Laatste nieuws coronacrisis

ECDC adviseert kwetsbare kinderen eerst te vaccineren

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield de redactie van NRC op woensdag 1 december het nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland bij. Volg voor de laatste ontwikkelingen het nieuwe coronablog.

ECDC adviseert kwetsbare kinderen eerst te vaccineren

Als landen jonge kinderen gaan vaccineren, moeten zij voorrang geven aan de meest kwetsbaren. Dat adviseert de Europese gezondheidsdienst ECDC woensdag. Kinderen met gezondheidsproblemen lopen volgens de gezondheidsdienst een groter risico bij een besmetting en zouden daarom prioriteit moeten krijgen, net zoals in andere leeftijdsgroepen het geval was.

In Nederland heeft het demissionaire kabinet nog niet besloten of kinderen tussen de vijf en elf jaar gevaccineerd gaan worden. Wel heeft de Europese toezichthouder EMA onlangs het Pfizer-vaccin met een aangepaste kinderdosering goedgekeurd. In december wordt de eerste levering van 42.000 doses van die vaccins verwacht in Nederland, schreef demissionair zorgminister Hugo de Jonge vorige week aan de Kamer.

Kinderen zijn de afgelopen maanden steeds vaker positief getest op het coronavirus en worden in sommige uitzonderlijke gevallen ook opgenomen in het ziekenhuis. Hoewel jongeren over het algemeen niet ernstig of langdurig ziek worden van het virus, lopen kinderen met een zwakke gezondheid meer risico dan gezonde leeftijdsgenootjes. De kans dat kwetsbare kinderen in het ziekenhuis terecht komen is twaalf keer groter en de kans dat zij op de IC belanden is zelfs negentien keer zo groot, meldt het ECDC.

Een kind van 11 jaar krijgt het vaccin toegediend. Foto Andrej Ivanov/AFP

Bij boosterprik is het mogelijk voor te dringen met vals geboortejaar

Mensen die nog niet aan de beurt zijn, kunnen zich nu al aanmelden voor een boosterprik. Door een verkeerd geboortejaar in te vullen, kunnen mensen eerder aan de beurt komen. Dat bevestigt koepelorganisatie GGD GHOR na berichtgeving van persbureau ANP. Een woordvoerder stelt dat het aanmeldsysteem „niet nodeloos is dichtgetimmerd”. Officieel zijn momenteel mensen die in of voor 1940 zijn geboren aan de beurt voor de booster.

„Ons uitgangspunt is om zoveel mogelijk mensen te vaccineren. Daar is het systeem op ingericht”, aldus de GGD GHOR-woordvoerder. Volgens haar vindt er elke avond een geautomatiseerde controle plaats en krijgen degenen die zich voor hun beurt hebben aangemeld een bericht met het verzoek om niet te komen. Op de priklocatie zelf controleren de medewerkers de legitimatie van degene met een afspraak.

Het is voorgekomen dat mensen daar zijn weggestuurd. De GGD kan niet uitsluiten dat er ook mensen zijn die al een prik hebben gehad terwijl ze nog niet aan de beurt waren. „We hebben niet voor niks een volgorde waarbij we de meest kwetsbaren als eerst vaccineren. Die extra controles zijn allemaal extra werk, dat is erg vervelend. Ik doe graag een beroep op ieders fatsoen om gewoon te wachten op je beurt.”

Koning en koningin niet naar Griekenland vanwege coronasituatie

Het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Griekenland gaat deze maand niet door. Het is na overleg met president Katerina Sakellaropoulou uitgesteld vanwege de coronasituatie, zo heeft de Rijksvoorlichtingsdienst woensdag laten weten. Reden is „het hoge aantal coronabesmettingen en de maatregelen die worden getroffen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan”.

Het koninklijk paar zou van maandag 13 tot en met woensdag 15 december naar Griekenland gaan, er wordt nu gezocht naar een nieuwe datum.

Vorig jaar in de herfstvakantie zouden de koning en koningin voor een privévakantie naar Griekenland gaan. De voorgenomen reis leidde tot veel maatschappelijke beroering, omdat het kabinet Nederlanders net had opgeroepen zoveel mogelijk thuis te blijven. Uiteindelijk besloten ze na de kritiek na een paar uur weer huiswaarts te keren.

