Eredivisie-debutant Franca Overtoom: ‘Ik heb me op het veld nooit onveilig gevoeld’

Assistent-scheidsrechter Bij de wedstrijd Go Ahead Eagles-FC Groningen is Franca Overtoom zondag de eerste vrouwelijke official ooit in de Eredivisie.

Franca Overtoom (29) kon de tranen niet terugdringen toen ze maandag van haar coach hoorde dat ze de eerste vrouwelijke assistent-scheidsrechter in de Eredivisie zou worden. „Toen hij zei dat ik zondag langs de lijn zal staan bij de wedstrijd tussen Go Ahead Eagles en FC Groningen was ik eerst even sprakeloos. Het debuut op het hoogste niveau is toch iets waar je al die jaren in hebt geïnvesteerd.”

Even dreigde haar debuut in het water te vallen, omdat de KNVB overwoog het speelschema uit te stellen vanwege de lege tribunes. In overleg met de clubs werd besloten om door te voetballen. „Het is natuurlijk hartstikke jammer dat ik debuteer zonder publiek”, zegt Overtoom. „Supporters horen bij het voetbal.”

In 2018 maakte ze haar debuut in de Eerste Divisie, de competitie waar ze geregeld vlagt. Eind oktober was ze actief bij de Limburgse derby tussen MVV en Roda JC. Na een corner kon Overtoom maar net op tijd wegsprinten toen het publiek bier op het veld gooide. Daarna liep het uit de hand; supporters gooiden supporters vuurwerk naar elkaar en er braken rellen uit. De wedstijd werd gestaakt. „Het is heel jammer dat zulke incidenten plaatsvinden, maar ik heb me zelf tijdens of na een wedstrijd nog nooit onveilig gevoeld. Ik trek me zulke dingen niet persoonlijk aan”, zegt Overtoom.

Wanneer is het voor jou begonnen?

„Mijn ouders gaven me op als scheidsrechter toen ik tien jaar was. Ze vonden dat ik aan mijn zelfvertrouwen moest werken en dachten dat wedstrijden fluiten daarbij zou helpen. Tot mijn 21ste heb ik het gecombineerd met voetballen bij de Obdamse vereniging Victoria-O. Toen moest ik kiezen en heb ik vanwege het carrièreperspectief gekozen om assistent-scheidsrechter te worden.”

„Terwijl leeftijdsgenoten voetbalden, was ik op datzelfde veld voor mezelf aan het trainen. Ik mis de wedstrijden soms wel. Als grensrechter ken je het gevoel van winnen of verliezen niet omdat er geen tegenstander is.”

Je bent tandarts bij de marine. Is dat te combineren?

„Ik werk vijf dagen per week op de marinebasis in Den Helder. Behalve op maandag train ik elke avond van de week. Het is mooi dat al die uren werk worden beloond met een debuut in de Eredivisie. Ook omdat ik door dit schema wel eens een feestje moet laten schieten. Op sociaal vlak maak je wel eens een impopulaire beslissing. Daarom hoop ik in de toekomst meer vrije tijd te hebben.”

De marine en het profvoetbal staan bekend als mannenbolwerken. Voel je je daarin thuis?

„Ik kan niet ontkennen dat ik in twee mannenwerelden ben beland. Maar ik voel me op het veld en op de marinebasis als een vis in het water. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ze mij anders behandelen dan mannelijke collega’s.”

Lees ook dit stuk over de eerste vrouwelijke scheidsrechter in de Bundesliga: Steinhaus kan de Duitse macho’s in de Bundesliga wel aan

Overtoom groeide op in het West-Friese dorp Obdam in een sportief gezin. Haar broer Kees en zus Marisca zijn beiden actief als scheidsrechter in de tweede klasse. Haar andere broer Willie speelde als profvoetballer bij onder meer AZ en Heracles. Zus Jessica keept in de zaal op Eredivisieniveau en is keeper bij het Nederlands beachvoetbalteam.

„Het helpt dat zij zo sportief zijn. Eens in de zoveel tijd gaan we samen trainen bij het voetbalveld in Obdam. We jutten elkaar op en werken dan aan de conditie. Willie heeft me in het verleden ook wel tips gegeven, dan vertelde hij bijvoorbeeld wat hij zelf irritant vond aan scheidsrechters.”

Wat zijn je doelen voor de toekomst?

„Ik hoop er volgend jaar bij te zijn bij het EK voor vrouwen in Engeland. Mijn ultieme doel is het WK van 2023 in Australië en Nieuw-Zeeland. Daar werk ik hard aan. Bij het herenvoetbal hoop ik een vaste waarde in de Eredivisie te worden.”