Recensie

Recensie Muziek

Brisk toont dat de blokfluit niet voor één gat te vangen is

Klassiek Jarig Brisk Recorder Quartet geeft de blokfluit vele gestalten en kleuren: van helder vogelgezang tot brommend orgel.

Het Brisk Recorder Quartet.
Het Brisk Recorder Quartet. Foto Foppe Schut

Het Brisk Recorder Quartet viert het 35-jarige bestaan met een nieuw album en een tour, beide getiteld Four in One, om aan te geven dat muziek maken eenheid in verscheidenheid is. Stille getuigen van deze ruim drie decennia liggen op het podium: blokfluiten in alle soorten en vooral maten: de grootste torent vanaf de vloer zo’n twee koppen boven bespeelster Alide Verheij uit. De s-vormige buis van het mondstuk moet ze op de tast in de houten opening aan de top haken.

Het viertal komt op met kleine pijpjes, die in een handpalm passen en het getjirp van kleine zangvogels voortbrengen. De 13de-eeuwse canon Sumer is icumen in (‘de zomer is binnengekomen’) verwijst naar de natuur als de moeder van muziek, het spel van vraag en antwoord en imitatie tussen het bladerdak van de bomen, het jongleren met klank.

Er gapen acht eeuwen tussen dat stuk en Generations around me, dat Celia Swart onlangs voor Brisk schreef. Zij belicht een tegengestelde karakteristiek van het ensemble: het vermogen om te klinken als de wondrous machine, een benaming die de 17de-eeuwse dichter Nicholas Brady bedacht voor het orgel. Soms leek zich ergens in de baslijn het ‘one, two, three, four, five, six, seven, eight’ uit Philip Glass’ opera Einstein on the Beach te verschuilen.

Naast alle fascinerende facetten van de blokfluit – in Des Prez deed Brisk zelfs even denken aan een Gregoriaans koor – vertolkte pianist en organist Laurens de Man werk van Schumann, Byrd en Bach op het 19de-eeuwse Ypma-orgel. In de heldere akoestiek van de Edesche Concertzaal omarmde hij de filosofie van zijn vroegere leermeester Jacques van Oortmerssen: elke muzikale lettergreep bleef hoorbaar, geen noot viel onder de speeltafel.

In het overwegende Bach-programma na de pauze toonden Brisk en De Man hoe de Duitse componist met zoiets tijdelijks als adem een klankbeeld schiep van het eeuwige om ons heen.