RIVM meldt ruim 18.000 positieve tests, maar kampt met storing

Het RIVM heeft woensdag 18.588 positieve coronatests gemeld, maar dat aantal klopt mogelijk niet omdat het instituut kampt met een technische storing. Het mankement zit in het systeem waar de meldingen binnenkomen, mogelijk stelt het RIVM het cijfer donderdag bij.

Voor woensdag lag het aantal positieve testuitslagen de laatste dagen tussen de 20.000 en 23.000. Woensdag zijn bij het instituut 45 meldingen van coronadoden binnengekomen, dat zijn er twintig minder dan dinsdag. Niet al deze personen overleden noodzakelijkerwijs het afgelopen etmaal; de meldingen kunnen met vertraging binnenkomen.

Basisscholen ontvangen 2,4 miljoen zelftests voor leerlingen uit groepen 6, 7 en 8

Het ministerie van Onderwijs levert komende maandag in totaal 2,4 miljoen zelftests voor basisschoolleerlingen uit de groepen zes, zeven en acht en leraren. Dat heeft het ministerie woensdag bekendgemaakt. Voor leerlingen uit deze klassen en leraren van basisscholen geldt het dringende advies om zich twee keer per week te laten testen, om zo de verspreiding van het coronavirus op scholen tegen te gaan.

Met de eerste levering zouden de leerlingen en leraren van alle 6.700 scholen twee weken vooruit kunnen. Voor de kerstvakantie zullen scholen een tweede levering ontvangen, waarmee leerlingen zichzelf tot en met een aantal weken na de vakantie kunnen testen. Ook scholen in het speciaal onderwijs krijgen zelftests toegestuurd. Leerlingen of leraren die positief testen, moeten met hun gehele gezin in quarantaine en zich laten testen bij een GGD-locatie.

De scholen krijgen de eerste twee leveringen automatisch, daarna moeten de tests aangevraagd worden. Dat gebeurt nu ook op het middelbaar onderwijs, waar het advies voor leerlingen en leraren om zich twee keer te laten testen ook geldt.

Lees ook: Klassen worden naar huis gestuurd, sluiten van scholen is nu niet aan de orde

Europese landen voeren strengere maatregelen in

Europese landen voeren strengere coronamaatregelen in nu de besmettingen oplopen. Portugal, het land met de hoogste vaccinatiegraad in Europa, heeft woensdag daarom toch weer de maatregelen aangescherpt. Ook Zweden en Polen voeren beperkingen in. Inmiddels is de nieuwe Omikronvariant van het virus, die vermoedelijk besmettelijker is dan de oorspronkelijke variant, vastgesteld bij meer dan veertig personen in zeker tien landen binnen de Europese Unie.

Sinds november loopt het aantal besmettingen onder Portugezen weer op, ondanks de vaccinatiegraad van bijna 87 procent van de totale bevolking. Toeristen moeten vanaf woensdag een negatieve test laten zien als ze Portugal binnenkomen, ook als ze gevaccineerd zijn. Bezoekers van horeca, evenementen of verzorgingshuizen moeten een vaccinatiebewijs of negatieve testuitslag laten zien. Ook moeten mensen binnen een mondkapje dragen en wordt thuiswerken in de eerste week van januari verplicht, om besmettingen die tijdens de feestdagen zijn opgelopen af te remmen.

Zweden voert woensdag toch de coronapas in voor grotere binnenevenementen, nadat het land in september bijna alle beperkingen had opgeheven. Alleen niet iedereen kan aan een geldig vaccinatiebewijs komen: toeristen en in het buitenland gevaccineerde Zweden kunnen technische problemen met hun QR-code ervaren, rapporteren Zweedse media.

In Polen is de Omikronvariant nog niet officieel vastgesteld. Toch beperkt het land het aantal toegestane bezoekers van restaurants en bioscopen tot 50 procent van de totale capaciteit. Ook verbiedt het land vluchten naar zeven Afrikaanse landen vanaf woensdag en wordt de verplichte quarantainetijd voor reizigers uit die landen verlengd tot twee weken. Ook andere reizigers van buiten de Schengenzone moeten veertien dagen in isolatie, met de mogelijkheid om na acht dagen een test te doen. De Poolse minister van Volksgezondheid noemde de Omikronvariant tijdens een persconferentie maandag een „game-changer” wat betreft de maatregelen.

