Erdogan krijgt helpende hand van de Emiraten bij haperende economie

Miljardeninjectie Na de historische devaluatie van de lira kan de Turkse president tijdens een bijzonder bezoek positief nieuws goed gebruiken.

De Turkse president Recep Erdogan (links) en Mohammed bin Zayed staan op de groene loper tijdens een welkomstceremonie in het presidentieel paleis in Ankara.
De Turkse president Recep Erdogan (links) en Mohammed bin Zayed staan op de groene loper tijdens een welkomstceremonie in het presidentieel paleis in Ankara. Foto EPA

Geflankeerd door ruiters van de Turkse gendarme arriveerde Mohammed bin Zayed (MbZ), de kroonprins van de rijke Golfstaat Abu Dhabi, woensdag per limousine bij het paleis van president Erdogan. Omdat de regen met bakken uit de hemel kwam in Ankara vond het fotomoment plaats onder een afdakje, dat dezelfde neo-Ottomaanse stijl had als de rest van het kolossale paleis.

Het was een historisch moment: het eerste bezoek van MbZ aan Turkije sinds 2012. Daar stonden de leiders van de twee landen, die na de Arabische Lente uitgroeiden tot aartsrivalen en overal in de regio tegenover elkaar staan. Het conflict draait in de kern om de Turkse steun voor de Moslimbroederschap, die MbZ ziet als de grootste bedreiging voor zijn regime en dat van bevriende autocraten.

„Turkije was de afgelopen jaren uitgesloten van economische samenwerking met de op een na grootste Arabische economie”, zegt Christopher Davidson, een academicus verbonden aan de Durham University die diverse boeken schreef over de Golfstaten. „Dit had grote negatieve gevolgen, zoals voor Turkse arbeidsmigranten in de Emiraten en Emirati investeringen in Turkije.”

Erdogans populariteit erodeert

Het bezoek kwam op een uitgelezen moment voor Erdogan. Na de historische devaluatie van de lira, die dinsdag 15 procent in waarde daalde ten opzichte van de dollar, kon hij wel wat positief economisch nieuws gebruiken. Bronnen rond de president spraken vooraf de hoop uit dat een miljardeninjectie van de Verenigde Arabische Emiraten de haperende Turkse economie zou kunnen vlottrekken.

De Abu Dhabi Investment Authority kondigde woensdag inderdaad 10 miljard dollar (8,9 miljard euro) aan investeringen aan in Turkije, onder meer in de gezondheidszorg, de financiële technologie andere sectoren. Door de daling van de lira is Turkije nu erg goedkoop. De munt maakte 7 procent goed ten opzichte van de dollar na de aankondiging van de investeringen. Daarnaast openden Turkije en de Emiraten eerder deze maand een directe transportverbinding zonder invoerheffingen over land via Iran.

Door de slechte economische situatie in Turkije lijkt Erdogan meer bereid tot compromissen. De koersval van de lira, die de afgelopen acht maanden 40 procent in waarde is gedaald, erodeert Erdogans populariteit in aanloop naar de verkiezingen van 2023. Daarom probeert hij Turkije uit zijn internationale isolement te halen met het oog op buitenlandse investeringen.

Post-Amerikaanse orde

Zo stelt Erdogan zich minder tolerant op tegenover Arabische oppositiezenders die zijn gevestigd in Istanbul. Diverse Egyptische zenders, waaronder enkele van de Moslimbroederschap, zijn onder druk gezet om hun programma’s aan te passen en hun kritiek op president Sisi te verminderen. Het leek een signaal dat Erdogan bereid is om zich van de Moslimbroederschap te distantiëren.

„Het is een zorgelijke tijd voor de Moslimbroederschap”, zegt Davidson. „Qatar biedt geen veilige haven meer na de deal met de Emiraten over de beëindiging van de blokkade. Ook Erdogan zou de Moslimbroeders het land uit kunnen zetten. Dissidenten uit de Emiraten zijn uit voorzorg naar Londen verhuisd. Maar de Moslimbroederschap heeft altijd veel veerkracht getoond.”

De toenadering tot Turkije komt niet uit de lucht vallen. Het past in de nieuwe pacifistische koers die MbZ heeft ingeslagen, die meer gericht is op regionale stabiliteit en economische ontwikkeling. Hij normaliseerde eerder al de relaties met Israël, beëindigde de economische blokkade van Qatar, en haalde de banden aan met Iran, waarmee hij ook in een regionale machtsstrijd was verwikkeld.

De nieuwe koers is ingegeven door het feit dat de Amerikanen hun handen steeds meer aftrekken van het Midden-Oosten. Davidson: „De chaotische Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan was de laatste druppel. De Emiraten beseften: we hebben te maken met een post-Amerikaanse orde. En Turkije is de grootste economie en de grootste militaire macht in de regio.”

Lees ook: Het kleine Abu Dhabi koestert grote ambities op het wereldtoneel