Verbouwing Museum Boijmans wordt versoberd uit geldgebrek

Renovatieplan Museum Boijmans in Rotterdam neemt een ‘hinkstapsprong’ naar de toekomst. De grote verbouwing is vooralsnog versoberd uit geldgebrek.

Impressie van het ‘definitief renovatieplan’ van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. De uitbreidingen van Robbrecht & Daem en Henket worden gesloopt.
Impressie van het ‘definitief renovatieplan’ van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. De uitbreidingen van Robbrecht & Daem en Henket worden gesloopt. Impressie Mecanoo

De beoogde ambitieuze verbouwing van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam is financieel „niet haalbaar”. Het college van b&w heeft het plan versoberd, waarbij de gemeente in totaal 34 miljoen euro meer zou moeten bijleggen. Dat heeft de gemeente, eigenaar van het museale pand uit 1935, dinsdag in het stadhuis bekendgemaakt.

Het plan voor een nieuw paviljoen voor hedendaagse kunst, op een aangrenzend parkeerterrein van de Welgelegen Groep, gaat niet door. „De (onlangs heropende) gesprekken over de koop van het terrein en opstallen zijn vruchteloos gebleken”, staat in een rapport. Ook gesprekken over huur of erfpacht met het vastgoedinvesteringsbedrijf van multimiljonair Michel Perridon leverden niets op.

Plannen voor een restaurant in het paviljoen en kantoren in aangrenzende, historische villa’s van de Welgelegen Groep zijn daarmee komen te vervallen. Een beoogd kenniscentrum met onder meer een bibliotheek en archief is eveneens geschrapt.

Lees het artikel: De nieuwe blikvanger van Rotterdam: een pot van 102 miljoen euro

Verder heeft de gemeente geen externe financiering weten op te halen om het achterliggende Museumpark een ‘kwaliteitsslag’ te geven. De beoogde herinrichting zou in totaal 20 miljoen euro hebben moeten kosten.

Brandgevaar en wateroverlast

Boijmans moest in 2018-2019 sluiten wegens achterstallig onderhoud door opeenvolgende colleges: er was sprake van brandgevaar, wateroverlast en het pand moest van asbest worden ontdaan. De gemeenteraad wilde naast de noodzakelijke renovatie ook een ambitieuze verbouwing. Zo zou Boijmans kunnen groeien van 300.000 naar 500.000 bezoekers. Maar er was lange tijd geen bouwplan en het ophalen van externe financiering (aanvankelijk 55 miljoen euro) verliep zeer moeizaam.

Schets van de nieuwe passage van de stad naar het Museumpark. Impressie Mecanoo

Het college noemt het versoberde renovatieplan nu een „hinkstapsprong” naar de toekomst. Boijmans wordt zo gerenoveerd dat een paviljoen voor moderne kunst later alsnog te realiseren is, mocht er dan wel financiering zijn. De geplande heropening is opnieuw iets verder opgeschoven van eind 2028 naar de eerste helft van 2029, waarmee Boijmans in totaal tien jaar dicht is. Het verwachte bezoekersaantal is eveneens versoberd, van 500.000 naar 350.000.

De gemeenteraad zal in december stemmen over het versoberde renovatieplan. Wethouder Arjan van Gils (D66) van financiën heeft er vertrouwen in, omdat er „informeel” al is gepeild naar steun in de raad, zei hij.

Mocht de gemeenteraad instemmen, dan moet zij terugkomen op een eigen motie; in februari vorig jaar bekrachtigde de raad dat de tekorten voor Boijmans’ ambitieuze verbouwing niet mochten worden betaald met meer „gemeentelijke middelen”.

Tunnel door Museumpark

De totale kosten zijn nu geraamd op 223 miljoen euro, plus 10 miljoen euro voor aanpassing van het Museumpark, in verband met een ondergrondse transporttunnel vanaf de Westzeedijk. Die 223 miljoen euro is 44 miljoen meer dan aanvankelijk beoogd: Boijmans wil door fondsenwerving zelf 20 miljoen euro bijdragen en de gemeente zou 24 miljoen extra moeten bekostigen, plus de 10 miljoen euro voor het Museumpark.

Schets van het Belvedère met daaronder het loading dock en de werkplaatsen. Impressie Mecanoo

Daarbij is er een „aanzienlijke onzekerheid” van 15 miljoen euro in de geraamde bouwkosten, aldus het raadsvoorstel. De genoemde bouwkosten van 223 miljoen variëren in werkelijkheid tussen de 208 en 238 miljoen.

Bovendien zijn er meer financiële onzekerheden door eventuele juridische procedures. In het huidige plan van architectenbureau Mecanoo worden twee aangebouwde vleugels gesloopt: het bouwdeel Robbrecht en Daem uit 2003 en het Henket-paviljoen aan de achterzijde uit 1991. Met de sloop zal de totale tentoonstellingsruimte van Boijmans afnemen.

Met de sloop zal de totale tentoonstellingsruimte van Boijmans afnemen.

Mecanoo wil het deel Robbrecht en Daem slopen om aan de voorzijde een nieuwe entree te kunnen maken en de oudere gebouwdelen weer bloot te leggen. De Belgische architecten hebben eerder al een gerechtelijke procedure aangekondigd. Het Henket-paviljoen, waar een restaurant in gevestigd was, is niet goed om te bouwen tot volwaardige expositieruimte.

Wethouder Van Gils wilde niet vooruitlopen op eventuele juridische schikkingen met de architecten.