Recensie

Recensie Film

Even spannend, maar documentaire-festival IDFA is van start

Het zal door de coronamaatregelen anders dan anders zijn maar documentaire-festival IDFA is van start. ‘Four Journeys’ van regisseur Louis Hothothot was geen perfecte, maar een wel soms aangrijpende openingsfilm.

‘Four Journeys’, de debuutfilm van regisseur Louis Hothothot, was de openingsfilm van IDFA.

‘Four Journeys’, de debuutfilm van regisseur Louis Hothothot, was de openingsfilm van IDFA.

Met luid applaus en gejoel waarin de nodige opluchting doorklonk ging woensdagavond in theater Carré in Amsterdam het documentaire-festival IDFA van start. Vrijwel tot het laatste moment was onzeker of het festival ondanks de oplopende covid-besmettingscijfers doorgang zou kunnen vinden. Festivaldirecteur Orwa Nyrabia kon het publiek welkom heten op een festival dat wel anders dan anders zal zijn: horecavoorzieningen zullen vanaf acht uur gesloten zijn en bij een deel van de festival-activiteiten zal een mondkapje verplicht zijn. Nyrabia hoopte niettemin op ,,een mooi, veilig en verantwoordelijk festival.’’

Het festival begon met Four Journeys, de debuutfilm van regisseur Louis Hothothot. Dat is weliswaar geen perfecte, maar wel een boeiende, soms aangrijpende film. De regisseur, die inmiddels al jaren in Nederland woont, keert in de film terug naar zijn ouderlijk huis in China. Aanvankelijk ziet hij om in wrok op zijn ongelukkige jeugd als een zogeheten ‘zwart kind’ tijdens de inhumane eenkindpolitiek in China. Als het tweede kind van het gezin was zijn status illegaal. Zijn ouders moesten een hoge boete voor hem betalen; ter waarde van drie jaarsalarissen.

Die moeilijke positie en de kille verhoudingen in het gezin hebben hem lang dwars gezeten. Hij maakt zijn ouders daarover verwijten, ook terwijl de camera draait. Vervolgens heeft hij daar wroeging over. Iets soortgelijks geldt voor zijn moeizame verhouding met zijn oudere zus, die steeds druk in de weer is met haar telefoon en het maken van selfies.

De openhartige en soms confronterende manier waarop Hothothot in zijn familiegeschiedenis graaft is soms ongemakkelijk, maar ook moedig. Gaandeweg draaien de familieverhoudingen enigszins bij, als hij dieper begint te graven in het familieverleden. Zijn ouders wilden zo graag een tweede kind, omdat ze eerder een tweejarige zoon hadden verloren bij een ongeluk. Over dat verlies is daarna zelden of nooit meer gesproken in de familie.

Lees ook dit interview Louis Hothothot: ‘Ik ben niet meer boos op mijn ouders’

Hothothot slaagt erin zijn aanvankelijk tegenstribbelende ouders mee te nemen naar de plek waar het kind begraven ligt om daar een bougainvillea te planten. Dat levert de mooiste scènes van de film op.

Wat het precies betekent om als illegaal kind in China geboren te zijn, is ook na het zien van de film niet helemaal duidelijk. De directe betrokkenheid van de regisseur bij zijn verhaal heeft de helderheid vermoedelijk enigszins in de weg gezeten Four Journeys waaiert heel wat kanten uit, maar niet alle verhaallijnen zijn goed uitgewerkt. Niet alleen de eenkindpolitiek komt aan bod, ook de wens van Hothothot en zijn Franse vriendin om zelf kinderloos te blijven krijgt de nodige aandacht; zijn traditioneel ingestelde ouders kunnen zich daar heel weinig bij voorstellen en blijven hopen op kleinkinderen.

Een ontmoeting tussen de ouders van de regisseur en de Franse ouders van zijn vriendin levert niet meer dan veel ongemak op, ook door de niet altijd effectieve gesprekstechnieken van Hothothot. Stilistische franje zoals door het beeld dansende woorden en cijfers maken soms een arbitraire indruk. Maar de film is sterk als het verslag van een zoektocht naar de meest pijnlijke episoden van het verleden. Geschiedenis kan groots en intimiderend lijken, zeker als het om China gaat. Four Journeys maakt geschiedenis juist intiem en persoonlijk.