Laatste nieuws coronacrisis

Demissionair kabinet wil 2G voor horeca, evenementen, cultuur en niet-essentiële diensten

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

OMT: beter houden aan bestaande maatregelen heeft meer effect dan invoering nieuwe

In een advies aan het demissionaire kabinet schrijft het Outbreak Management Team (OMT) maandag dat „verbeterde naleving van de bestaande maatregelen” meer effect op de afname van het aantal besmettingen zou hebben dan „nu, binnen een week” te kiezen voor het invoeren van nieuwe maatregelen. Het beter houden aan de maatregelen is „DE ENIGE WIJZE” om nieuwe beperkingen en zelfs een lockdown in de winterperiode te voorkomen.

Het adviesorgaan schrijft dat het nog te vroeg is om een effect te zien van de aanscherping van maatregelen op 13 november, „dat duurt nog zeker een week”. Maar mobiliteitsgegevens maken het aantal bewegingen van Nederlanders inzichtelijk, en daaruit blijkt dat de daling van mobiliteit na 13 november „vooralsnog bescheiden” is. Het OMT verwijst naar onderzoek van de „gedragsunit”, waaruit blijkt dat mensen in minder dan de helft van de gevallen opvolging geven aan de basismaatregelen.

Het OMT spreekt zich in het advies uit tegen het voorgestelde plan van de horeca om na 20.00 uur open te blijven voor al aanwezige klanten. Omdat het risico niet alleen afhankelijk is van het aantal en de afwisseling van bezoekers, maar ook van de hoeveelheid tijd die ze in elkaars nabijheid doorbrengen, raadt het OMT deze uitbreiding van de horecaopeningstijden af.

Kenia gaat ongevaccineerden weren uit restaurants en het openbaar vervoer

Ongevaccineerde Kenianen mogen vanaf 21 december niet meer naar restaurants en cafés en ze worden geweerd uit het openbaar vervoer. Dat heeft de minister van Volksgezondheid Mutahi Kagwe gezegd, aldus de BBC. Met de maatregel wil de minister de vaccinatiegraad voor de feestdagen verhogen. Het land ontving tot nu toe ruim tien miljoen doses en verwacht er nog acht miljoen. Het is niet bekend hoe Kagwe de nog ruim twintig miljoen ongevaccineerde volwassenen voor 21 december wil inenten.

Zo’n 10 procent (6,4 miljoen mensen) van de bevolking is momenteel gevaccineerd. Voor een volledige vaccinatie wordt geadviseerd de twee prikken van AstraZeneca, het meest gebruikte vaccin in Kenia, zes weken na elkaar te zetten. Hoe de ongevaccineerde Kenianen voor 21 december nog twee prikken kunnen halen, maakte Kagwe niet bekend. Wel zei hij dat vanaf 26 november een vaccinatiecampagne van start gaat en dat hij hoopt dat eind december zeker 10 miljoen inwoners zijn gevaccineerd.

Demissionair kabinet wil 2G voor horeca, evenementen, cultuur en niet-essentiële diensten

Het demissionair kabinet wil het 2G-systeem invoeren voor horeca, evenementen, de cultuursector en niet-essentiële diensten zoals kappers. Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) heeft maandag een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. 2G-beleid houdt in dat toegang alleen mogelijk is voor wie gevaccineerd of genezen is van corona.

Mensen die zich vanwege medische redenen niet kunnen vaccineren, vallen niet onder het 2G-beleid. Het wetsvoorstel van De Jonge, de Tijdelijke wet differentiatie coronatoegangsbewijzen, regelt verder dat 2G in ieder geval niet kan worden ingezet voor het onderwijs.

Twee andere spoedwetvoorstellen moeten het voor het kabinet mogelijk maken een 3G-coronatoegangsbewijs te verplichten in het onderwijs en op de werkvloer. Daarmee zou een recente negatieve coronatest ook nog afdoende zijn om toegang tot een onderwijsinstelling of kantoor te krijgen. Het coronatoegangsbewijs zou alleen verplicht worden in sectoren die nu ook een coronapas aan bezoekers vragen.

Het kabinet wilde ook werkgevers in andere sectoren de mogelijkheid geven een toegangsbewijs aan werknemers te vragen, maar daar had de Raad van State kritiek op, omdat dat tot conflicten op de werkvloer zou leiden. Daarom heeft het kabinet het voorstel nu aangepast: ook werkgevers in andere sectoren kunnen verplicht worden hun werknemers om een coronatoegangsbewijs te vragen, maar zij hebben zelf geen vrije keuze meer.

