Laatste nieuws coronacrisis

KLM, Schiphol en GGD bieden excuses aan voor afhandeling ‘coronavluchten’ uit Zuid-Afrika

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

We sluiten dit coronablog af.

Lees ook: Het coronanieuws van 1 december.

Echtpaar dat verplicht geïsoleerd zat na ‘ontsnapping’ uit quarantainehotel, mag vertrekken

De man en vrouw die verplicht in isolatie zaten nadat het zondag ‘ontsnapte’ uit een quarantainehotel nabij Schiphol, mogen weer vertrekken. Het Openbaar Ministerie ziet onvoldoende reden de rechtbank te vragen het echtpaar langer gedwongen te isoleren omdat ze beiden negatief zijn getest op het coronavirus.

De twee, een man uit Spanje en een vrouw uit Portugal, hoorden bij een groep van zo’n zeshonderd passagiers die afgelopen vrijdag terugkeerde uit Zuid-Afrika. Van hen testten er 61 positief op het coronavirus, onder wie de vrouw. Iedereen die positief testte, moest in isolatie in een nabijgelegen quarantainehotel of thuis. Het echtpaar vertrok echter datzelfde weekend nog uit het hotel en werd op Schiphol aangehouden in een vliegtuig dat op het punt stond te vertrekken naar Spanje. Vervolgens zijn ze overgebracht naar het ziekenhuis in Haren.

Daar is de vrouw maandag negatief getest. Hierdoor is er volgens justitie geen wettelijke onderbouwing meer om haar gedwongen te isoleren. De verplichte quarantaine van de man was gebaseerd op de eerste (positieve) test van de vrouw en hun „intensieve contact”. Ook hij testte maandag negatief en hoeft dus niet meer verplicht in isolatie. Het tweetal wordt niet verdacht van een strafbaar feit, zegt een woordvoerder van het OM dinsdag tegen persbureau ANP.

Het Spaans-Portugese stel verbleef in isolatie in UMCG Beatrixoord in het Groningse Haren. Foto persbureau Meter/ANP

KLM, Schiphol en GGD bieden excuses aan voor afhandeling ‘coronavluchten’ uit Zuid-Afrika

Luchthaven Schiphol, luchtvaartmaatschappij KLM en de GGD Kennemerland biedenexcuses aan voor de afhandeling van twee ‘coronavluchten’ uit Zuid-Afrika afgelopen vrijdag. Meerdere passagiers hebben geklaagd over de chaos die was ontstaan toen zij getest moesten worden bij aankomst.

Ruim zeshonderd passagiers van de vluchten uit Kaapstad en Johannesburg werden bij aankomst in Nederland getest vanwege de nieuwe Omikronvariant die in het zuiden van Afrika werd ontdekt. Ze klaagden dat ze urenlang in het vliegtuig moesten blijven en vervolgens in geïsoleerde en volle ruimtes zonder frisse lucht werden gezet. Ook duurde het uren voordat er eten en drinken werd verzorgd.

„We balen er enorm van dat klanten mede door externe omstandigheden lange tijd geen duidelijkheid verschaft kon worden over het proces, zij zo veel uren aan boord moesten blijven en vervolgens op deze niet-klantvriendelijke wijze behandeld zijn”, schrijft KLM. Ook GGD Kennemerland die vrijdag de testen afnam, erkent dat het niet vlekkeloos verliep. „Uiteindelijk ging alles niet zo soepel en snel als wij ook zelf hadden gewild.”

Uiteindelijk bleken 61 passagiers positief getest op corona, van wie zeker veertien besmet waren met de nieuwe Omikronvariant. Dinsdag heeft de GGD Kennemerland per ongeluk aan alle zeshonderd passagiers een mail gestuurd waarin stond dat hun uitslag negatief was, meldt de Volkskrant. De passagiers met een positieve test kregen daarna nog een mail dat dit niet klopte.

Passagiers van vluchten uit Zuid-Afrika klaagden dat ze urenlang moesten wachten op de testuitslag. Foto Laurens Bosch/ANP

Nieuwe bondskanselier Scholz wil vaccinatieplicht voor hele Duitse bevolking

De aantredende Duitse bondskanselier Olaf Scholz werkt aan een algehele vaccinatieplicht en wil nog komende maand een wetsvoorstel aan het parlement voorleggen. Dat heeft hij dinsdag gezegd in een interview met de Duitse krant Bild. Als het parlement akkoord gaat, wordt een vaccinatieverplichting als het aan Scholz ligt uiterlijk in februari of maart verplicht gesteld.

