dit soort groepen. Het valt niet uit te sluiten dat sommigen daarvan bereid zijn een aanslag te plegen.

The Base en Feuerkrieg Division worden ‘accelerationistisch’ genoemd, omdat ze met aanslagen op etnische minderheden een rassenoorlog hopen te ontketenen. Op de puinhopen daarvan willen ze een ‘witte etnostaat’ vestigen. In diverse westerse landen zijn de voorbije jaren leden van The Base en Feuerkrieg Division aangeklaagd vanwege het voorbereiden van aanslagen.

Uit het betoog van de officier van justitie in Rotterdam bleek dat Fabio en Steven direct contact onderhielden met Rinaldo Nazzaro, de Amerikaanse oprichter van The Base. Nazzaro woont tegenwoordig in het Russische Sint-Petersburg, van waaruit hij zijn organisatie, die door politie-ingrijpen zware klappen opliep, nieuw leven probeert in te blazen.

Lees ook dit artikel: Geweld door extreem-rechts breidt zich uit

‘Twee jaar op schoenen zonder zolen’

Hoe raakten Fabio en Steven hierbij betrokken? Fabio vertelde in de rechtszaal dat hij in zijn woonplaats Zwijndrecht jaloers was geworden op „Turken en negers” die in „grote huizen” wonen en in „dure auto’s” rijden. Fabio woonde bij zijn gescheiden moeder en groeide naar eigen zeggen op in armoede. „Ik liep twee jaar lang op schoenen zonder zolen”, zei Fabio moeizaam formulerend, met een stevig Zuid-Hollands accent.

Hij had het gevoel dat mensen met een migratieachtergrond werden voorgetrokken op „hardwerkende Nederlanders”. Fabio had geen vrienden en kwam amper de deur uit. Hij had altijd al grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en nazi-Duitsland en was op internet op zoek gegaan naar gelijkgestemden.

Steven vertelde een heel ander verhaal. Hij komt uit een harmonieus en redelijk welgesteld gezin in Amsterdam. Op een gegeven moment was hij geïsoleerd geraakt van zijn vrienden, die graag uitgingen en alcohol en drugs gebruikten. Steven is meer op zichzelf en had daar geen interesse in. Hij was naar eigen zeggen altijd al rechts geweest en belandde op internet in rechtse praatgroepen. Dat was nadat hij in 2018 vanwege zijn jonge leeftijd was afgewezen bij defensie. „Zonder tegengeluid ga je er dan steeds verder in. Dan ga je ook meepraten over antisemitisme enzo”, zei V. in de rechtszaal. Hij belandde op steeds extremere sites, waar het narratief was dat witte mensen in opstand moeten komen, omdat ze hun land anders kwijtraken aan migranten. „Op een gegeven moment geloof je ook in alle informatie die je krijgt”, zei Steven.

Toelatingsexamen

Fabio en Steven hadden elkaar leren kennen via de appgroep van Jeugd Storm Nederland en wilden samen toetreden tot The Base. Daartoe kwamen ze via e-mail in contact met oprichter Nazzaro. Die eiste dat ze een soort toelatingsexamen zouden doen. Daarvoor gingen Fabio en Steven in het najaar van 2019 ’s avonds op pad in Zoetermeer, waar ze in een verlaten gebouw het logo van The Base op de muur spoten. Maar dat deden ze verkeerd om. Daar was Nazzaro al niet blij mee. Toen Fabio hem ook nog liet weten geen mensen pijn te willen doen, schreef Nazzaro terug dat Fabio en Steven „de slechtste leden ooit” van The Base waren.

Meer is er van de Nederlandse afdeling van The Base nooit geworden. Fabio en Steven bleven op internet haatzaaiende teksten verspreiden, maar ondernamen nooit pogingen om een aanslag voor te bereiden. Bij zijn aanhouding werden bij Fabio thuis wel een hakenkruisvlag en verboden messen gevonden.

Luchtmobiele Brigade

Psychologen concludeerden dat Fabio een laag IQ heeft, aan een depressieve stoornis lijdt en licht autistisch is. Deskundigen beschouwen hem als enigszins verminderd toerekeningsvatbaar. Hij zou al zijn woede hebben gericht op mensen met een migratieachtergrond. In de rechtszaal kon Fabio zich wel vinden in die analyse. Tijdens de zitting brak bij hem één keer een ontwapenende lach door; toen hij achteromkeek naar zijn moeder, nadat de rechter zei dat hij haar tijdens de pauze in de kantine even mocht opzoeken.

Lees ook dit artikel: Als extremistische toetsenbordridders echte wapens in handen krijgen

Fabio volgt therapie in een instelling en zegt, mede doordat hij op de terroristenafdeling in Vught moslims leerde kennen, nu minder vijandig tegenover migranten te staan. Hij hoopt op een carrière bij defensie.

Steven is een ander verhaal. Die noemt zichzelf nog altijd extreem-rechts. Over homo’s en transgenders zei hij in Rotterdam. „Ik vind het niet normaal, dus het hoort niet.” Als er meer migranten naar Nederland komen, dan zou Steven het liefst naar Polen of Hongarije vertrekken. Psychologen constateerden bij hem ADHD, een ‘kwetsbare persoonlijkheid’ en ‘zwart-witdenken’. Dat zou ook hem licht verminderd toerekeningsvatbaar maken.

Steven heeft nu een baan als verhuizer en wil volgend jaar een cursus techniek of lassen volgen. Zijn grote droom is nog altijd een baan bij defensie, waar hij kort voor zijn aanhouding alsnog was aangenomen. Hij zou in november 2020, een maand na zijn aanhouding, aan een opleiding tot infanterist bij de Luchtmobiele Brigade zijn begonnen. Bij zowel Fabio als Steven is het risico op gewelddadig gedrag volgens psychologen klein.