Hoogrisico-omgevingen
Volgens de Afdeling advisering van Raad van State (RvS) is de maatregel in zogeheten hoogrisico-omgevingen gerechtvaardigd, gezien „de uiterst moeilijke omstandigheden” waar Nederland zich nu in bevindt. Volgens de raad blijft het onduidelijk in welke situaties 2G-beleid mogelijk wordt en wat er dan van ondernemers wordt verwacht. „Dat is wel belangrijk, omdat de bedoeling is dat de verplichting tot 2G alleen wordt opgelegd als dat vanuit het oogpunt van volksgezondheid echt noodzakelijk is”, aldus de RvS.

Verder maakt het wetsvoorstel niet duidelijk of ondernemers en sectoren kunnen kiezen tussen 2G en 3G. Als de wetgever vindt dat er geen keuzemogelijkheid mag bestaan, moet dit duidelijk in de wet staan, stelt de raad. De Tweede en Eerste Kamer moeten zich nog buigen over het wetsvoorstel.

Correctie (22 november 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond dat op de werkvloer een 2G-coronatoegangsbewijs kan worden verplicht. Dat moet een 3G-toegangsbewijs zijn. Dat is hierboven aangepast.

De Tijdelijke wet differentiatie coronatoegangsbewijzen regelt de inzet van 2G bij onder meer pretparken, zoals de Efteling. Foto Sem van der Wal/ANP

GGD start proef met apothekers die vaccins toedienen

In Friesland is een experiment van start gegaan waarbij een apotheker uit Oosterwolde mensen in zijn apotheek mag vaccineren tegen Covid-19. Dat schrijft apothekersvereniging KNMP maandag. De GGD en KNMP hopen dat meer mensen overstag gaan en een vaccin „in hun eigen wijk” halen en anderen in hun netwerk overhalen zich bij de apotheek te laten inenten.

„In landen waar apothekers al mogen vaccineren helpt dat de vaccinatiegraad doen stijgen”, aldus KNMP-voorzitter Aris Prins tegen persbureau ANP.

Het experiment wordt in samenwerking met de GGD uitgevoerd. Apothekers beschikken momenteel niet over een zelfstandige vaccinatiebevoegdheid. De apotheker van de Friese apotheek De Drie Stellingen volgde eerst trainingen en haalde een proeve van bekwaamheid onder toeziend oog van een arts. Hij prikte maandag vijf patiënten.

De apothekersvereniging is met onder meer het ministerie van Volksgezondheid en het RIVM in gesprek over een wetswijziging die apothekers in de gelegenheid moet stellen zelf te vaccineren.

Een doosje met Covid-19-vaccins. Foto Ramon van Flymen/ANP

Minder verkeer op de weg sinds verscherpte maatregelen

Sinds op 13 november verscherpte coronamaatregelen van kracht zijn, is er minder verkeer op de weg. Dat blijkt uit cijfers van het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW). Ook zijn er minder files dan een paar weken geleden.

Vorige week waren op werkdagen zo’n 8 procent minder personenauto’s op de weg dan een week daarvoor. Ook halveerde het aantal files afgelopen week. In vergelijking met april 2020, tijdens de eerste lockdown, is het drukker op de weg. Het aantal auto’s zou tijdens werkdagen nog moeten halveren om tot het niveau van vorig jaar te komen.

Het demissionaire kabinet adviseert iedereen thuis te werken, tenzij het niet anders kan. Ook moeten vanaf 13 november alle niet-essentiële winkels en dienstverlening, zoals kappers en casino’s, om 18.00 uur sluiten. Horeca en essentiële winkels, zoals supermarkten, moeten om 20.00 uur dicht.

Vorige week was er minder verkeer op de weg dan de week ervoor. Foto Sem van der Wal/ANP

Kuipers: voorlopig geen sprake van code zwart

Er is op dit moment „volstrekt geen sprake” van een code zwart in de Nederlandse ziekenhuizen, en dat komt er „in de komende dagen en weken” ook niet. Dat heeft ziekenhuisdirecteur en voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) Ernst Kuipers maandag in een persconferentie gezegd. Hij benadrukt dat code zwart „niet iets is van één beroepsgroep, één ziekenhuis, één regio”, maar er alleen sprake van is wanneer „we als Nederlandse zorg nergens meer een plek voor een patiënt hebben”.

Wel vindt hij de stijging van het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames zorgelijk. „Als we dit tempo van stijgen aanhouden, betekent dat dat we over een week het niveau hebben bereikt van de hoogste piek in januari.” Het aantal IC-bedden wordt op dit moment uitgebreid tot 1.150 en dinsdag wordt de eerste Nederlandse patiënt weer naar een Duits ziekenhuis overgeplaatst.

