Laatste nieuws coronacrisis

Politie en beveiligers controleren of besmette reizigers uit Zuid-Afrika in isolatie blijven

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield de redactie van NRC het nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland bij. Op zondag bleek dat er in Nederland zeker dertien mensen zijn die besmet zijn met de Omikron-variant van het coronavirus uit het zuidelijke deel van Afrika. Van de groep mensen die vrijdag arriveerde in Nederland, testten 61 positief op het coronavirus. De komende dagen zal duidelijk worden of meer van hen besmet zijn met de Omikron-variant en of dat van invloed zal zijn op de maatregelen van het demissionaire kabinet. Morgen openen we een nieuw blog.

Politie en beveiligers controleren of besmette reizigers uit Zuid-Afrika in isolatie blijven

Het hotel in de regio Kennemerland waar reizigers uit Zuid-Afrika verblijven die positief testten op het coronavirus, wordt bewaakt door politie en beveiligers. Zij controleren of de gasten in quarantainte blijven in het hotel, zo zegt een woordvoerder van Marianne Schuurmans, voorzitter van de Veiligheidsregio Haarlemmermeer, tegen persbureau ANP.

Ook buiten het hotel is beveiliging aanwezig: daar houden politie en marechaussee er toezicht op dat er geen ongenodigde gasten het hotel in komen. Ook zorgen ze ervoor dat de andere bezoekers ongestoord het hotel in- en uit kunnen. Het is niet bekend of ze al in actie hebben moeten komen. De positief geteste reizigers is gevraagd om vrijwillig in isolatie te gaan. Als ze zich daar niet aan houden, wordt het hen verplicht.

De burgemeester heeft de bewaking ingesteld na gesprekken met justitie en de GGD. Ze heeft niet bekendgemaakt om welk hotel het gaat en hoeveel besmette gasten daar verblijven. Zolang de positief geteste gasten daar blijven, zal de bewaking aanwezig zijn. Van de 624 passagiers die vrijdag uit Zuid-Afrika aankwamen op Schiphol, zijn er 61 positief getest. Inmiddels is bekend dat het bij dertien van hen om de Omikron-variant gaat, naar de anderen loopt het onderzoek nog.

Vroeg dicht: de aangescherpte coronamaatregelen zijn vanavond van kracht

Zondagavond is het stil op straat. Horeca, niet-essentiële winkels, theaters, bioscopen en zogeheten doorstroomlocaties: vanaf 17.00 uur moesten de deuren er dicht. De avondklok voor deze locaties geldt tot 05.00 uur.

Met de nieuwe maatregelen die deze zondag ingingen, werden ook weer mondkapjes verplicht in ruimten, net als de anderhalve meter afstand tussen tafeltjes.

Twintig arrestaties in Nijmegen, meeste in verband met verboden demonstratie tegen maatregelen

In Nijmegen, waar vanwege een eerder verboden protest tegen coronamaatregelen een noodbevel van kracht was, zijn gedurende de dag twintig arrestaties verricht. De politie heeft zondagavond laten weten dat personen zijn aangehouden „voor verboden wapenbezit, opiumwetgeving, belediging, overtreding noodverordening en witwassen”.

De aanhoudingen werden bijna allemaal verricht bij controle rondom de stad, die waren ingesteld om te voorkomen dat demonstranten dan wel relschoppers, die zich volgens informatie van de gemeente bij de oorspronkelijke demonstratie hadden willen voegen, toch naar Nijmegen zouden komen. Op de toegangswegen werden meerdere controleposten bemand door de politie, die ook hulp had van marechaussees. In de binnenstad werd groepjes mensen verzocht te vertrekken. Volgens de politie hadden de meeste verdachten „een link met de verboden demonstratie”.

Politie in het centrum van Nijmegen tijdens een controle samen met de marechaussee vanwege een voorgenomen demonstratie van Nederland in Verzet, die door burgemeester Hubert Bruls was verboden. Foto Persbureau Heitink/ANP

In referendum steunt Zwitserse meerderheid de coronapas-wet

Zondag heeft 62 procent van de kiezers in Zwitserland voor de wet gestemd die de coronapas mogelijk maakt, zo meldden verschillende lokale media. Het document – waarmee mensen toegang krijgen tot onder meer horeca en publieksevenementen – was al ingevoerd en kan door de uitslag van de volksstemming in stand blijven.