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen gedaald

In de Nederlandse ziekenhuizen liggen woensdag 2.768 coronapatiënten, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Dat zijn er 77 minder dan dinsdag.

Op de intensive cares liggen momenteel 587 coronapatiënten, acht minder dan een dag eerder. Op de verpleegafdelingen zijn 2.181 coronapatiënten opgenomen, 69 minder dan een etmaal eerder.

Besmettingen met Omikronvariant in Nigeria

Het Nigeriaanse centrum voor ziektebestrijding (NCDC) heeft in oktober niet de Omikronvariant van het coronavirus aangetroffen in een testmonster. Aanvankelijk bracht het NCDC die informatie naar buiten via Nigeriaanse media, maar het blijkt toch om de deltavariant te gaan. Wel bevestigt het NCDC dat er vorige week besmettingen met de Omikronvariant zijn aangetroffen in Nigeria. Deze zijn volgens de directeur gelinkt aan twee reizigers die uit Zuid-Afrika het land binnenkwamen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft de Omikronvariant aangemerkt als „zorgelijk en risicovol”. Meerdere landen hebben al reismaatregelen getroffen, voornamelijk naar landen in het zuiden van Afrika, om de verspreiding van het virus tegen te gaan. „Gezien de zeer waarschijnlijke verhoogde besmettelijkheid van de variant, is het absoluut noodzakelijk om maatregelen te nemen”, adviseert het NCDC volgens persbureau Reuters. Of er beperkingen komen in Nigeria is momenteel nog niet bekend.

Correctie (1 december 2021 19.00 uur): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Nigeria in oktober al de Omikronvariant heeft aangetroffen. Dit blijkt niet te kloppen; het gaat om de deltavariant. Dat is hierboven aangepast.

Ruim 700 coronapatiënten thuis met zuurstof in plaats van in het ziekenhuis

OMT-voorzitter Jaap van Dissel en Ernst Kuipers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) zien „lichtpuntjes” in de laatste coronacijfers. Het aantal positieve tests stijgt niet langer en er is ook stabilisatie te zien in het aantal nieuwe ziekenhuisopnames. Maar zowel Van Dissel als Kuipers maken zich zorgen over het nog altijd hoge aantal coronapatiënten.

Kuipers houdt er rekening mee dat het aantal ziekenhuisopnames de komende tijd toch weer stijgt. Hij spreekt over een „piekende fase” waarin de cijfers flink kunnen schommelen voor een daling daadwerkelijk ingezet kan worden. Zelfs als er de komende weken minder coronapatiënten hoeven te worden opgenomen, zal de ziekenhuisbezetting voorlopig doorstijgen. Kuipers schat dat er dan over een kleine twee weken 780 Covid-patiënten op de IC liggen, en 2.430 patiënten op de verpleegafdeling. Dat zijn er op dit moment bijna 600 op de IC en 2.250 op de verpleegafdeling.

Dat heeft ook grote gevolgen voor de reguliere zorg. Een kwart van de ziekenhuizen kan op dit moment niet langer acute zorg uitvoeren die binnen zes weken geleverd moet worden. Het gaat dan om bijvoorbeeld kankeroperaties of urgente hartoperaties. Ongeveer 30 procent van de operatiekamers is gesloten, stelt Kuipers. Het personeel dat daar normaal gesproken werkt is nodig om coronapatiënten te verzorgen.

De druk op de ziekenhuizen is zo groot dat niet alle coronapatiënten kunnen worden opgenomen. Sommige minder ernstig zieke patiënten worden naar huis gestuurd. Zij krijgen een zuurstoffles mee en meetapparatuur om onder meer het zuurstofgehalte in het bloed te kunnen controleren. Het zou gaan om zeker 700 patiënten - maar Kuipers stelt dat dat een onderschatting is omdat niet al die patiënten in beeld zijn. Sommige ziekenhuizen monitoren evenveel coronapatiënten die thuis liggen als patiënten die in het ziekenhuis liggen.

