Eerste vrouwelijke premier van Zweden wil met ‘no-nonsensehouding’ de criminaliteit bestrijden

Magdalena Andersson premier van Zweden

Magdalena Andersson, de eerste vrouwelijke premier van Zweden, kende een valse start. Nu mag ze het een tweede keer proberen, als leider van een minderheidskabinet.

De Zweedse premier Magdalena Andersson presenteert haar nieuwe kabinet tijdens een persconferentie na de regeringsverklaring in het Zweedse parlement.
De Zweedse premier Magdalena Andersson presenteert haar nieuwe kabinet tijdens een persconferentie na de regeringsverklaring in het Zweedse parlement. Foto Pontus Lundahl/EPA

Magdalena Andersson kreeg vorige week een staande ovatie toen ze als eerste vrouwelijke premier van Zweden werd gekozen. Een bijzondere primeur, te meer omdat Zweden normaal gesproken vooroploopt als het aankomt op gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Symbolisch kwam het goed uit: honderd jaar geleden, in 1921, kregen vrouwen in Zweden stemrecht. Het bleek echter van korte duur. Enkele uren na haar aantreden stapte Andersson alweer op, omdat haar begroting in het parlement te weinig steun kreeg.

Nu is ze terug; maandag is ze opnieuw benoemd tot premier. Ze gaat een regering leiden die bestaat uit slechts één partij: haar eigen sociaaldemocraten, die 100 van de 349 zetels hebben. Het is daarmee de kleinste minderheidsregering in decennia in Zweden. Ze zal de komende tijd de samenwerking moeten zoeken met verschillende partijen om haar plannen uit te voeren. Ze heeft er zelf alle vertrouwen in dat dat gaat lukken.

Verzorgingsstaat

Bij de presentatie van haar nieuwe regering dinsdag zei Andersson zich te willen richten op drie belangrijke thema’s de komende tijd: het verbeteren van de verzorgingsstaat, het terugdringen van criminaliteit en het versnellen van maatregelen tegen klimaatverandering.

Andersson wil bijvoorbeeld een fonds voor mensen boven de zestig jaar oprichten, zodat ze eerder kunnen stoppen met werken zonder dat het ten koste gaat van hun pensioen.

Lees ook onze reportage uit Stockholm: Elke jongere een woning, anders wordt het te intiem

De nieuwe premier wil ook de politie meer middelen geven om zich te wapenen tegen criminele bendes. Het land lijdt al geruime tijd onder schietpartijen. Rechtse politici wijzen voornamelijk naar immigratie als oorzaak daarvoor. „Grof geweld is een gif dat onze hele samenleving bedreigt”, zei Andersson volgens de Zweedse krant Göteborgs-Posten. „Het ondermijnt het vertrouwen in mensen.” Jongeren tussen de achttien en twintig jaar die een ernstig misdrijf hebben gepleegd komen straks niet meer in aanmerking voor strafvermindering en de straffen voor bendegerelateerd geweld wil de premier aanscherpen.

No-nonsensehouding

De 54-jarige Magdalena Andersson is opgegroeid in Uppsala, nabij Stockholm. In haar jeugd zwom ze op hoog niveau. Ze studeerde af aan de Stockholm School of Economics en is betrokken bij de politiek sinds 1996, toen ze adviseur werd van toenmalig premier Goran Persson. Sinds 2014 is ze minister van Financiën.

In die functie staat ze bekend om haar no-nonsensehouding. Ze wordt gezien als een directe politicus, die zichzelf graag omschrijft als een hardwerkende vrouw die het liefst de touwtjes in handen heeft. Haar slogan als minister: Zweden kan het beter.

Als premier is Andersson de opvolger van Stefan Löfven, die eerder dit jaar opstapte na een motie van wantrouwen. Of ze lang aan de macht blijft, zal moeten blijken: in september 2022 staan er landelijke verkiezingen gepland. Toch kijkt ze langer vooruit dan de komende tien maanden, zei ze dinsdag. Dat in 1921 alle volwassenen het recht kregen om te stemmen, was niet het einde van de democratisering, maar het begin, zei Andersson. „Het Zweden dat we samen bouwen, met respect voor elkaar, is een sterker Zweden.”