Met de coronapas tonen mensen aan of ze recent hersteld zijn van Covid-19, negatief zijn getest of gevaccineerd tegen het virus. Tegenstanders ervan stelden dat het toegangsbewijs zou leiden tot een vaccinatieplicht, om die reden hebben ze ook een referendum afgedwongen om de Zwiters te laten stemmen over de wenselijkheid van de pas.

Bij de volksraadpleging konden Zwitsers ook stemmen over de salariëring voor zorgpersoneel: een voorstel om hun loon op te schroeven werd door 61 procent gesteund. Het initiatief om rechters via loting te selecteren uit een groep kandidaten is verworpen door ruim 68 procent van de stemmers. Zo’n 65 procent van de Zwitserse bevolking heeft gestemd.

Zwitserse demonstranten komen in actie tegen de coronapas. Foto Arnd Wiegmann / Reuters

Marokko laat twee weken geen directe internationale vluchten landen

Er kunnen geen vliegtuigen meer in Marokko landen de komende twee weken. De autoriteiten in Rabat hebben besloten vanaf maandag alle directe vluchten naar het land te weren. Dit vanwege „de snelle verspreiding van de nieuwe Omikron-coronavariant, voornamelijk gedetecteerd in Europa en Azië”.

Met het verbod op de vluchten, dat maandagavond om 23.59 uur van kracht wordt, wil de Marokkaanse overheid „ervoor zorgen dat de winst van Marokko in de strijd tegen de pandemie niet teniet wordt gedaan en burgers beschermd blijven”, laat de diplomatieke dienst zondagmiddag op Twitter weten. Al op vrijdag had Marokko vluchten uit Zuid-Afrika geschrapt.

RIVM meldt opnieuw iets meer dan 22.000 positieve testuitslagen

Het dagelijkse besmettingscijfer lijkt zich te stabiliseren. Tussen zaterdag- en zondagochtend zijn 22.193 positieve testuitslagen binnengekomen bij het RIVM – een vergelijkbaar aantal als in de afgelopen dagen. Het dagcijfer van zondag is een toename van 104 positieve tests.

Ook zijn er 45 coronadoden geregistreerd. Mogelijk ligt het daadwerkelijke sterftecijfer van deze zondag hoger of lager: meldingen kunnen met vertraging binnenkomen bij het instituut.

Meerdere arrestaties en veel politie op de been in Nijmegen

De politie heeft zondagmiddag al meerdere arrestaties verricht in Nijmegen. De arrestanten hadden de noodverordening overtreden, de politie beledigd of verboden wapens bij zich. Dat meldt de politie Gelderland.

Burgemeester Hubert Bruls besloot vrijdag een aangekondigde demonstratie tegen de coronamaatregelen van Nederland in Verzet te verbieden. Omdat de gemeente vreesde dat demonstranten of andere groeperingen zich niet aan het verbod zouden houden, werd een noodverordening afgekondigd. Deze is sinds 10.00 uur van kracht in Nijmegen. Sindsdien worden toegangswegen naar Nijmegen en de binnenstad streng gecontroleerd door de politie en marechaussee.

Een groep van 25 mensen die wilde protesteren tegen de coronamaatregelen moest de Grote Markt verlaten. De groep vertrok, meldt regionaal dagblad De Gelderlander, winkelend publiek mocht wel doorlopen. Aanvankelijk zouden zo’n drieduizend betogers een protestmars houden door winkel- en horecastraten. Vrijdag bleek dat ook andere groeperingen, zoals voetbalhooligans, zich wilden aansluiten, waardoor Bruls de demonstratie verbood.

Lees ook dit artikel: Hoe houd je als burgemeester tijdens rellen het hoofd koel?

