Opinie

Verbanningsstraf

Column Rotterdam

Het debat over 2G draait om de relevantie aan de voorkant: het verminderen van de druk op de zorg door te sturen op ziekenhuiscapaciteit. Maar de vaccinatiecijfers in Rotterdam laten de complexiteit aan de achterkant zien. Van alle grote steden heeft Rotterdam de minste gevaccineerden. Slechts 68 procent van de inwoners van 12 jaar en ouder is volledig gevaccineerd. In Charlois, Delfshaven en Feijenoord is dat volgens de GGD nog geen 50 procent. Met 2G zullen ongevaccineerden geen coronabewijs meer krijgen. En mogen ze na een test niet meer naar binnen op plekken met een hoog besmettingsrisico.

Of in de politiek genoeg steun is voor 2G, is nog onduidelijk. Maar ik schrik hoe stellig demissionair minister Hugo de Jonge zegt dat de 2G-aanpak „een onvermijdelijke keuze” is. Consequentie van deze vrijheidsbeperkende maatregel is dat een groep wordt uitgesloten van cafés, restaurants en evenementen, ook als ze negatief getest is op corona. De straf van de verbanning kennen we uit de Middeleeuwen waar personen werden verwijderd uit een gemeenschap door ze letterlijk buiten een dorp of stad te zetten. Het woord ‘verbannen’ verwijst naar ‘bandiet’, wat oorspronkelijk uit het Italiaans komt en ‘rover’, ‘boef’ of ‘misdadiger’ betekent.

Nu wordt nog gesproken van nader te bepalen locaties waar de risico’s op besmetting het allergrootst zijn. Maar na de (mogelijke) invoering van 2G zal het over veel meer gaan dan de rode lijnen van horeca en festivals alléén. Datgene wat gisteren nog niet mogelijk werd geacht, zal morgen normaal worden als ook werk, school en sport tot verboden gebied zijn verklaard voor ongevaccineerde personen. Vergeet alle semantische woordspelletjes in de politiek. Met 2G wordt de deur opengezet voor een coronapolitie die je straks op elk moment staande kan houden om je te controleren op je 2G-toegangspas.

Beperk virusaanpak niet tot ‘wij-zij-denken’ dat kansenongelijkheid alleen maar vergroot

‘Stad van twee snelheden’, noemde wijlen journalist Mark Hoogstad zijn boek over Rotterdam. Nergens is dat beeld zo van toepassing als in Charlois, Delfshaven en Feijenoord waar de vaccinatiegraad het laagst ligt. Het vertrouwen in de politiek was hier al tot een dieptepunt gedaald en de problemen waarmee zij kampen waren voor de pandemie al groot, van armoede en laaggeletterdheid tot werkloosheid. Dat maakte deze groep ook kwetsbaarder tijdens de uitbraak van het coronavirus. Zo heeft door taalproblemen een groot deel hiervan moeite om alle coronamaatregelen goed te begrijpen.

Maar we zitten met z’n allen in deze stad. Ook de minderheid die zich om tal van redenen niet laat vaccineren, wat haar motieven hiervoor ook mogen zijn. Deze groep bestaat niet alleen uit gewelddadige relschoppers die ervoor zorgden dat een coronademonstratie op de Coolsingel volledig uit de hand liep. Het zijn ook niet allemaal anti-vaxxers of complotdenkers.

Kijk daarom uit voor besluiten waar je later spijt van krijgt. Breid 3G desnoods uit naar het onderwijs, richt laagdrempelige vaccinatielocaties in, handhaaf de huidige coronapas beter, en voer meer doelgroepgerichte communicatiestrategieën in om alle bewoners van Charlois, Delfshaven en Feijenoord te bereiken. Alles beter dan de enorme complexiteit rondom de aanpak van het virus, dat nog lang onder ons blijft, te reduceren tot een ‘wij-zij-denken’ dat de kansenongelijkheid alleen maar verder zal vergroten. Dat lijkt me gevaarlijker dan het virus alleen.

Dit was de laatste column van Marc Schuilenburg. Hij verving Tara Lewis, die in december terugkeert.