Cultuursector woedend en vol onbegrip over geopperde sluiting

OMT-advies sluiting cultuursector Het bericht dat het OMT het kabinet heeft geadviseerd om de bioscopen en theaters voor twee weken op slot te doen, zorgde donderdag voor boosheid en onbegrip. Theaterdirecteur Cees Debets: „De logica van het advies ontgaat me volledig.”

De Doelen in Rotterdam. Blijven de zalen binnenkort weer leeg?
De Doelen in Rotterdam. Blijven de zalen binnenkort weer leeg? Foto Frank de Roo

Woede, onbegrip en ontzetting. Dat waren donderdag de overheersende emoties in de cultuursector op het in de ochtend uitgelekte OMT-advies om de kunstsector op slot te gooien. Inmiddels zeggen bronnen rondom het kabinet dat de kabinet het advies niet zal overnemen: niet de theatersector gaat op slot, maar de horeca moet tijdens een gedeeltelijke lockdown van drie weken om 19uur de deuren sluiten.

De maatregelen die het OMT heeft voorgesteld omdat er veel nieuwe Covid-19 besmettingen zijn en de zorg overbelast dreigt te raken, zouden zeer verstrekkend zijn geweest voor de cultuursector.

„Ik was ontdaan over het advies, ik had deze mogelijkheid zelfs niet zien aankomen”, zegt directeur Mirjam Terpstra van de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK). „Uit alle onderzoeken blijkt dat theaters geen besmettingsbronnen zijn. De sector heeft heel hard gewerkt om theaterbezoek veilig te kunnen laten verlopen.” Volgens Terpstra worden in theaters coronatoegangsbewijzen minutieus gecheckt, daar is overal extra personeel voor ingehuurd. „Dat de cultuur dan toch weer als eerste dicht zou moeten, dat wringt enorm.”

‘Als het theater dicht moet, maar de horeca openblijft, ga ik wel in de foyer optreden.’

Cabaretier Jan Beuving (op Twitter)

Wisselgeld

„Het advies maakte me kwaad”, zegt Cees Debets, algemeen directeur van Het Nationale Theater in Den Haag. „De veerkracht van de sector wordt tot het uiterste beproefd. De logica van het advies ontgaat me volledig. Theaters op slot gooien zou symboolpolitiek zijn.”

Daarbij, zegt Debets, zou doorvoering van het OMT-advies het publiek opnieuw in verwarring hebben gebracht, terwijl de theaters al maanden bezig zijn het vertrouwen van het afwachtende publiek terug te winnen. En financieel zou een nieuwe sluiting „verschrikkelijk” zijn geweest, aldus Debets. „Een doodsteek voor talloze betrokkenen. De agenda is bovendien tjokvol, hoe moeten we geannuleerde voorstellingen, die nu goed lopen, naar een nieuwe datum verplaatsen? Dat is gekmakend. En het gaat heel veel geld kosten.”

Dan maar in de foyer

Veel kunstenaars en artiesten gaven donderdag op Twitter ruim baan aan hun boosheid en frustratie. Cabaretier Peter Pannekoek twitterde: „U kunt de oudejaarsconference komende twee weken bewonderen in tuincentra en de IKEA.” Collega Jan Beuving zat op dezelfde lijn: „Als het theater dicht moet, maar de horeca openblijft, ga ik wel in de foyer optreden.”

Arjen Lubach schreef sarcastisch: „O ja, want de theaters, waar altijd om QR + ID werd gevraagd en iedereen een eigen vaste plekje had, daar is het misgegaan de laatste tijd.” Journalist Myrthe Hilkens: „Zou Corona een complot zijn, dan toch van een kunst- en cultuur hatende laborant met een stevig netwerk.”

Cabaretier Sanne Wallis de Vries: „Allemaal berichten van artiesten en bezoekers die weten en beamen dat er nergens zo consequent gecontroleerd wordt als in de theaters. Luistert IEMAND daarnaar? Ik ga ervan uit dat @ivanengelshoven [minister Van Engelshoven] dit gewoon WEET.” Haar collega Dolf Jansen: „Als wederom de cultuursector het grootste slachtoffer wordt van zwalkbeleid, anti-vaxxers, wappies, gebrek aan durf bij politiek leidinggevenden en een volstrekt afwezige @ivanengelshoven zinkt zelfs mij (optimist is my middle name) de moed in de loopschoentjes.”

Moeilijk uit te leggen

Dat er iets moet gebeuren, kan iedereen begrijpen, zegt Marianne Versteegh van de Taskforce Cultuur, de groep vertegenwoordigers van de cultuursector, die met minister Van Engelshoven (Cultuur) praat over onder meer de coronasteun. „Maar overname van dit advies zou geen zoden aan de dijk zetten, omdat er in theaters, muziekzalen en musea geen besmettingen zijn. Dat maakt het advies ook moeilijk uit te leggen.”

De coronasteun aan de culturele sector is op 1 oktober stopgezet toen de voornaamste beperkingen vervielen, en de podia zijn aan het opkrabbelen. „Het hele proces van afzeggen en uitstellen zou met overname van het advies weer opnieuw beginnen”, zegt Versteegh. „Dat zou veel onzekerheid opleveren in de sector, maar ook bij het publiek.” Bezoekers kochten sinds de heropening van de sector al minder kaartjes ver van tevoren, „en nu neemt het vertrouwen verder af”.

Schommelend beleid

De kans dat Paradiso de programmering op een normale manier kan voortzetten wordt met de dag kleiner, zegt Jurry Oortwijn, hoofd marketing Paradiso in Amsterdam. Dat drukt op het gemoed bij de medewerkers. „De afgelopen weken zag je personeel, publiek en artiesten opleven. Onze grote zaal kolkt keer op keer met een uitzinnige menigte die behoefte heeft om te dansen en cultuur tot zich te nemen.”

Paradiso heeft de afgelopen periode, met zo’n 30.000 bezoekers over de vloer, geen uitbraak van corona gehad. „Maar deze gegevens brengen niets in tegen het schommelende beleid van de overheid.”

Dit bericht is geactualiseerd op vrijdag 12 november om 9.11 uur.