Niet-gevaccineerde inwoners van Duitsland zijn volgens Scholz verantwoordelijk voor de huidige besmettingspiek en zouden daarom aanvullende maatregelen moeten accepteren. „Als we een hogere vaccinatiegraad hadden gehad, hadden we een andere situatie gehad.” Het is niet duidelijk welke sancties Scholz wil opleggen wanneer niet-gevaccineerden zich niet zouden houden aan een vaccinatieplicht.

Oostenrijk, buurland van Duitsland, heeft onlangs als eerste EU-land een algehele vaccinatieplicht aangekondigd. In deze landen is de vaccinatiegraad tussen de 66 en 68 procent. Dat is relatief laag in vergelijking met andere West-Europese landen.

Eerste Kamer steunt uitbreiding coronapas naar niet-essentiële winkels

De Eerste Kamer is dinsdag akkoord gegaan met de uitbreiding van de coronapas naar niet-essentiële winkels en dienstverlening. In het wetsvoorstel staat dat bijvoorbeeld ook kappers, kledingwinkels en pretparken om een coronapas moeten vragen. De vier coalitiepartijen zijn samen met de PvdA, GroenLinks en 50Plus voorstanders van de wijziging, meldt persbureau ANP.

Vorige week ging de Tweede Kamer al akkoord met de mogelijkheid dat bezoekers in meer sectoren een QR-code moeten laten zien bij binnenkomst. Op dit moment moet een coronapas verplicht worden gevraagd bij culturele activiteiten, evenementen, sport en in de horeca. Voordat het toegangsbewijs ook verplicht kan worden gesteld in de niet-essentiële winkels, moet er nog een ministeriële regeling worden voorgelegd aan beide Kamers. Die moeten de regeling dan eerst goedkeuren.

Twitter avatar hugodejonge Hugo de Jonge Zojuist is de @EersteKamer akkoord gegaan met het wetsvoorstel. Dat betekent dat coronatoegangsbewijzen ook in winkels en andere dienstverlening kunnen worden ingezet. Dat helpt ons straks om de samenleving zo open mogelijk, en zo veilig mogelijk, door te laten gaan. https://t.co/aPtDqve77Z

Zometeen ga ik met de @EersteKamer in debat over de inzet coronatoegangsbewijzen bij niet-essentiële detailhandel en niet-essentiële dienstverlening op publieke plaatsen.

👉 Kijk live mee via: https://t.co/SU4Rsv08qz pic.twitter.com/Md9WRnd2M0

— Hugo de Jonge (@hugodejonge) November 30, 2021

Omikronvariant al verspreid in Nederland

De Omikronvariant van het coronavirus heeft zich al binnen de Nederlandse landsgrenzen verspreid. Dat bevestigt een woordvoerder van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Eerder op de dag werd bekend dat de nieuwe mutatie van het coronavirus is aangetroffen in twee testmonsters die zijn afgenomen op 19 en 23 november. Een van deze personen is niet recent in het buitenland geweest en zou de besmetting daarom in Nederland opgelopen moeten hebben. Over deze twee personen zijn geen verdere details bekendgemaakt.

Alle Nederlandse laboratoria die voor het RIVM coronatests afnemen, zijn door het instituut gevraagd om de monsters van de afgelopen twee maanden opnieuw te bekijken. Er wordt dan specifiek gezocht op een bepaalde afwijking, waarvan inmiddels duidelijk is dat deze duidt op besmetting met de Omikronvariant. Tot nu toe heeft één laboratorium resultaten teruggestuurd en op 19 en 23 november besmettingen geconstateerd. Volgens het RIVM is de snelle levering van de data van het betreffende laboratorium, Saltro, te danken aan een „oplettende medewerker”. De komende dagen verwacht het RIVM meer data terug te krijgen.

Laboratoria zijn wettelijk verplicht om hun monsters twee maanden te bewaren. Het RIVM heeft de labs op 26 november gevraagd hun monsters opnieuw te bekijken, dus in principe kan sinds 26 september op aanwezigheid van de Omikronvariant gezocht worden. De komende tijd doet het RIVM zelf ook uitgebreider onderzoek naar de verspreiding van de Omikronvariant. Het instituut houdt de opkomst van varianten doorlopend in de gaten met zogeheten kiemsurveillance in het Nationaal Kiemonderzoek. Hierbij worden iedere week tussen de 1.200 en 1.400 willekeurige monsters geanalyseerd op de aanwezigheid van de verschillende mutaties van Covid-19.