23.066 meldingen positieve coronatests, een na hoogste aantal ooit

Van zondag op maandag zijn 23.066 meldingen van positieve coronatests bij het RIVM binnengekomen. Dat is het op een na hoogste aantal ooit. Alleen afgelopen donderdag lag het aantal iets hoger: 23.619. Ook kreeg het RIVM de afgelopen 24 uur 29 meldingen binnen van een overlijden als gevolg van een coronabesmetting.

Het aantal geregistreerde besmettingen komt al zeven dagen op rij boven de twintigduizend uit. Eerder op de dag zei demissionair premier Mark Rutte dat er mogelijk eerder dan gepland nieuwe maatregelen moeten worden genomen als de basisregels niet voldoende worden nageleefd. Op dit moment staat op 3 december een zogeheten ‘weegmoment’ gepland. Het demissionaire kabinet hoopt komende week een daling in de dagelijkse cijfers te zien, als gevolg van de maatregelen die sinds 13 november van kracht zijn.

Rutte roept op tot betere naleving regels, mogelijk eerder nieuwe maatregelen

Als de basisregels niet voldoende worden nageleefd, moet het demissionair kabinet mogelijke eerder dan gepland nieuwe maatregelen nemen. Demissionair premier Mark Rutte (VVD) heeft dat maandag gezegd tijdens een ingelast persmoment. Hij deed daarom een dringende oproep aan mensen om zich aan die maatregelen te houden: handen wassen, afstand houden, luchten en testen bij klachten.

Er zijn zorgen over het aantal besmettingen en de druk op de zorg. Gevraagd naar hoe reëel een situatie is waarbij in de ziekenhuizen code zwart geldt, stelde Rutte: „De link tussen thuisblijven bij klachten, je laten testen en de adviezen opvolgen, dat is wat je zelf kunt doen. De basisregels opvolgen.”

Volgens demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) „staat buiten kijf dat de zorg ontzettend onder druk staat”, maar „we zijn nog lang niet bij code zwart”, waarbij de ziekenhuizen patiënten selecteren op niet-medische gronden. „We hebben nog geen duizend bedden op de IC’s bezet [door coronapatiënten]. We zitten in de opschalingsfase naar 1.100. Daarna kunnen we nog opschalen naar 1.300.”

De bewindslieden stelden dat zij maatregelen willen nemen om de zorg toegankelijk te houden. Voor wie „solidair” wil zijn met de zorg, herhaalde De Jonge daarom: „Houd je aan de basismaatregelen.” De zorgminister zei te hopen dat zo, en met de maatregelen die sinds 13 november van kracht zijn, in de komende week een daling in de dagelijkse cijfers inzet. Volgens hem houdt het kabinet „lockdown-achtige maatregelen” achter de hand, maar zal het niet zomaar zulke ingrijpende besluiten nemen. Het eerstvolgende ‘weegmoment’ staat op 3 december gepland.

Mark Rutte maandagochtend bij aankomst bij het Logement. Foto Lex van Lieshout/ANP

114 coronapatiënten meer in ziekenhuizen, hoogste aantal sinds mei

In de Nederlandse ziekenhuizen liggen maandagmiddag 2.430 coronapatiënten, 114 meer dan een dag eerder. Dat blijkt uit de meest actuele cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Van de opgenomen coronapatiënten liggen er 470 op de intensive care, 4 meer dan zaterdag. Op de verpleegafdelingen nam dit aantal toe met 110 tot 1.960.

Het is voor het eerst sinds mei dat er zoveel coronapatiënten in het ziekenhuis liggen. Het aantal coronapatiënten op verpleegafdelingen is het hoogst sinds begin januari. Ook worden er meer patiënten met het coronavirus verzorgd in de ziekenhuizen dan op deze dag een jaar geleden.

Rellen in Guadeloupe om Franse prikplicht voor zorgpersoneel in overzeese gebieden

De Franse president Emmanuel Macron heeft maandagochtend de bevolking van Guadeloupe tot kalmte gemaand. Hij werd tijdens een bezoek aan de stad Amiens door de verzamelde pers gevraagd naar de situatie in het Franse overzeese departement. Daar zijn al een week lang grootschalige rellen, georganiseerd door een beweging die zich aanvankelijk uitsprak tegen de vaccinatieplicht voor zorgpersoneel en andere coronamaatregelen. De prikplicht werd vorige week door Parijs aangekondigd voor alle Franse overzeese gebieden.

Bij de stakingen en demonstraties die begin vorige week begonnen, werden wegblokkades opgeworpen, zodat de toegang tot het universitair ziekenhuis van Guadeloupe bemoeilijkt werd. In de nacht van donderdag op vrijdag werden die protestacties gewelddadig: winkelpuien gingen in vlammen op, en winkels en apotheken werden geplunderd. Sindsdien is een avondklok van kracht, die ook maandagavond nog geldt.

