Opinie

Ha! Nederland mag wapens blijven leveren aan Egypte!

Ondanks de harde repressie in Egypte levert iedereen Sisi wapens. Vredesorganisaties maakten bezwaar maar kregen geen gelijk, zag .

Dwars

U en ik hebben het hier vorig jaar al eens gehad over westerse wapenleveranties aan mensenrechtenschenders, namelijk van Nederland aan Egypte. Het ging om radarapparatuur voor de Egyptische marine. De toenmalige ministers Blok en Kaag zagen er geen probleem in, met onder andere als argument dat de Egyptische regering wel, maar de marine geen mensenrechten schendt. Nederlandse vredes- en mensenrechtenorganisaties gingen naar de rechter, en daarom kom ik vandaag bij u terug: daar leden ze vorige week een nederlaag. Inderdaad, ernstige mensenrechtensituatie, aldus de Haagse kortgedingrechter, maar kort door de bocht samengevat vond deze dat de Nederlandse regering zorgvuldig de situatie volgt. En nog een argument: andere EU-landen zien momenteel evenmin af van vergelijkbare leveringen.

Andere EU-landen! Iedereen is dól op de Egyptische president Sisi. Hoewel hij een groot en arm land leidt, heeft hij altijd geld genoeg om véél dure wapens te kopen. Egypte is een van de grootste afnemers van Duitse wapens. Italië is zelfs na de dood van de Italiaanse student Giulio Regeni in 2016 in handen van de Egyptische veiligheidsdienst wapens blijven leveren. Wat kan het schelen, die mensenrechten. Met Sisi naast zich verklaarde president Macron vorig jaar openlijk dat wapenleveranties vóór mensenrechten gaan. De strijd tegen terrorisme heeft voorrang.

Dat is wel interessant, want wie zijn die terroristen tegen wie Sisi strijd levert? Ja, jihadisten in de Sinaï, maar toenemend worden vreedzame politieke activisten en eigenlijk iedereen die om de een of andere reden in ongenade is gevallen bij de autoriteiten, als terrorist gebrandmerkt en vervolgd (overigens lang niet alleen in Egypte maar daarover een andere keer). Daartoe beschikt Sisi over brede antiterrorismewetten, die hij vorig jaar nog eens aanscherpte.

Ik geef u als voorbeeld twee zakenlieden, Safwan Thabet (75) en zijn zoon Seif (40), die sinds december 2020 (Safwan) en februari van dit jaar (Seif) vastzitten op beschuldiging van „financiering van terrorisme, ondermijning van de nationale economie en toetreding tot een onwettige organisatie”. Safwans vrouw is inmiddels ook aangeklaagd wegens het verspreiden van vals nieuws en lidmaatschap van een terroristische groep, nadat ze op sociale media over de behandeling van haar man en zoon had geklaagd.

Waar gaat dit om? Safwan Thabet is de kleinzoon van een vroegere leider van de Moslimbroederschap, en al verzekert zijn familie dat hijzelf niks met de Broederschap te maken heeft, dat is geen reclame in Sisi’s Egypte. Maar volgens onder andere Amnesty International en Human Rights Watch gaat het in feite om hun bedrijf, Juhayna Voedselindustrie, dat groot is geworden in melkproducten en sappen. De Thabets zijn opgepakt toen ze weigerden hun aandelen in Juhayna op te geven aan de staat. Volgens diverse bronnen ten behoeve van het leger, dat ook in de voedselproductie geïnteresseerd is geraakt.

De twee mannen worden in eenzame opsluiting gehouden en slecht behandeld, aldus mensenrechtenorganisaties. Seif Thabet krijgt niet genoeg eten en kleding; zijn vader geen medische zorg.

Zou het niet leveren van die radar de Thabets helpen? Of de andere 60.000 of zo politieke gevangenen? Niet meteen natuurlijk, ik ben niet naïef. Maar als iedereen met een blik op de concurrentie en de handelsbalans Sisi wapens blijft verkopen, heeft hij zéker geen reden om iets te veranderen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.