Opinie

Molukkers zijn niet Indisch

Identiteit Door de Molukse gemeenschap te verwarren met de Indische wordt de geschiedenis van Molukkers in Nederland ontkend, vindt .
Een herdenking in Breda van de proclamatie van de onafhankelijkheid van de Republiek der Zuid-Molukken.
Een herdenking in Breda van de proclamatie van de onafhankelijkheid van de Republiek der Zuid-Molukken. Foto Marco de Swart / ANP

Demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ChristenUnie) informeerde onlangs per brief de Tweede Kamer over het plan ‘Collectieve erkenning Indische Gemeenschap in Nederland – een extra impuls 2021-2024’. Doel is een krachtig impuls te geven aan de Indische identiteit, het Indisch erfgoed en om de geschiedenis over voormalig Indië te verankeren in de Nederlandse samenleving. Niets mis mee, was mijn eerste gedachte, toen ik de eerste zin van de brief las. Ik draag mijn Indische vrienden een warm hart toe.

Maar naarmate ik verder las groeide mijn verbijstering. Met name over wat er in de eerste voetnoot (!) staat: „Wat de mensen binnen deze gemeenschap bindt, is de gedeelde geschiedenis met voormalig Nederlands-Indië. Maar duidelijk is dat de Indische gemeenschap veelkleurig en meerstemmig is. Er is niet een term die dit goed kan omvatten. Soms wordt gesproken over de Indisch-Molukse gemeenschap, of over groepen met wortels in voormalig Nederlands-Indië. In dit projectplan wordt de term Indische gemeenschap gebruikt, waarmee gedoeld wordt op de gemeenschap in brede zin.”

Lees ook dit interview met Dinah Marijanan: ‘De meeste Nederlanders weten niets van het Molukse verhaal. Er is zo weinig empathie’

Het staat er echt! De Molukse gemeenschap in Nederland – 45.000 tot 60.000 mensen – met haar eigen identiteit, geschiedenis en erfgoed, wordt in een voetnoot onderdeel gemaakt van de Indische gemeenschap, identiteit, geschiedenis en erfgoed. Molukkers worden in feite uit het collectieve bewustzijn van Nederland gewist, met als argument: de (voor)ouders van Molukkers en Indische Nederlanders komen uit voormalig Nederlands-Indië.

Molukkers worden zo uit het collectieve bewustzijn van Nederland gewist

In een voetnoot wordt zo de aanwezigheid van zeventig jaar Molukkers in Nederland ontkend, vanaf het moment dat de 12.500 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in 1951 gedwongen werden te vertrekken uit hun moederland, tot de erbarmelijke omstandigheden waar zij in voormalige concentratiekampen gehuisvest werden en later in eigen wijken met eigen voorzieningen en behoud van eigen cultuur moesten leven; van de gijzelingsacties door Molukse jongeren in de jaren zeventig met als doel erkenning te krijgen voor de Republiek der Zuid-Molukken tot de huidige roep om erkenning van en excuses voor aangedaan leed, met huidige lokale initiatieven met het oog op behoud van de graven van de eerste generatie.

Welnu, het enige dat voorouders van Indische Nederlanders en Molukkers met elkaar delen is dat ze in hetzelfde gekoloniseerde gebied leefden. Overigens, met duizenden kilometers zee tussen Java (waar de wortels liggen van de meeste Indische Nederlanders) en de Molukken. Voor de rest zijn er alleen maar verschillen, zowel etnisch, cultureel, als waar het gaat om hun geschiedenis met de Nederlandse overheerser.

De Molukse gemeenschap in Nederland met haar eigen identiteit, geschiedenis en erfgoed verdient respect, erkenning en een eigen plek in het collectieve bewustzijn en de geschiedenis van dit land én in de Nederlandse samenleving.