‘Bel Willem als je wat testosteron voor je serie nodig hebt’

Interview Willem Bosch, seriemaker Voor productiehuis Pupkin bedenkt gelauwerd scenarist Willem Bosch nieuwe series. De eerste twee, ‘Nood’ en ‘The Spectacular’, komen de komende maand op televisie.

Scène uit de tv-serie ‘Nood’. Lauren (Beaudil Elzenga) met een brandweerman (Rob Das) en haar vader (Ruud Borra).
Scène uit de tv-serie ‘Nood’. Lauren (Beaudil Elzenga) met een brandweerman (Rob Das) en haar vader (Ruud Borra). Foto BNNVARA

De naam Willem Bosch zal de kijkers weinig zeggen. Als een film of televisieserie onder de aandacht moet worden gebracht, zijn over het algemeen de acteurs of wellicht de regisseur het uithangbord die in programma’s of kranten vertellen waarom de mensen moeten gaan kijken. En Bosch heeft zichzelf voorgenomen alleen nog maar in talkshows aan te schuiven als hij kan praten over iets wat hij gemaakt heeft: „Waarom zou ik op televisie mijn mening over het coronabeleid gaan verkondigen? Wie zit daar op te wachten, en wat weet ik daar nou van?”

Maar de kans is groot dat vrijwel elke Nederlander weleens een serie heeft gezien die het 35-jarige multitalent heeft geschreven. Hij leverde cruciale bijdragen aan hitseries als Penoza en Nieuwe Buren, hij schreef voor RTL4 de Baantjer-prequel en werkte mee aan NPO-paradepaardjes als Hoogvliegers en Swanenburg. Zijn reputatie? Bosch: „Dat je Willem moet bellen als je wat testosteron voor je serie nodig hebt. Al moet mijn vriendin er altijd een beetje om lachen als ik dat zeg.”

Als kind van de jaren tachtig groeide de scenarist, die ook producent en regisseur is, op met de films van Quentin Tarantino en Martin Scorsese, die hij liefkozend „mijn filmvaders” noemt. „Zoals van iedereen van mijn generatie.” Tiener Bosch droomde groot: „Mijn idee was om zelf ooit films te gaan maken, en dan naar Hollywood en een Oscar winnen.” Bosch was er al achter dat hij goed kon schrijven en besloot zich op dat onderdeel van het vak te gaan focussen. Hij werd op zijn zeventiende, opvallend jong, aangenomen op de Filmacademie. „Schrijven is iets waar je letterlijk direct mee kan beginnen. Ik dacht: daarmee kom ik binnen en dan leer ik de rest vanzelf wel.”

Honger lijden

De eerste twee jaar na de Filmacademie was het „verplicht honger lijden, maar dat hoort er een beetje bij”. Daarna bood productiehuis Pupkin hem twee belangrijke kansen. Bosch werd één van de hoofdschrijvers van de serie Feuten, over het wel en wee van een studentendispuut, en hij mocht meeschrijven aan de misdaadserie Van God Los – een van zijn afleveringen werd genomineerd voor een Gouden Kalf: „Dat heeft mij echt geholpen om mijzelf op de kaart te zetten.”

De scenarist verloor echter niet uit het oog wat hij écht wilde. „Op een filmset is de taakverdeling nog steeds heel helder”, legt hij uit. „Maar zeker bij televisie is dat de afgelopen jaren veel meer door elkaar heen gaan lopen. Er is niemand meer die raar opkijkt als je als scenarist ook je mening geeft over de casting. Het past ook erg bij mijn karakter: ik ben iemand die zich altijd overal tegenaan wil bemoeien.” Een van zijn grote voorbeelden is Aaron Sorkin, de man achter onder meer West Wing die ook begon als scenarioschrijver. Vooral regisseren bevalt hem beter dan verwacht: „Dat is een vak dat je voor een deel kan leren door heel goed op te letten wat er op een set precies gebeurt. Een regisseur bepaalt de ziel van het project: je moet vooral overal een beetje van weten en knopen doorhakken.”

Zeker met de opkomst van alle streamingdiensten staat Nederland te springen om goede schrijvers

Na enkele korte producties en de telefilm Hiernamaals is The Spectacular zijn eerste grote visitekaartje als regisseur. De vierdelige Iers-Nederlandse serie over IRA-aanslagen in Limburg is vanaf 23 december te zien op NPO Plus en wordt in januari op televisie uitgezonden. Maar eerst komt volgend week Nood, een serie over medewerkers van de 112-alarmcentrale, bedacht door Bosch.

De reeks ontstond mede uit de behoefte om jonge scenaristen de kans te bieden vlieguren te maken; elke aflevering is geschreven door een ander talent. „Zeker met de opkomst van alle streamingdiensten staat Nederland te springen om goede schrijvers”, legt Bosch uit. „Maar er zijn weinig plekken waar je ervaring op kan doen. Je geeft in een keuken de afwashulp ook niet meteen de kans om een sterrenmaal te koken: eerst mag hij een keer laten zien dat hij mooi blokjes vlees kan snijden of een salade goed op kan maken.”

Lees ook: Ik zal het toegeven: ik ga voor de Oscar

Honderden e-mails

Het concept van Nood is even simpel als doeltreffend. Elke aflevering draait om één medewerker van de alarmcentrale die wordt gevolgd tijdens een telefoongesprek: „De kaders zijn helder. Binnen dat gegeven mag elke schrijver laten zien wat hij of zij kan: kom maar op, verras ons.”

Samen met producenten Robert Kievit van BNNVARA en Felix van Gisbergen van Pupkin zocht hij jonge schrijvers die zij een kans wilden bieden. Andere mensen ontdekte hij omdat ze zichzelf bij hem meldden: Zeker tijdens de lockdown ben ik benaderd door honderden mensen die wilden weten of ik dacht dat zij ‘het’ in zich hadden. Ik bekijk alles heel serieus, want ook tussen dat soort e-mails kunnen oprecht hele grote talenten zitten.”

De serie biedt die kans niet alleen aan onbekende namen maar ook aan acteurs die graag hun vleugels eens willen uitslaan, zoals Rifka Lodeizen, Benja Bruijning en Nadja Hüpscher. De NPO mist zo’n podium, zeker na het verdwijnen van NPO Kort en de serie Onze Straat. Bosch: „Nood treedt in de voetsporen van bijvoorbeeld Van God los of vroeger 12 steden, 13 ongelukken. Vrijwel iedereen die daar in de jaren negentig aan heeft meegewerkt, heeft zijn of haar vaste plek in de filmwereld wel gevonden.”

Nood (BNNVARA) dinsdags 21.30 uur op NPO 1, en op NPO Start. The Spectacular (VPRO) vanaf 23 dec. op NPO Plus en vanaf 2 jan. op NPO 3.