Opinie

Verrassingen uit het VVD-CDA-stuk

Marike Stellinga

Aan deze column kunnen geen conclusies of rechten worden verbonden. Ik ga nu alinea’s volschrijven en mocht u denken na lezing te weten wat ik wil of vind, dan zit u helemaal verkeerd. Deze column heeft namelijk geen formele status.

De ‘disclaimer’ van VVD en CDA bovenin het door Gert-Jan Segers in de trein achtergelaten en door de Volkskrant gepubliceerde formatiedocument werkte op mijn lachspieren: geen rechten, geen conclusies, geen formele status. Zo kan je van alles opschrijven zonder het echt op te schrijven. Even bevreemdend als de ‘non-papers’ die ambtenaren nog wel eens opstellen: volgens Wikipedia zijn dat onofficiële documenten die worden gebruikt als discussiestuk.

Afijn, de disclaimer van VVD en CDA boven hun formatiedocument was best begrijpelijk: het stuk was bedoeld als een lokkertje om in september D66 weer aan de onderhandelingstafel van een minderheidskabinet te krijgen. De formatie zat toen muurvast. CDA en VVD leefden zich daarom in de wensen van D66 in, en namen die mee in hun stuk. Niet iets waar onderhandelaars zich normaal gezien aan wagen.

De klimaatpassage van CDA-VVD een progressieve handreiking? Dat valt wel mee

Er kunnen dus geen conclusies uit worden getrokken, maar dat ga ik nu lekker wel doen. Ik voel me na acht maanden niet-formeren uitgehongerd: elk brokje beleid dat mij wordt toegeworpen, eet ik gretig op. Uit het CDA-VVD-stuk van deze week én de eerdere aanzet van een regeerakkoord van VVD en D66 pik ik twee verrassingen.

Eén: de kinderopvang zou wel eens veel goedkoper kunnen worden. Niet alleen omdat D66 dat wil, ook om de kinderopvangtoeslag af te schaffen. Ik ben heel benieuwd hoeveel geld de vier partijen eraan uit willen geven. Dat bepaalt hoe goedkoop de opvang wordt. Want het kost wat. Het D66-verkiezingsplan voor vier dagen gratis opvang (ook naschoolse) voor werkenden en niet-werkenden kostte structureel 9,3 miljard euro per jaar, berekende het Centraal Planbureau.

Twee: in het stuk willen VVD en CDA verder gaan dan Europa als het om klimaatbeleid gaat. Ze willen het Nederlandse doel voor 2030 verhogen naar 55 procent (minder broeikasgas). Dat terwijl het Europese doel van 55 procent waarschijnlijk voor Nederland een lager doel had betekend: ongeveer 52 procent.

De klimaatpassage in het VVD-CDA-stuk werd deze week geïnterpreteerd als een progressieve handreiking van de VVD. Maar dat valt wel mee. Want de twee partijen willen de extra opgave die 55 procent betekent „realiseren in de industrie.” Via groene industriepolitiek, en maatwerkafspraken met de 20 grootste uitstoters van Nederland: industriebedrijven als Tata, Shell, Dow, Yara. Nou, daar pleiten VVD en CDA al maanden voor. Dat kost veel geld, ik hoor bedragen boven de 15 miljard euro: voor subsidies en infrastructuur. Het plan past helemaal in het straatje van VVD en CDA.

Bernard Wientjes is nu voorman van de chemische industrie. Begin oktober zei hij in een discussie met Kamerleden dat de maatwerkafspraken heel erg lijken op de bonus-malusregeling waar de industrie in 2019 tijdens het Klimaatakkoord ook al voor pleitte. Dat plan werd uiteindelijk na sloten kritiek geschrapt. Er kwam een CO2-heffing voor in de plaats, waar toenmalig VVD-minister Eric Wiebes net als de industrie zeer tegen was.

Dus een handreiking? Eerder een oude wens in een nieuw jasje.

Marike Stellinga is econoom en politiek verslaggever. Ze schrijft elke week op deze plek over politiek en economie.