Brieven

Brieven 26/11/2021 NRC in de ochtend

Rellen

Religie kan helpen

De maatschappelijke verloedering grijpt steeds meer om zich heen. Niet alleen in de onderklasse maar ook in de bovenklasse, dus niet alleen in Rotterdam maar ook in de Tweede Kamer.

De oorzaak is niet het gebrek aan opleiding of het verschil daarin, maar het gebrek aan vorming. Vorming is niet een leerproces maar een leefproces: het resultaat van interactie. Hierin staat centraal het vermogen en de bereidheid om te buigen. In buigen (één minuutje maar!) zit een element van mededogen en inschikken, niet van opstand en scoren. Maar het moet wel worden vóórgedaan.

Vorming begint altijd bij de ouders. Maar niet zelden ontbreekt vader zodat moeder de gierende puberjongens mag temmen. Dan is het al gauw te laat voor zelfreiniging en kunnen alleen verbod en gebod nog hun werk doen. Het gaat niet alleen om de jeugd. Ook veertigers missen vaak morele ijkpunten; wat moet je dan nog doorgeven?

Ik besef dat ik mij op verboden terrein begeef als ik nu de religie in het geding breng. Maar daar ligt wel alles klaar over dit onderwerp, zoals bezinning, ingetogenheid, nederigheid, naastenliefde en... simpel buigen.

In een sluipend proces zijn wij met de religie deze eigenschappen als structurele invulling van ons leven kwijtgeraakt. En alleen maar omdat wij niet door de beugel kunnen van Gods bestaan? Heel jammer is dat!

Den Haag

Rellen (2)

Gedragsverandering

Iemands gedrag en de persoon die dat gedrag vertoont vallen wél samen, anders dan briefschrijfster Jacqueline van Swet meent (24/11). Als het om veroordeelbaar gedrag gaat is het te hopen dat de persoon verandert, en daarmee zijn gedrag.

In dat opzicht is de opmerking van premier Rutte („idioten”) contraproductief – dat roept alleen maar op tot meer boosheid en leidt niet tot positieve verandering.

Rutte is, overigens, een typisch voorbeeld van iemand die zijn gedrag niet wenst te veranderen en blijft steken in oppervlakkigheid. Hij verandert niet, zijn gedrag ook niet. Wie helpt hem dat in te zien?

Vleuten

Correcties/aanvullingen

Sudoku

In de ochtendeditie van 24 november is de Sudoku (p. C15) van de dag ervoor geplaatst. De juiste Sudoku is terug te vinden op nrc.nl/puzzels en in de digitale editie van NRC.