Kabinet wil overleg met EU-landen voor besluit extra reisregels

Het demissionaire kabinet wil pas reisbeperkingen met betrekking tot de Omikronvariant invoeren na overleg met andere Europese landen. Dat schrijft minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Een woordvoerder van De Jonge laat weten dat het kabinet wil voorkomen dat er binnen Europa een „lappendeken aan maatregelen” ontstaat. Het kabinet vroeg het RIVM afgelopen vrijdag om advies nadat de Omikronvariant werd ontdekt bij passagiers die net vanuit Zuid-Afrika op Schiphol waren aangekomen.

Het RIVM raadt aan om alle reizigers van buiten de EU, gevaccineerd of ongevaccineerd, te laten testen voordat ze naar Nederland reizen. Ongevaccineerden die van buiten de EU naar Nederland reizen zouden een quarantaineplicht van minimaal vijf dagen moeten krijgen, ook als ze negatief testen. Personen die naar Nederland komen vanuit landen die door het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn aangemerkt als ‘zeerhoogrisicogebied’ wat betreft de aanwezigheid van de Omikronvariant, zouden allemaal bij aankomst een negatief testresultaat moeten kunnen laten zien en vervolgens ook nog vijf dagen in quarantaine moeten.

Uit de brief blijkt dat het kabinet zich achter deze maatregelen schaart en „bij de eerstvolgende gelegenheid” bij de andere EU-landen voor deze regels zal gaan pleiten. Overleg met EU-landen staat volgens de woordvoerder „op hele korte termijn” gepland.

Foto Remko de Waal/ANP

Rooms-katholieke kerken stoppen per direct met bijeenkomsten na 17.00 uur — ook met Kerst

Rooms-katholieke kerken in Nederland zullen voorlopig en per direct na 17.00 uur geen vieringen houden — ook niet met Kerst. Dat meldt de Rooms-Katholieke Kerk Nederland woensdag.

Vieringen en andere kerkelijke bijeenkomsten mogen wel na 17.00 uur digitaal worden georganiseerd. Verder beginnen avondvieringen „op weekdagen en zaterdag” wat eerder, zodat ze om 17.00 uur afgelopen zijn. De bisschoppen hebben besloten de coronamaatregelen in hun kerken uit te breiden, omdat ze vinden dat de kerk geen besmettingshaard mag zijn. Het besluit gaat ze „zeer aan het hart”.

De Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft dinsdag eigen kerken geadviseerd om alternatieven te bedenken voor kerkdiensten die na 17.00 uur beginnen of dan nog niet afgelopen zijn. Een woordvoerder van de PKN zegt tegen NRC dat „lokale kerken” de vrijheid hebben om zelf te beslissen. „Wij leggen geen verbod op, zoals de Rooms-Katholieke Kerk.”

Kerkbezoekers in de katholieke Vituskerk in Hilversum. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Omzet zakelijke dienstverlening boven niveau van voor coronacrisis

De zakelijke dienstverlening in Nederland heeft in het derde kwartaal van dit jaar een iets hogere omzet gedraaid dan voor de coronacrisis. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De opbrengsten van de sector zijn met 19,5 procent gegroeid ten opzichte het derde kwartaal van 2020 en met 3,3 procent in vergelijking met 2019. De omzetgroei is bijna net zo hoog als die van het tweede kwartaal van 2021, dat was de hoogste ooit door het statistiekbureau gemeten.

Volgens het CBS profiteerde vooral de beveiligingsbranche van de toegenomen bedrijvigheid en coronagerelateerde werkzaamheden, zoals controles en de beveiliging van vaccinatielocaties. De omzet van beveiligers steeg met meer dan 16 procent ten opzichte van vorig jaar en met 14 procent ten opzichte van twee jaar eerder. Ook de reisbranche zag de omzet meer dan verdubbelen, al was daar de omzet in vergelijking tot 2019 nog steeds een kwart lager.

Onder de zakelijke dienstverlening vallen bedrijven zoals architectenbureaus, accountantskantoren, schoonmaakbedrijven of IT-dienstverlening.

Welkom in dit blog

In dit blog houdt de redactie van NRC het nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland bij.

Lees meer in het blog van dinsdag 30 november