Vanuit Frankrijk werden zo’n vijftig extra politie-eenheden naar het eiland in de Caribische Zee gestuurd. Zij zijn inmiddels op Guadeloupe aangekomen en worden onder meer ingezet om de ravage in de straten op te ruimen. Het verkeer ligt maandag nog stil door de achtergebleven blokkades, melden internationale persbureaus. In de chaotische omstandigheden houden scholen maandag de deuren dicht. De lokale autoriteiten hebben bekendgemaakt dat bij de coronarellen tijdens het weekend 38 mensen zijn gearresteerd.

Macron omschreef de onlusten maandag als „zeer explosief”, hoewel het verzet tegen de coronamaatregelen volgens hem van „een zeer kleine groep” is. De Franse president drong er daarom op aan „dat we blijven uitleggen, uitleggen en uitleggen om zo mensen ervan te overtuigen” dat het goed is om zich te laten vaccineren. Later op de dag zal premier Jean Castex met bewindslieden van het eiland overleggen over de politieversterkingen.

Straatbeeld in Guadeloupe waar al een week hevig wordt gedemonstreerd en gereld tegen coronamaatregelen. Foto Ricardo Arduengo/Reuters

Europese landen scherpen coronamaatregelen aan, Oostenrijk vandaag in lockdown

Verschillende Europese landen voeren maandag maatregelen in om het coronavirus te bestrijden. Zo gaat Oostenrijk grotendeels in lockdown: alleen essentiële winkels als supermarkten en apotheken mogen open blijven. De horeca gaat dicht en evenementen zijn vanaf vandaag afgelast. Afgelopen week kondigde de Oostenrijkse bondskanselier Alexander Schallenberg ook al een vaccinatieplicht per 1 februari volgend jaar aan.

Tsjechië voert vandaag een 2G-beleid in, waarbij ongevaccineerden niet langer welkom zijn in onder meer restaurants en bij de kapper. Slowakije, waar minder dan de helft van de bevolking is ingeënt, voerde vergelijkbare maatregelen in. Beide landen willen met hun beleid de bevolking stimuleren zich te laten vaccineren. Ook in Griekenland worden ongevaccineerden per vandaag geweerd uit de meeste binnenruimten, van kerken tot sportscholen.

Lees ook over de effecten van 2G-regels in Oostenrijk en verschillende Duitse deelstaten.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maakt zich ernstige zorgen over de verspreiding van het coronavirus in Europa. Als de epidemiologische situatie niet verandert, zullen tot maart een half miljoen mensen aan Covid-19 overlijden op het continent, aldus regiodirecteur van de WHO voor Europa Hans Kluge, zondag tegen de BBC. Hij wijt de snelle verspreiding van het virus aan het winterseizoen, de deltavariant en de achterblijvende vaccinatiegraad. Ook zei hij dat het gebruik van mondkapjes een direct positief gevolg op het terugdringen van de virusverspreiding zal hebben.

Twee jongeren met mondkapjes voor de Academie van Athene. Vanaf vandaag zijn in Griekenland ongevaccineerden niet meer welkom in de meeste binnenruimten. Foto Thanassis Stavrakis/AP

Australië heropent grenzen voor internationale studenten en arbeidskrachten

Voor het eerst in ruim anderhalf jaar opent Australië de grenzen voor volledig gevaccineerde studenten en arbeidskrachten uit het buitenland. Dat meldt het Australische ministerie van Buitenlandse Zaken maandag. De versoepelingen gaan in op 1 december en zijn volgens de premier Scott Morrison een „belangrijke mijlpaal op de weg terug”. Sinds maart 2020 kregen alleen Australische staatsburgers toestemming om het land in te komen, mits ze op eigen kosten in quarantaine gingen in een hotel.

De versoepelingen kunnen families bijeen brengen, maar moeten vooral de Australische economie een stimulans geven. Zo waren buitenlandse studenten in de jaren vóór Covid-19 jaarlijks goed voor een impuls van 35 miljard Australische dollar (22,5 miljard euro). Ook volledig gevaccineerde toeristen uit Japan en Zuid-Korea zijn vanaf 1 december weer welkom in Australië.

Begin november versoepelde het land voor het eerst enkele coronamaatregelen. Sindsdien hoeven Australiërs na een internationale reis thuis slechts één week in quarantaine, in plaats van twee weken in een hotel.

Passagiers op het vliegveld van Melbourne. Foto Joel Carrett/EPA

Welkom in dit blog

In dit blog doet NRC deze maandag verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in de coronacrisis. Zondag werden voor de zesde dag op rij meer dan 20.000 coronabesmettingen geregistreerd door het RIVM. In Brussel kwamen 35.000 demonstranten af op een protest tegen de coronamaatregelen, die uiteindelijk uitmondde in geweld tegen de politie.

Lees hier het coronablog van zondag terug