Er geldt zondag een noodverordening in Nijmegen. Foto AS Media / ANP / Hollandse Hoogte

Nog niet duidelijk of Omikronvariant maatregelen zal beïnvloeden

Het demissionaire kabinet maakt zich zorgen over de nieuwe Omikronvariant van het coronavirus, maar het is nog onbekend welke gevolgen deze variant zal hebben. Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zei zondag dat het kabinet vooralsnog onvoldoende weet over de versie. „De variant zou besmettelijker zijn volgens experts. Wat we nog onvoldoende weten is of hij ziekmakender zou zijn en of hij bestand zou zijn tegen de vaccins.”

De Jonge weet voor het ogenblik niet of maatregelen zullen volgen. Hij sluit niet uit dat reisbeperkingen worden ingesteld binnen Europa – „als blijkt dat reizen een belangrijk risico geeft” –, maar wil daarover eerst in gesprek met Europese collega’s. Hij zegt daarom in deze beslissingen samen op te trekken met andere EU-lidstaten.

De minister drukte daarnaast Nederlanders op het hart zich te houden aan de quarantaineplicht. Omdat de landen uit zuidelijk Afrika nu zijn aangemerkt als ‘zeer hoog risicogebied’ kunnen reizigers die zich niet aan de quarantaineplicht houden een boete krijgen van 337 euro. De Jonge vraagt gemeentes iedereen te controleren die in de risicolanden is geweest. Ook gaat de GGD reizigers nabellen. De mensen die vrijdag aankwamen vanuit zuidelijk Afrika en uiteindelijk besmet bleken, verblijven nu nog in een quarantainehotel. Nederlanders die nu of in de komende dagen aankomen uit dit gebied kunnen thuis in quarantaine.

Lees ook dit artikel: Nieuwe coronavariant heeft extreem veel mutaties: ‘ongekend en verontrustend’

Demissionair minister Hugo de Jonge (CDA) bij het ingelaste persmoment over de nieuwe virusvariant. Foto Phil Nijhuis / ANP

RIVM: tot nu toe dertien Omikronbesmettingen bekend – lopend onderzoek

Ook het RIVM laat zondagmiddag weten: onder de 61 passagiers die vrijdag aankwamen en die positief testten op het coronavirus, bevinden zich dertien gevallen van de Omikronvariant. Volgens het instituut is het sequentieonderzoek, waarin de specifieke versie van het SARS-CoV-2-virus wordt geïdentificeerd, nog gaande. „Het onderzoek is nog niet afgerond. Mogelijk wordt de nieuwe variant in meer testmonsters aangetroffen”, schrijft het RIVM in een persbericht.

Twitter avatar rivm RIVM Op 26 november zijn 624 uit Zuid-Afrika terugkerende passagiers getest op het #coronavirus. Daarvan kregen 61 passagiers een positieve testuitslag. In dit nog lopende onderzoek is tot nu toe bij 13 van de positieve testen de omikronvariant vastgesteld ➡️ https://t.co/e8WPuwrGgj https://t.co/TjwuvfVomF

Opvallend is dat Noorse media al vóór het persmoment van Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) en de publicatie van het RIVM-bericht, meldden dat in het Nederlandse onderzoek dertien Omikronbesmettingen waren aangetroffen. Dat deden ze op basis van informatie van de baas van het Noorse instituut voor volksgezondheid, Frode Forland van het Norwegian Institute of Public Health.

Forland gaf aan verslaggevers van de krant Verdens Gang toelichting over een onderzoek naar het risico op besmettingen met de Omikronvariant in Noorwegen. In dat land is de versie vooralsnog niet aangetroffen.

Dertien Omikronbesmettingen in Nederland, aldus De Jonge

Dertien van de 61 positief geteste reizigers afkomstig uit zuidelijk Afrika hebben de Omikronvariant van het coronavirus opgelopen. Dat zei demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zondag tijdens een ingelast persmoment vanwege de Omikronvariant. Vrijdag werden 624 reizigers uit zuidelijk Afrika getest op het coronavirus. Iedereen die positief testte, ook mensen besmet met een andere variant van het coronavirus, is in isolatie.

De Jonge roept reizigers die sinds afgelopen maandag in zuidelijk Afrika zijn geweest op zich onmiddellijk te laten testen. Het RIVM had al een sterk vermoeden dat de Omikronvariant die werd ontdekt in zuidelijk Afrika al in Nederland was. De Omikronvariant wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie „zeer verontrustend” genoemd.

