Vijf manieren waarop Virgil Abloh de mode heeft veranderd

Mode Afgelopen zondag overleed Virgil Abloh, de man achter het populaire modelabel Off-White en de artistiek directeur van de mannenlijn van Louis Vuitton, op 41-jarige leeftijd aan kanker. Vijf manieren waarop hij de mode heeft veranderd.

Virgil Abloh in New York, september 2021.
Virgil Abloh in New York, september 2021. Foto Cindy Ord / Getty Images

1. Een mode-ontwerper hoeft geen (mode)ontwerper meer te zijn

De route naar de top van de modewereld begint doorgaans op een mode-opleiding. Virgil Abloh, die als kind van Ghanese immigranten opgroeide in Rockford, Illinois, studeerde civiele techniek en architectuur in Chicago. Al tijdens zijn studie verkocht hij zelfbedrukte T-shirts, erna schreef hij voor een modeblog. In 2009 liep bij stage bij het Italiaanse modehuis Fendi, samen met Kanye West, die hem als art-director een jaar later benoemde tot creatief directeur. In 2013 startte hij Off-White, nadat hij uit zijn eerste modemerk (opgericht in 2012) de stekker had getrokken.

Vlak na zijn eerste show voor Louis Vuitton, in 2018, zei hij in een interview met modesite Business Of Fashion: „Ik ben geen ontwerper. Dat is een term voor traditionalisten.”

2. Een ontwerp is geen ontwerp meer

Zijn hele carrière lang werd Abloh verweten dat hij te veel leunde op het werk van anderen zoals Helmut Lang (de ontwerper, niet het merk dat hij na zijn vertrek achterliet), Raf Simons en Demna Gvasalia’s Balenciaga. In de zomercollectie voor voorjaar 2021 zaten asymmetrische zonnebrillen en jassen en jasjes waaraan knuffeldieren van dezelfde stof bungelden die ontleend leken aan recente collecties van Walter Van Beirendonck. Daarnaast werkte hij, vooral voor Off-White – veel met klassiekers die door grote logo’s, tussen dubbele aanhalingstekens geplaatste ironische teksten („For Walking” op een paar hooggehakte laarzen, „Hoodie” op een hoodie), het gebruik van ‘barricade-tape’; dingen die de kleding en accessoires in een keer herkenbaar maakten.

Abloh heeft nooit ontkend dat hij naar anderen kijkt. Bij zijn allereerste show voor Louis Vuitton lag op elke stoel een manifest, waarin hij onder meer stelde dat je maar 3 procent van een bestaand ontwerp hoeft te veranderen om iets nieuws te krijgen. Zijn „Ik ben geen ontwerper” gaat natuurlijk ook daarover.

Je zou kunnen zeggen: zoals in de muziekwereld sinds de opkomst van de hiphop gewerkt wordt met samples en remixes,zo maken veel streetwear-ontwerpers mode. In The New Yorker vergeleek Abloh streetwear ook met de readymades van Duchamp. De streetwear-methode bracht hij naar de hoogste regionen van de mode. „We kunnen niet bestaan zonder degenen die voor ons kwamen”, zei hij in Business of Fashion. „Zij geven ons een bodem. Het is gevaarlijk als je jezelf een orakel begint te noemen.”

Ik ben geen ontwerper. Dat is een term voor traditionalisten.

3. Mode is niet alleen mode

Dat modehuizen ook zijpaden inslaan als interieuraccessoires is niks nieuws, maar zelden opereerde een ontwerper op zoveel terreinen als Abloh, die de ultieme vertegenwoordiger was van de zogenaamde slash-generatie, millennials die zich niet wensen te beperken tot een beroep. Abloh was ook dj en had een eigen radioprogramma. Hij maakte kunst; samen met de Japanse kunstenaar Takashi Murakami had hij in 2018 een tentoonstelling in de Gagosian galerie in Parijs (met onder meer lachende gezichtjes met bloemblaadjes eromheen op een eveneens houten logo van Off-White), die op de openingsavond voor enorme rijen zorgde.

Het jaar erop had hij een conceptuele museumtentoonstelling in Chicago. Hij ontwierp voor kristalmerk Baccarat en serviesmerk Ginori 1735, deed projecten voor onder meer Nike. Evian en Jimmy Choo. Zijn collectie voor Ikea (met onder meer een papieren tas met de tekst „Sculpture” en een zwart, Perzisch tapijt met „Keep Off”) was een hoogtepunt.

Afgelopen zomer nog kreeg Abloh, die twee jaar geleden werd gediagnosticeerd met een zeldzame vorm van kanker, er een nieuwe rol bij Louis Vuittons moederbedrijf LVMH bij: het het opzetten van nieuwe merken en het samenwerken met bestaande, ook merken die geen mode maken. „De toekomst van mode is geen mode”, zei hij in 2018. „Kleren zijn nog maar heel even belangrijk.”

Louis Vuitton, najaar 2021. Off-White, najaar 2021. Louis Vuitton, voorjaar 2022.
Foto’s Louis Vuitton / Off-White

4. Van toe-eigening naar toegang

Voordat Abloh in 2018 werd benoemd bij Louis Vuitton, lieten luxehuizen zich al jaren inspireren door streetwear, een stijl die afkomstig is uit de zwarte cultuur, en een enkele keer in samenwerking met een streetwearmerk, zoals bij de succesvolle eenmalige samenwerking tussen Louis Vuitten en skatemerk Supreme (2017). Met Abloh kwam voor het eerst iemand uit de streetwearcultuur naar een groot modehuis. Dat veranderde de sfeer rondom het merk meteen: een minder wit publiek op de shows, veel meer donkere modellen, volop referenties naar de zwarte cultuur en wereld, zoals een pied-de-coqdessin dat bij nadere inspectie bleek te zijn gemaakt van de vorm van Afrika. Overigens deed Abloh moeite om zijn streetwear-imago van zich af te schudden. Al in zijn eerste show voor Vuitton liet hij veel pakken zien, bij zijn vierde (in januari 2020) stelde hij in het persbericht: „Het predikaat streetwear is vrijelijk geadopteerd en verworpen door Virgil Abloh.” 

Virgil Abloh in 2017 Foto Andrew White / The New York Times / ANP

5. De modewereld is van iedereen

„Ik wil laten zien dat ik maar één figuur ben, met een heleboel anderen achter zich”, zei Abloh in 2018. „Ik heb de deur opengebroken. Ik wil laten zien dat hij open is, mensen halverwege ontmoeten.” Zijn baan bij Louis Vuitton was één ding, zei hij begin dit jaar in een podcast. Zijn echte missie was ervoor te zorgen dat er zes „jonge zwarte kids” zouden klaarstaan om die van hem over te nemen.

Abloh was dan ook zeer toegankelijk Niet vaak maak je mee dat een ontwerper van zijn statuur zich op een evenement komt voorstellen aan iedereen die hij nog niet kent, zoals hij begin januari 2020 deed tijdens de lancering van zijn eerste kristallijn voor Baccarat – met onder meer loodzware kristallen ‘colabekers’, met dito deksel en rietje. Na zijn benoeming bij Louis Vuitton schreef hij op Instagram: „Jij kunt het ook.”

Jefferson Osei, een van de oprichters van het populaire Nederlandse modemerk Daily Paper en net als Abloh van Ghanese afkomst, zette samen met Abloh een skatepark op in Ghana. „Dank je voor het veranderen van het narratief, het vrijmaken van de weg, het breken van barrières en het openen van deuren voor velen, onder wie mijzelf”, schreef hij deze week bij een foto van Abloh in de New Yorkse Daily Paper-winkel.