Primeur in Zweden van korte duur: eerste vrouwelijke premier stapt na paar uur alweer op

Politiek Magdalena Andersson stapt op na het vertrek van De Groenen uit de tweepartijencoalitie. Ze wil opnieuw premier worden, maar dan van een eenpartijregering.
Magdalena Andersson heeft enkele uren na haar benoeming als eerste vrouwelijke Zweedse premier haar ontslag ingediend.
Magdalena Andersson heeft enkele uren na haar benoeming als eerste vrouwelijke Zweedse premier haar ontslag ingediend. Foto AFP

Ze was de eerste vrouwelijke premier van Zweden, maar de sociaaldemocraat Magdalena Andersson is een paar uur na haar aanstelling alweer opgestapt. Dat melden Zweedse media. Aanleiding voor haar vertrek is onvoldoende steun voor haar begroting in het parlement en het daaropvolgende vertrek van De Groenen uit de tweepartijencoalitie.

Op een persconferentie zei Andersson dat ze geen regering wil leiden waarvan de legitimiteit in twijfel wordt getrokken. „Een coalitieregering moet aftreden als een partij ervoor kiest om de regering te verlaten.” Ze staat overigens nog altijd open voor het premierschap en heeft parlementsvoorzitter Anderas Norlen laten weten leiding te willen geven aan een eenpartijregering met alleen de Sociaaldemocraten. Norlen, die in deze crisis nu aan zet is, gaat deze week om de tafel te gaan met de partijleiders „om de situatie te bespreken”.

De gevallen regering wilde 74 miljard kronen (zo’n 7,25 miljard euro) uittrekken voor een reeks hervormingen, waaronder belastingverlagingen en investeringen in landbouw en pandemiebestrijding. Het begrotingsvoorstel werd door het parlement verworpen ten gunste van een voorstel van de oppositie, waaronder de rechts-populistische Zweden-Democraten, de op twee na grootste partij van het land. Zo wordt de belasting verlaagd voor iedereen die fulltime werkt, en niet alleen voor parttimers.

Mijlpaal voor Zweden

Andersson was bereid het land te besturen met „de begroting van de oppositie”. De Groenen waren minder enthousiast en zeiden niet te kunnen leven met de alternatieve begroting. „We moeten onze kiezers in de ogen kijken en trots zijn”, aldus een woordvoerder woensdag over het vertrek van de partij uit de regering.

De benoeming van Andersson tot premier was een mijlpaal voor Zweden. Het land wordt al decennialang beschouwd als een van Europa’s meest vooruitstrevende landen op het gebied van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, maar had niet eerder een vrouwelijke minister-president. Andersson verving Stefan Löfven, die eerder dit jaar zijn vertrek had aangekondigd. De eerstvolgende landelijke verkiezingen in Zweden staan gepland op 11 september.