Afgelopen vrijdag werd de Omikronvariant al aangetroffen bij veertien mensen op een vlucht van Zuid-Afrika naar Schiphol. De monsters van positief geteste mensen die terugkeren uit zuidelijk Afrika zullen hiervoor bij diverse laboratoria in Nederland verder onderzocht worden.

Tot nu toe zijn in elf Europese landen bij elkaar 44 besmettingen met de Omikronvariant van het coronavirus vastgesteld, meldt het Europese gezondheidsinstituut ECDC dinsdag.

Weekaantal positieve tests stabiliseert, RIVM ziet verband met maatregelen

De afgelopen week zijn bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 155.152 positieve tests gemeld. Dat is vrijwel gelijk aan het aantal van die week daarvoor, waardoor het instituut dinsdag schrijft over een stabilisatie. Tegelijkertijd nam het aantal afgenomen tests toe. In de week van 18 tot en met 28 november lieten 667.000 mensen zich testen, 6 procent meer dan in de week daarvoor.

Volgens het RIVM komt de stabilisatie van het aantal positieve tests waarschijnlijk door de extra coronamaatregelen die het demissionaire kabinet half november heeft ingevoerd. Het meest recente reproductiegetal, van 15 november, staat op 1,05. Dit betekent dat 100 coronapatiënten samen 105 andere mensen besmetten. Het is overigens de vraag in hoeverre de cijfers representatief zijn, aangezien de GGD’s aan hun maximale testcapaciteit zitten.

In de leeftijdsgroep van 18 tot en met 29 jaar nam het aantal positieve tests afgelopen week af, terwijl het aantal juist steeg in de leeftijdsgroepen van 0 tot en met 12 jaar en 30 tot en met 49 jaar. In de overige leeftijdsgroepen stabiliseerde het aantal positieve tests.

Verder zijn afgelopen week 1.996 coronapatiënten in het ziekenhuis opgenomen, 2 procent meer dan in de week daarvoor. Op de IC’s werden 367 nieuwe coronapatiënten opgenomen, een stijging van 22 procent.

Tussen maandagochtend en dinsdagochtend heeft het instituut 22.199 positieve tests geregistreerd, een toename van 666 ten opzichte van het etmaal daarvoor. Ook zijn 65 coronasterfgevallen gemeld, tegenover 45 op zondag.

Lees ook: Stijging coronacijfers gestopt: lichtpuntje of teken van overbelast systeem?

Ongevaccineerde Griekse senioren riskeren maandelijkse boete van 100 euro

Grieken van 60 jaar en ouder die niet zijn ingeënt tegen het coronavirus lopen vanaf 16 januari elke maand het risico op een boete van 100 euro. Dat heeft de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis dinsdag bekendgemaakt bij een kabinetsvergadering, schrijft persbureau Reuters. Vanaf die datum geldt dan in principe een vaccinatieplicht voor inwoners van Griekenland die 60 jaar of ouder zijn.

Ongeveer 63 procent van de Grieken is volledig gevaccineerd tegen Covid-19. Mitsotakis hoopt dat de nieuwe maatregel er voor zorgt dat vooral oudere Grieken zich gaan laten vaccineren. Uit recente cijfers blijkt dat zo’n 520.000 Grieken van boven de 59 nog niet geprikt zijn. Een gemiddeld Grieks pensioen is 730 euro per maand, een maandelijkse boete van 100 euro is daar een aanzienlijke hap uit. Hoe de Griekse overheid de maatregel gaat handhaven is niet duidelijk.

Griekenland is het eerste land in Europa dat verplichte vaccinatie invoert voor een specifieke leeftijdscategorie. In verschillende Europese landen geldt al wel een vaccinatieplicht voor bepaalde sectoren. Zo zijn in België zorgmedewerkers vanaf volgend jaar verplicht zich tegen het coronavirus in te laten enten en geldt in Italië een vaccinatieplicht voor onderwijspersoneel.

FVD-senator onthult te zijn gevaccineerd, tegen Baudets advies in

In de Eerste Kamer klonk dinsdag een vaccinatiepleidooi uit onverwachte hoek: Paul Frentrop, senator namens Forum voor Democratie, verklaarde te zijn ingeënt tegen het coronavirus. „Ik vond het verstandig dat te doen, mede gezien mijn gewicht”, aldus de FVD’er. De senator negeerde het dringende advies van zijn partijleider Thierry Baudet, maar Frentrop vindt het verstandiger naar medici te luisteren en niet naar politici. Hij raadt het dan ook af „om medische adviezen te volgen van welke partijleider dan ook”.