Voor iedereen die in het hoogrisicogebied is geweest geldt een quarantaineplicht, laat De Jonge weten. Of de reizigers ook daadwerkelijk in quarantaine zitten na hun terugkomst in Nederland, zal worden gecontroleerd door de gemeente en de GGD.

Over het sluiten van de grenzen voor buitenlanders, zoals in Israël is ingesteld, zegt De Jonge: „Ik heb het RIVM gevraagd te adviseren over generieke extra reisbeperkingen, en ik wil met Europese landen spreken over wat we daarmee doen.”

Het is volgens De Jonge „denkbaar” dat in Nederland nog meer gevallen van de Omikronvariant opduiken, bij mensen buiten de groep van ruim zeshonderd geteste passagiers die op vrijdag aankwamen.

GGD richt teststraat in op Schiphol voor detectie Omikronvariant

Op de luchthaven Schiphol is een speciale teststraat ingericht voor mensen die terugkeren uit Zuid-Afrika. De GGD Kennemerland kan reizigers afkomstig uit zuidelijk Afrika daar op vrijwillige basis testen op het coronavirus; ze kunnen de uitslag thuis in quarantaine afwachten. Dat schrijft de GGD zondag in een persbericht.

De speciale teststraat is ingericht vanwege de door Zuid-Afrikaanse instanties geïdentificeerde Omikronvariant van het coronavirus. Vrijdag werd de eerste groep passagiers vanuit dat land door de GGD getest op corona omwille van die nieuwe virusversie: van de 624 reizigers testten 61 positief. Later op zondag wordt bekend of ze een infectie hebben met de volgens de Wereldgezondheidsorganisatie „zeer verontrustende” variant. Demissionair zorgminister Hugo de Jonge (CDA) zal rond 13.15 uur een persconferentie houden over de zorgen rond Omikron, dat waarschijnlijk een stuk besmettelijker is dan de tot nu toe bekende varianten.

De teststraat op Schiphol is in ieder geval tot en met zaterdag 4 december in gebruik. GGD Kennemerland roept ook reizigers op die na zondag 21 november uit Zuid-Afrika, Lesotho, Swaziland (Eswatini), Namibië, Mozambique, Zimbabwe, Botswana of Malawi in Nederland zijn aangekomen via het vliegveld, om thuis in quarantaine te gaan. „Ook als er geen klachten zijn en ook als zij gevaccineerd zijn of eerder corona doormaakten”, wordt aan die mensen gevraagd „zo snel mogelijk te bellen met het speciaal hiervoor ingerichte telefoonnummer 0800 - 5005 om een testafspraak te maken.”

Aangetroffen in meer landen
Vrijdag werd de ‘vondst’ van de nieuwe variant bekendgemaakt. Gedurende het weekend is duidelijk geworden dat de Omikronvariant verder is verspreid: in onder meer Australië, Oostenrijk, Duitsland, België en Italië meldden autoriteiten dat Omikron is aangetroffen. Zondagochtend stelde de Franse gezondheidsminister Olivier Véran dat de mutatie „zeer aannemelijk al circuleert” in het land.

Een (andere) teststraat nabij Schiphol. Reizigers van twee vluchten uit Zuid-Afrika werden vrijdag gevraagd zich te laten testen. Foto Eva Plevier / Reuters

Duitse politie in actie tegen vaccinaties met niet-goedgekeurd vaccin in Lübeck

De Duitse politie heeft zaterdag een einde gemaakt aan een vaccinatieactie op de luchthaven van Lübeck in het noorden van Duitsland. Volgens de politie hadden zich daar zo’n 150 mensen verzameld in de incheckhal die zich vermoedelijk wilden laten vaccineren met een niet-goedgekeurd vaccin van de wetenschapper en ondernemer Winfried Stöcker. Dat melden Duitse media zaterdagavond.

Of het niet-goedgekeurde vaccin van Stöcker inderdaad is toegediend, weet de politie niet zeker. De agenten vermoeden dat al zo’n vijftig mensen een prik hadden gekregen voordat ze konden ingrijpen. De 150 mensen in de incheckhal waren nog in afwachting van het vaccin. De luchthaven in Lübeck is van Stöcker. Op het moment van de politieactie was er geen vliegverkeer.

