Foto's Alia Ali

Bedekte en gelaagde fotografische kunst

De Amerikaanse kunstenaar Alia Ali fotografeerde haar modellen in bedekte staat: ze dragen stoffen omhulsels vol patronen, afkomstig uit tal van culturen. Kijkers moet ineens de confrontatie aangaan met wat zij nog wél zien, op deze tentoonstelling in Rotterdam.

Onthullen door te bedekken – dat is de paradoxale constante in het werk van de kunstenaar Alia Ali (1985). Als een fotograaf een portretfoto maakt, zegt ze, gaat hij eigenlijk een verbond aan met de toekomstige toeschouwers, ten koste van de geportretteerden. „Die zitten daar tot in de eeuwigheid in al hun kwetsbaarheid in beeld.” Je ziet dan vooral wat de fotograaf aan zijn publiek kwijt wil.

Ali keert dat om. Door de geportretteerde te omhullen met stoffen is de kijker ineens ‘verloren’, en moet de confrontatie aangaan met wat hij nog wél ziet.

Dat zijn in elk geval de patronen op de stoffen, afkomstig uit tal van culturen. Vocal Motifs heet de tentoonstelling die deze zaterdag opent in de Rotterdamse Contour Gallery. Ali is kind van een Bosnische en een Jemenitische taalkundige, en is, met een Amerikaans paspoort, wereldburger. Ze reisde bijna een jaar de wereld over – van Afrika bezuiden de Sahara tot in Centraal-Azië – ter verkenning van stoffen en patronen. De foto’s maakte ze veelal bij terugkomst, in haar studio. „Dat er grenzen bestaan, betekent niet dat de wereld niet van jou is.”

Wat is je culturele identiteit, welke krachten spelen erop in? Voor Ali zijn die kwesties alledaags. Haar vader, uit Jemen, is één van de modellen, onder de patronen. In de VS was hij bij eerdere openingen van deze expositie – een man met een traditioneel Arabisch uiterlijk. Andere galeriebezoekers keken hem aan alsof hij er niet thuishoorde. Ze zagen hem dus tweemaal niet staan, want intussen keken ze naar foto’s met hém als model.

Peng, ‘Flux’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Bloom, ‘Flux’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Starry Night, ‘Flux’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Pollen, ‘Flux’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Rhythmic Equations, ‘Migration’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Cosmic Vibrations, ‘Migration’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Crossing, ‘Migration’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Starry Dimensions, ‘Migration’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Stellar I, ‘Indigo’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Rain, ‘Indigo’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Step, ‘Indigo’ serie, 2021 Foto Alia Ali

Links, ‘Indigo’ serie, 2021 Foto Alia Ali