Reportage

Vijftien ME-bussen ontruimen kraakpand Amsterdam

Kraken Zaterdag vond een spoedontruiming plaats van het zes weken geleden gekraakte Hotel Marnix in Amsterdam. Zo’n zeventig demonstranten hadden zich verzameld en werden vrijwel zonder verzet weggevoerd met stadsbussen.

‘Hotel Mokum’ in de Amsterdamse Marnixstraat voor de ontruiming met aan de gevel een groot spandoek met de tekst ‘Pak Mokum terug’.
‘Hotel Mokum’ in de Amsterdamse Marnixstraat voor de ontruiming met aan de gevel een groot spandoek met de tekst ‘Pak Mokum terug’. Foto Camiel Mudde

De jongste busverbinding van Amsterdam, lijn 65, is niet toegankelijk voor het gewone publiek. Noem het bestemmingsverkeer, al is geen van de inzittenden van plan die bestemming te bereiken – als ze al weten waar die is. Elders, zoveel is duidelijk; maar in ieder geval niet híér.

De politie heeft de stadsbussen ingeschakeld om de demonstranten die zich ophouden voor het gekraakte Hotel Marnix aan de gelijknamige straat, vlakbij het Leidseplein, ‘bestuurlijk [te] verplaatsen’; een gratis maar onvrijwillige busrit naar de andere kant van de stad, wégwezen. De reden van de demonstratie is de ontruiming van het pand, amper zes weken nadat de kraak werd bekendgemaakt tijdens de jaarlijkse vrijplaatsendemonstratie Amsterdam Danst Ergens Voor.

Lees ook dit interview met de organisatoren van de vrijplaatsendemonstratie: ‘Wij zijn belangrijk voor de stad en haar inwoners’

Brandveiligheid

In de tussentijd ontpopte de naar eigen zeggen ‘jongste vrijplaats van de stad’ zich tot cultfenomeen. Met ruim 8.000 volgers op Instagram en een ogenschijnlijk groot arsenaal aan sympathisanten werden er goedbezochte exposities, lezingen en filmvertoningen georganiseerd. Tot deze zaterdag. Met brandveiligheid als reden, organiseert de driehoek van burgemeester, officier van justitie en korpschef een spoedontruiming. Het kortgeding dat deze vrijdag diende maakte geen schijn van kans, vertelt een van de krakers, die anoniem wil blijven. Eerder wachtte het OM nog op bewijs dat er een bestemming rust op het pand, om via die weg een spoedontruiming mogelijk te maken. De eigenaren stelden in Het Parool dat het pand deze zomer nog verbouwd werd. Daarvan is volgens de krakers geen sprake.

Lees hier wat er voorgafging aan de ontruiming: Mag kraakpand Marnixstraat worden ontruimd?

En dus heeft zo’n zeventig man zich deze zaterdag verzameld voor de gevel van ‘Hotel Mokum’, uit steunbetuiging, maar ze zijn ook bereid zich te laten arresteren door politie en ME. Als burgemeester Femke Halsema om 14.00 uur een noodverordening voor de locatie afkondigt en de demonstratie ontbindt, scandeert de menigte „wet of geen wet, kraken gaat door”. Een enkeling maakt de aanwezige ME’ers uit voor fascisten, dan wel „straatterroristen”. Tussen de toeschouwers is de Amsterdamse korpschef Frank Paauw in eigen persoon aanwezig.

De agenten zijn verreweg in de meerderheid en bovendien uitgerukt met groot materieel: zeker vijftien ME-bussen gevuld met agenten, technisch specialisten (zogeheten AE’s en BraTa’s), een ladderwagen en de bekende ‘kooi’ – waarmee agenten veilig het dak van het pand kunnen bereiken. De demonstranten, waarvan de kern is uitgedund tot een man of dertig, worden omsingeld. Het blijkt niet genoeg om het verzet te doen breken, want een uur later moet een aannemersbusje met daarin een kettingzaag opgeroepen worden: een paar krakers hebben zich met ketens aan een zwarte Renault Twingo vastgemaakt die strategisch voor de ingang van het hotel is geparkeerd door activisten van Extinction Rebellion. Ook de ingang van het pand is gebarricadeerd met holle buizen waarin metalen staven zijn bevestigd - die maken het lastiger ze door te zagen met een slijptol. Er worden enkele tikken uitgedeeld met wapenstokken in de richting van demonstranten die op de grond zitten.

Amsterdam, Amsterdam, waar moet ik wonen dan?

Boven het geluid van de kettingzaag klinken de liedteksten van Sophie Straats ‘Groen Amsterdam’ – Amsterdam, Amsterdam, waar moet ik wonen dan? –, de zangeres die schertsend zingt over de krappe woningmarkt en veryupping van de hoofdstad. De avond ervoor zong ze de tekst zelf nog, op een ad hoc georganiseerde demonstratie op het nabijgelegen Leidseplein.

Als na tweeënhalf uur de laatste demonstranten zijn ‘verplaatst’, blokkeren de ordediensten met de bussen het zicht en gaan over tot ontruiming van het pand. Acht mensen worden aangehouden voor belemmering van de ordediensten, een enkeling voor het verstoren van de openbare orde. ‘Hotel Mokum’ is weer kraakvrij.

Lees ook dit interview met Sophie Straat: Smartlapzangeres dankzij de bakfiets