Stöcker liet in maart weten dat hij zijn eigen vaccinatie tegen het coronavirus had ontwikkeld, waar hij zichzelf, familie en medewerkers mee zou hebben ingeënt, zonder goedkeuring van de gezondheidsautoriteiten. Volgens de wetenschapper beschermt het vaccin in 97 procent van de gevallen tegen Covid-19. Hij wilde het naar eigen zeggen niet laten controleren door de gezondheidsdiensten om het vaccin sneller toegankelijk te maken voor alle Duitsers. In reactie daarop begon het Duitse Openbaar Ministerie een onderzoek tegen de wetenschapper.

Winfried Stöcker op zijn luchthaven in Lübeck. Foto Carsten Rehder / DPA

Avondlockdown gaat in: dit verandert er

De ‘avondlockdown’ is sinds middernacht van kracht. Vanaf zondag moeten daarom tussen 17.00 uur en 05.00 uur onder meer alle niet-essentiële winkels, horeca en sportlocaties gesloten zijn. Deze nieuwe maatregelen gelden in elk geval tot 19 december. Dit zijn de maatregelen die vandaag ingaan.

  • Horecazaken gaan tussen 17.00 uur en 05.00 uur dicht. Het is wel mogelijk om maaltijden af te halen of te laten bezorgen. Ook niet-essentiële winkels zoals woonwinkels, kledingzaken en boekhandels moeten sluiten om 17.00 uur. Alleen essentiële winkels mogen tot 20.00 uur openblijven. Dit zijn bijvoorbeeld supermarkten, dierenwinkels en drogisterijen.
  • Niet-essentiële dienstverlening moet ook sluiten om 17.00 uur. Het gaat dan bijvoorbeeld om contactberoepen zoals kappers en massagesalons, pretparken en speeltuinen. Ook cursussen en trainingen zijn afgelopen om 17.00 uur, tenzij deze noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van een beroep. Essentiële dienstverlening zoals fysiotherapeuten, apotheken, gemeentehuizen en zorglocaties mogen hun eigen openingstijden aanhouden.
  • De culturele sector moet ook de deuren sluiten vanaf 17.00 uur. Tussen 17.00 uur en 05.00 uur zijn daardoor bioscopen, theaters, musea en concertzalen gesloten. Het is ook niet toegestaan om met meer dan vier mensen buiten „in georganiseerd verband” kunst en cultuur te beoefenen.
  • De anderhalvemeterregel gaat weer in. Deze is nu weer verplicht in bijvoorbeeld horeca, bioscopen en theaters. Daardoor zijn er minder mensen binnen toegestaan en moeten mensen een mondkapje dragen tenzij ze op hun stoel zitten.
  • Het demissionaire kabinet raadt mensen aan om een zelftest te doen als ze op bezoek gaan of bezoek krijgen thuis.
  • Vanaf groep zes moeten kinderen een mondkapje dragen in de gangen op school. Bij een (lichte) verkoudheid moeten leerlingen thuisblijven en zich laten testen. Verder blijven de scholen open.
  • Binnen- en buitensportlocaties zijn vanaf 17.00 uur gesloten. Publiek is sowieso niet toegestaan, ook niet overdag. Dat geldt voor amateursporten maar ook voor professionele sportevenementen. Wel mogen topsporters in de avonden na 17.00 uur nog trainen of een wedstrijd afwerken.

    Amerikaanse minister is Zuid-Afrikaans onderzoek naar Omikronvariant dankbaar

    De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zegt „diepe waardering” te hebben voor de Zuid-Afrikaanse regering en wetenschappers die onderzoek hebben gedaan naar de nieuwe coronavariant. Blinken laat zaterdagavond weten dat hij met zijn Zuid-Afrikaanse evenknie Naledi Pandor heeft gesproken om het land te bedanken voor de „professionaliteit en transparantie”. Na uitgebreid onderzoek was Zuid-Afrika het eerste land dat aan de bel trok over de nieuwe mutatie van het coronavirus, aangeduid als de Omikronvariant.