Lees ook: Kamerdebat verstoord na dreigementen FVD-Kamerlid Van Houwelingen

Kamerleden Pepijn van Houwelingen, Gideon van Meijeren en Baudet ageren al langer fel tegen de vaccinatiecampagne. De Forum-leden suggereren dat er een verband is tussen oversterfte en de vaccinaties. Baudet beschouwt vaccineren als een „gevaarlijk experiment”.

Baudet noemt zijn Forum „de enige partij die je ten sterkste ontraadt om je te laten injecteren”, maar na de onthulling van Frentrop is duidelijk dat niet alle prominenten zijn standpunt delen. In een reactie noemt Baudet de inenting van zijn partijgenoot „een persoonlijke keuze”. „Die vrijheid heeft iedereen en zoals bekend is FVD een maximaal voorstander van maximale vrijheid over het lichaam.”

Ministerie verlengt geldigheidsduur herstelbewijs

Het coronaherstelbewijs is met ingang van dinsdag niet 180, maar 365 dagen geldig. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Mensen die positief getest zijn geweest op het coronavirus, kunnen hiermee tot een jaar na dato een QR-code krijgen.

Reden voor het besluit is dat immuniteit na een doorgemaakte infectie „minstens even goed” lijkt te zijn als vaccinatie, zo valt te lezen in een begin november verstuurde brief aan de Tweede Kamer. Ook kunnen zo meer mensen gebruik maken van een herstelbewijs.

Voor buitenlandse reizen blijft het herstelbewijs wel maximaal 180 dagen geldig. Na die tijd moet iemand gevaccineerd zijn, of een negatieve PCR-test kunnen afleggen om een internationale QR-code te krijgen.

Bijna een op de drie ziekenhuizen levert geen planbare zorg meer

In 25 Nederlandse ziekenhuizen wordt geen enkele vorm van planbare zorg meer verleend. Dat meldt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) dinsdag. Het gaat in totaal om een derde van het aantal ziekenhuizen in Nederland.

Bij 24 van de betreffende hospitalen wordt de kritieke planbare zorg, zoals hartoperaties en kankerbehandelingen, niet meer volgens planning uitgevoerd. Dat betekent dat behandelingen soms meerdere malen moeten worden uitgesteld. Bij 19 ziekenhuizen lukt het niet altijd om deze zorg binnen de vereiste zes weken te verlenen. In vrijwel alle Nederlandse ziekenhuizen zijn ingrepen als knie- en heupoperaties afgeschaald. Per regio wordt gekeken waar patiënten nog wel terecht kunnen voor het behandeling.

Coronapatiënten op de IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Foto Ilvy Njiokiktjien

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen stijgt naar 2.845

Het aantal patiënten dat met Covid-19 in het ziekenhuis verblijft is sinds maandag met 73 toegenomen tot 2.845. Dat blijkt dinsdag uit de nieuwste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

Van deze groep liggen er 595 op de IC, 32 meer dan maandag. In totaal worden 2.250 coronapatiënten verzorgd op verpleegafdelingen een toename van 41. Ziekenhuizen namen in totaal 386 nieuwe patiënten op, van wie 47 meteen op de IC belandden en 339 op een verpleegafdeling.

Omikronvariant was al eerder in Nederland

De Omikronvariant van het coronavirus is al eerder dan afgelopen weekend opgedoken in Nederland. Het RIVM meldt dinsdag dat de variant is aangetroffen in twee eerder afgenomen testmonsters, die zijn afgenomen op 19 en 23 november.

De GGD’s informeren de mensen die besmet zijn met de variant en doen contactonderzoek, om zo de verspreiding van de mutant in beeld te krijgen. Het is onduidelijk of de besmette personen kort geleden in Zuid-Afrika zijn geweest, waar de variant vorige week voor het eerst opdook.

Nederland stelde, net als andere landen, afgelopen vrijdag inreismaatregelen in om te voorkomen dat het virus ook in Nederland op zou duiken. Passagiers van de laatste reguliere vluchten uit Zuid-Afrika moesten zich laten testen. Van de 624 reizigers bleken veertien besmet met de Omikronvariant. Zij verblijven momenteel in isolatie.

Moderna-topman voorspelt mindere werking vaccins door Omikronvariant

Zullen bestaande coronavaccins ook effectief zijn tegen de Omikronvariant van het virus? In een interview met de Financial Times zegt Moderna-topman Stéphane Bancel dinsdag te verwachten dat de werking afneemt, gezien het grote aantal mutaties in de nieuwe variant.

