Druk op afscheid van landsadvocaat Pels Rijcken neemt toe

Fraude Na fraude en berichten over racisme klinkt zowel vanuit de Kamer als gemeenten de roep om de banden met het advocatenkantoor te verbreken.

Bestuursvoorzitter van Pels Rijcken Frank Oranje stal ruim 11 miljoen euro van klanten over een periode van twintig jaar.
Bestuursvoorzitter van Pels Rijcken Frank Oranje stal ruim 11 miljoen euro van klanten over een periode van twintig jaar. Foto Alexander Schippers/Hollandse Hoogte

Nadat de Tweede Kamer recent al zeer kritisch was over Pels Rijcken, klinkt de roep om afscheid te nemen van het door fraude geraakte advocatenkantoor nu ook nadrukkelijk op gemeenteniveau.

Woensdag debatteert de Haagse gemeenteraad over de relatie met Pels Rijcken, dat ook de rijksoverheid juridisch bijstaat als landsadvocaat. Den Haag was een van de slachtoffers van de frauderende bestuursvoorzitter Frank Oranje van Pels Rijcken. Als notaris stal hij ruim 11 miljoen euro van klanten over een periode van twintig jaar. Van de gemeente Den Haag sluisde Oranje – die na betrapt te zijn vorig jaar zichzelf doodde – 40.000 euro aan rente-inkomsten weg.

Als het aan de grootste partij van de stad ligt, verbreekt Den Haag de banden met Pels Rijcken, zegt raadslid Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). „Het advocatenkantoor dat de gemeente inschakelt, moet van onbesproken gedrag zijn.” En dat is Pels Rijcken niet. Sluijs wijst op een recent kritisch onderzoek van het Bureau Financieel Toezicht op basis waarvan meerdere notarissen van Pels Rijcken voor de tuchtrechter worden gedaagd, mede omdat ze onvoldoende toezicht hielden op de frauderende Oranje. Ook wijst Sluijs op recent „schokkend” onderzoek van NRC over sociale onveiligheid op de werkvloer bij Pels Rijcken – waaronder racisme en geschreeuw.

Lees ook: Het levenslange dubbelspel van top-notaris Frank Oranje

Migratieachtergrond

Voor de Haagse PvdA-fractievoorzitter Mikal Tseggai is die berichtgeving van NRC aanleiding om de relatie met het kantoor te verbreken. „In een stad waar meer dan 50 procent van de mensen een migratieachtergrond heeft, wil je niet dat de gemeente wordt bijgestaan door een kantoor dat mogelijk discriminerend is.” Ze wijst er op dat de gemeente recent nog in de anti-discriminatienota besloot om niet samen te werken met bedrijven die discrimineren. Tseggai stelt er op dat er voldoende grote advocatenkantoren in Nederland zijn die het werk van Pels Rijcken voor de gemeente zouden kunnen overnemen. „Die alternatieven moeten we gaan onderzoeken.”

Pels Rijcken (290 medewerkers) is al sinds 1959 landsadvocaat en boekte vorig jaar een omzet van 59 miljoen euro. Ongeveer de helft daarvan wordt verdiend aan de rijksoverheid. Een belangrijk deel van de rest komt van gemeenten en provincies. Zo betaalde de gemeente Amsterdam vorig jaar ruim 1,8 miljoen euro aan Pels Rijcken.

Ook in de hoofdstad ligt Pels Rijcken onder vuur. Vorige week zegde wethouder Simone Kukenheim (Zorg, D66) namens het College van Burgemeester en wethouders toe dat de relatie met Pels Rijcken wordt heroverwogen.

De discussie over het beëindigen van het Amsterdamse contract met Pels Rijcken is aangezwengeld door VVD-raadslid Rik Torn. Hij ziet daarvoor niet alleen aanleiding in de fraude, maar vooral ook in het in NRC beschreven sociale wangedrag van advocaten van Pels Rijcken. In een raadsvergadering vorige week citeerde Torn de racistische en homo-onvriendelijke opmerkingen van een partner en het feit dat deze door andere partners niet wordt gecorrigeerd. „Ongekend”, zei Torn daarover. „Als ik er persoonlijk cliënt was geweest, was ik weg geweest.”

Lees ook: Racisme en geschreeuw bij landsadvocaat Pels Rijcken

Brede steun

De VVD’er kreeg brede steun vanuit de rest van de gemeenteraad. Zo noemde GroenLinks – de grootste partij – de misdragingen bij Pels Rijcken „absoluut walgelijk”.

Ondertussen staat Pels Rijcken ook in de Tweede Kamer hoog op de agenda. Twee weken geleden kondigde demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie, CDA) in een debat aan dat hij een commissie de toekomstige relatie met de landsadvocaat gaat laten onderzoeken.

Pieter Omtzigt, sinds zijn vertrek uit de CDA-fractie onafhankelijk Kamerlid, wil daar niet op wachten. Hij heeft een motie ingediend die het kabinet oproept dat in elk geval de Belastingdienst „met onmiddellijke ingang” stopt met het inhuren van Pels Rijcken, dat ook bij de Toeslagenaffaire optrad.

Omtzigt vindt het onbestaanbaar dat de Belastingdienst, waaronder ook de fiscale opsporingsdienst FIOD valt, gebruikmaakt van een advocatenkantoor waar op grote schaal gefraudeerd is. „U staat voor aap als u deze landsadvocaat nog één dag langer inhuurt”, zei hij vorige week tegen verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Hans Vijlbrief (Financiën, D66). Over de motie wordt deze woensdag gestemd.