Recensie

Recensie Theater

Meest sprookjesachtige voorstelling Tim Fransen mist een heldere structuur

Cabaret In De mens en ik probeert cabaretier en filosoof Tim Fransen de mensheid uit te leggen aan buitenaardse wezens.

Cabaretier en filosoof Tim Fransen.
Cabaretier en filosoof Tim Fransen. Foto Nick Chesnaye

‘Deze avond is door het oog van de naald gekropen”, zegt cabaretier en filosoof Tim Fransen aan het begin van zijn laatste voorstelling voor de avondlockdown. „Vanavond is de officiële première, maar waar een première meestal het begín van een tournee markeert…” Hij hoeft de zin niet af te maken.

Met titel van zijn derde show De mens en ik maakt Fransen maar vast twee onverenigbare entiteiten kenbaar: deze voorstelling gaat over zijn vroegere worsteling iets constructiefs te zien in het handelen van de mensheid. Want ook al vinden sommige wetenschappers dat we onszelf nu de ‘Homo sapiens sapiens’ („vrij vertaald: de focking wijze mens”) mogen noemen, is volgens Fransen: „onze kennis de afgelopen eeuwen wel enorm gegroeid, maar onze wijsheid behoorlijk achtergebleven”. Om zijn worsteling leefbaar te houden, nam hij in het verleden een „vrolijk pessimistische” grondhouding aan.

Tot hij recent in zijn dromen bezocht werd door buitenaardse wezens. Zij wilden van hem een definitief antwoord: voegt de mensheid nou meer goeds of meer ellendigs toe aan het universum?

Naar Tim Fransen ga je voor een ronde voorstelling met een heldere structuur en filosofische inzichten om het leven beter aan te kunnen. Hoe prettig zijn zijn wetmatige handvaten in deze onzekere tijden: heet hij de zaal weer in alle rust welkom? Gaat hij deze voorstelling wéér zeggen dat hij cum laude is afgestudeerd in zowel psychologie als filosofie? Ligt er weer een supermarktproduct op de vleugel waar hij het bestaan niet van snapt? Ja, Fransenzijdank, er bestaan nog zekerheden. Ook de uitkomst van zijn typische Fransenflauwe grapjes voel je inmiddels aankomen, maar dat is onderdeel van het zekerhedenpakket. Je kunt de glimlach vast op je mond zetten.

Lees ook dit artikel: Tim Fransen zoekt antwoorden bij Kant, Napoleon en Beethoven

Goed of slecht

Maar, die heldere structuur is in De mens en ik wat lastiger te vinden dan in zijn vorige shows. De gigantische hoofdvraag ‘is het handelen van de mens goed of slecht’ moet opgedeeld worden in zoveel deelvraagjes en voorbeeldjes (waaronder sterke recente voorbeelden van rellen en complotdenkers), dat het moeilijker is de lijn in Fransens betoog te blijven zien. De filosofische inzichten en verzachtende omstandigheden stapelen zich pas aan einde van de voorstelling op, en zo rap dat het lastig is om alle antwoorden te verwerken. Het maakt het een uitdagende voorstelling die je waarschijnlijk het best nog eens kunt bekijken, wat onder normale omstandigheden prima is, maar nu…

Daar staat tegenover dat De mens en ik wel Fransens meest sprookjesachtige voorstelling tot nu toe is, met spannende lage drones en lichteffecten, en, nogal contrastrijk, zelf gezongen Disneyliedjes.

Gelukkig, nog zo’n zekerheid: de niet cum laude afgestudeerden voor wie het allemaal een beetje snel gaat bedient Fransen met piemelgrappen. Deze voorstelling heeft er behapbaar één, iets met een walvis en drie meter, servicegericht afgekondigd als dé piemelgrap van de voorstelling.