    De Zuid-Afrikaanse professor Tulio de Oliveira, die bijdroeg aan de ontdekking van de Omikronvariant, zei vrijdag woedend te zijn. „De wereld moet Zuid-Afrika en Afrika beschermen en helpen, niet discrimineren of isoleren.” Het leek nu alsof de wereld hem en de rest van zuidelijk Afrika strafte voor het grondige speurwerk naar de variant. Minister Pandor liet weten zich zorgen te maken over de vliegverboden vanwege de schade die dit kon aanrichten op de toerismesector en bedrijven in het land.

    Lees ook: Zuid-Afrika voelt zich gestraft voor grondig speurwerk

    Reizigers afkomstig uit zuidelijk Afrika wachten hun testuitslagen af op Schiphol. Foto Eva Plevier/Reuters

    Israël sluit grenzen voor alle buitenlanders vanwege Omikron

    Israël heeft een inreisverbod afgekondigd voor buitenlanders naar aanleiding van de Omikronvariant van het coronavirus die in het land is opgedoken. De verregaande reisbeperkingen zullen zeker twee weken duren en gaan vanaf zondagnacht in.

    Tot zover is er één besmetting van de variant vastgesteld in Israël, er wordt nog onderzoek gedaan naar zeven andere gevallen. Desondanks neemt de Israëlische regering verregaande maatregelen. Naast het inreisverbod moeten alle Israëliërs die terugkeren uit het buitenland verplicht drie dagen in quarantaine. Niet volledig gevaccineerde Israëliërs moeten zeven dagen in quarantaine. In beide gevallen is er een negatieve test nodig om de isolatieperiode te beëindigen.

    Verder heeft de Israëlische regering toestemming gegeven voor een noodwet waarmee de veiligheidsdiensten telefoons van besmette Israëliërs kunnen volgen. Op die manier zou er beter brononderzoek gedaan kunnen worden. Via telefoongegevens wordt gekeken waar en met wie iemand in de dagen voor en vlak na de besmetting geweest is. De technologie werd al eerder tijdens de pandemie ingezet door Israël.

    Coronagolf zorgt voor bizarre wedstrijd in Portugese competitie

    In de hoogste Portugese voetbalcompetitie is een wedstrijd tussen Belenenses en Benfica tot een vroegtijdig einde gekomen nadat de thuisploeg na rust nog maar zes spelers overhad om mee te spelen. De scheidsrechter besloot daarop af te fluiten. Belenenses stond op dat moment met 0-7 achter.

    Belenenses was de wedstrijd met negen basisspelers en zonder wisselspelers begonnen vanwege een coronagolf in de ploeg. Nadat in de rust nog twee spelers uit de basisploeg wegvielen met een blessure en een speler geblesseerd raakte na de rust, waren er niet genoeg spelers over om door te spelen. Volgens de internationale regelementen moet een voetbalploeg minstens zeven spelers kunnen opstellen.

    De coronagolf had de thuisploeg pas vlak voor de wedstrijd geraakt, waardoor er geen uitstel meer kon worden aangevraagd. Zeker tien spelers waren afwezig en een keeper werd als veldspeler opgesteld. Tijdens de wedstrijd scandeerden supporters dat de competitie een schande was en ook de voorzitter van Belenenses sprak zijn onvrede uit. Of de wedstrijd op een later moment uitgespeeld wordt of dat Belenenses puntaftrek krijgt, is niet bekend.

    Welkom in dit blog

    In dit blog houdt de redactie van NRC het nieuws over de coronacrisis in binnen- en buitenland bij. De coronavariant Omikron, die voor het eerst is ontdekt in Zuid-Afrika, lijkt zich in rap tempo wereldwijd te verspreiden. De variant is inmiddels vastgesteld in Israël, Hongkong, Duitsland, België, Engeland en Italië. In Nederland vermoedt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu dat „een aantal personen” dat vrijdag is teruggekeerd uit Zuid-Afrika besmet is met Omikron - de uitslag van nader onderzoek wordt zondag verwacht. Verder gaat zondag de avondlockdown in, waarbij onder meer horeca en niet-essentiële winkels om 17.00 uur de deuren moeten sluiten.

    Lees hier het blog van zaterdag 27 november terug.