Hoewel het nog wachten is op officiële data die zijn stelling ondersteunen, denkt de directeur van de vaccinontwikkelaar dat aanpassingen van de vaccins noodzakelijk zijn. Dit komt doordat 32 van de 50 mutaties bij de Omikronvariant zijn aangetroffen op het spike-eiwit, waar huidige vaccins zich juist op richten voor de aanmaak van antistoffen.

Op maandag was Pfizer-bestuurder Scott Gottlieb bij de Amerikaanse nieuwszender CNBC positiever over de toekomstige werking van vaccins tegen ernstige ziekte als gevolg van de Omikronvariant. Zijn inschatting is dat patiënten bij minstens drie vaccindoses nog steeds goed beschermd zijn tegen het virus.

Bancel stelt bij de Financial Times dat „binnen twee weken” meer duidelijk zal zijn over de werking van vaccins tegen de nieuwe variant. Dan moeten de eerste onderzoeken zijn afgerond. Mocht het nodig zijn om vaccins aan te passen voor de Omikronvariant, dan zal het volgens hem „enkele maanden” duren voordat er met de vaccins op grote schaal geprikt kan worden.

Een medewerker van Unicef controleert dozen met het Moderna-vaccin. Foto Brian Inganga/AP

Luchtvaartmaatschappij easyJet boekt forse verliezen, maar is optimistisch

Luchtvaartmaatschappij easyJet heeft het afgelopen boekjaar, dat van september 2020 tot afgelopen september liep, forse verliezen gedraaid. Dat blijkt dinsdag uit de jaarcijfers van de prijsvechter. De vliegmaatschappij vervoerde ook een stuk minder passagiers. De verliezen zijn veroorzaakt door reisbeperkingen vanwege de coronapandemie.

Het brutoverlies van easyJet, een van de grootste gebruikers van Schiphol, bedraagt 1 miljard pond (1,2 miljard euro). Ongeveer even veel als vorig jaar, toen de maatschappij voor het eerst in haar bestaan rode cijfers schreef. De omzet halveerde van 3 miljard pond in 2020 naar circa 1,4 miljard pond dit jaar. Zo’n 20,4 miljoen mensen stapten op een vliegtuig van easyJet, tegenover 48,1 miljoen het jaar daarvoor.

Bestuursvoorzitter Johan Lundgren zegt in een toelichting bij de cijfers dat zijn bedrijf „boven verwachting” heeft gepresteerd. Ook ziet hij een „veelbelovende start” in de eerste cijfers van het boekjaar 2021-2022. Het optimisme heeft volgens hem te maken met een „fors aantrekkende vraag” voor wintervakanties en toenemende boekingen voor komende zomer.

Een vliegtuig van easyJet stijgt op. Foto Peter Nicholls / Reuters

Omzet horeca in derde kwartaal bijna terug op pre-coronaniveau

De omzet van de horeca is in het derde kwartaal nagenoeg teruggekeerd naar het niveau van voor de coronapandemie. Dat blijkt uit dinsdag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vooral de gestegen omzetten bij restaurants, fastfoodrestaurants, vakantieparken en campings droegen bij aan het herstel.

Dankzij de versoepelingen van de coronamaatregelen steeg de horecaomzet in het derde kwartaal daarnaast met 53 procent ten opzichte van het tweede kwartaal. Met name cafés profiteerden van de ruimere openstelling in combinatie met de zomermaanden, zij noteerden 89,9 procent meer inkomsten. Restaurants zagen hun inkomsten met 73,2 procent stijgen.

Het is te verwachten dat de opleving van tijdelijke duur is. Vanwege het opgelopen aantal coronabesmettingen en de druk in de ziekenhuizen werden de afgelopen weken nieuwe coronamaatregelen doorgevoerd. Restaurants en cafés moeten sinds zondag om 17.00 uur hun deuren sluiten en lopen zodoende de nodige inkomsten mis.

Welkom in dit blog

In dit blog houdt de redactie van NRC het nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland bij. Steeds meer landen meldden de afgelopen dagen besmettingen met de nieuwe Omikronvariant en besloten daarop reisbeperkingen in te voeren. Nederland heeft een vliegverbod ingesteld voor Zuid-Afrika, al mogen repatriëringsvluchten nog wel uitgevoerd worden.

Het echtpaar dat zondag uit een quarantainehotel nabij Schiphol vertrok ondanks een positieve coronatest en vervolgens door de marechaussee uit een vliegtuig werd gehaald, zit vanaf maandag verplicht in isolatie in een ziekenhuis.

Lees meer in het blog van maandag 29 november