Opinie

Shuffle, het domste knopje van Spotify

Marc Hijink

Ghostbusters! klinkt het van boven. En daarna: Neverending Sto-o-ry. Al zingt ze hits uit de jaren tachtig, de manier waarop mijn dochter naar muziek luistert is van deze tijd: oortjes in, playlist aan. Streamen maar. Als ik haar vraag wat ze van het nieuwe album van Adele vindt, klinkt een diepe zucht. Albums? Dat is iets van vroeger, net als de telefooncel en de melkboer.

Adele hecht wel aan albums – zeker die van haarzelf. De Britse zangeres was boos omdat Spotify, de grootste muziekstreamingdienst, de liedjes van haar nieuwe plaat in willekeurige volgorde afspeelt. Spotify zet die ‘shuffle’-functie aan bij alle albums. Deze week meldt de BBC dat Spotify op Adeles verzoek stopt met automatisch shuffelen – bij betalende abonnees.

Het zal vast een publiciteitsstunt zijn, maar Adele is niet de enige artiest die zich ergert. Artiesten breken hun hoofd over de volgorde op de plaat - ooit zo belangrijk als de setlist van een concert. Ze hebben maar te slikken dat het domste knopje van Spotify de doorwrochte muzikale reis verstoort.

De shuffle-functie, te herkennen aan het symbool van twee elkaar kruisende pijltjes, is een erfenis van de cd-speler. Dat apparaat maakte random access beschikbaar voor iedereen. Zodat je je toch nog kunt laten verrassen door een album dat je al door en door kent.

Lees ook: Waarom is dit het volgende liedje dat Spotify laat horen?

In het streaming tijdperk heeft iedereen een onbeperkte muziekverzameling binnen handbereik. Schaarste maakte plaats voor overvloed. Daarbij horen andere selectiemechanismes: het album verliest het van afspeellijsten en algoritmes. De Nederlandse band De Staat maakt al geen albums meer en distribueert nu liedjes in setjes van drie, gerangschikt naar stijl.

Op Spotify domineren de playlists en filters, op basis van wat je eerder luisterde en liedjes die je ‘smaakgenoten’ leuk vinden. Dat slaat aan: met zo’n 400 miljoen luisteraars per maand (waarvan er 172 miljoen betalen voor de Premium-dienst) verdiende Spotify twintig procent van alle muziekomzet wereldwijd. Maar voor artiesten is de muziekdienst niet erg scheutig.

Wie worden er – behalve de muziekindustrie – rijk van dat gestream? De Billions Club afspeellijst geeft een indicatie. Daar staan alle liedjes met meer dan een miljard Spotify-streams. Met Adele hoeven we geen medelijden te hebben: op nummer 16 en nummer 23 staan hits van vorige albums. Ook haar huidige hit Easy on me brak in één keer alle streaming records.

Spotify bokst op tegen de grote techbedrijven. Het is een van de aanjagers in de lobby tegen de tarieven van Apples App Store. Maar de streamingdienst zelf is ook een machtige poortwachter en beheert een schat aan data. Spotify deelt luisteraars in op leeftijd, geslacht, locatie en hun ‘context’. Adverteerders (alleen in de gratis Spotifyversie) kunnen mikken op playlists als ‘Working Out’ of ‘Cooking’. Die zeggen iets over je luistergedrag, maar ook wat je aan het doen bent.

Spotify haalde Apple dit jaar in als grootste distributeur van podcasts en houdt Google op flinke achterstand. Er kwam ook een bekende podcastconcurrent bij: Facebook. Dat sociale netwerk hoopt met audio-apps een jonger publiek aan te trekken – mensen onder de 25 hebben op Facebook weinig te zoeken.

Audio is dé manier om jongeren te bereiken; tel de koptelefoons en oortjes op straat maar. Behalve een podcastdienst bouwde Facebook daarom ook Live Audio Rooms. Het is een kloon van Clubhouse – de app die tijdens de vorige lockdown even populair was om bij te praten met vreemden.

Spotify had al zo’n eigen klets-app en breidt deze maand zijn audioimperium verder uit. Het bedrijf kocht Findaway, een distributeur van audioboeken. Mocht je ooit uitgeluisterd raken op 70 miljoen liedjes en 3,2 miljoen podcasts, dan stream je toch een luisterboek? Maar dan wel graag zonder die shuffleknop.

Marc Hijink schrijft op deze plek over technologie. Twitter: @MarcHijinkNRC

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.