Opinie

Laat uitsupporters niet meer toe bij voetbalwedstrijden

Twistgesprek Als je uitsupporters bij voetbalwedstrijden weert verandert het publiek, denkt . Nee, laat de goeden niet onder de kwaden lijden, stelt .
Twistgesprek

Tientallen Feyenoord-fans werden deze week aangehouden in Berlijn, waar de Rotterdamse club tegen Union Berlin speelde. Het past in de trend van de laatste maanden: een toename van vandalisme en geweld rond voetbalwedstrijden. Vuurwerk afsteken, met bier en aanstekers gooien, het veld betreden, geweld tegen agenten, stewards en fans van de tegenpartij: voor al dit soort vergrijpen legde de KNVB op een derde van de competitie al 354 stadionverboden op, terwijl het jaarlijkse gemiddelde 600 is. Overheden, politie en voetbalclubs proberen het tij te keren. Een optie voor de bestrijding die op tafel ligt is het weren van uitsupporters. Massapsycholoog en veiligheidsdeskundige Hans van de Sande en SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen discussiëren daarom per e-mail over de stelling: laat geen uitsupporters meer toe bij voetbalwedstrijden.

Hans van de Sande is HvdS, Lilian Marijnissen is LM.

HvdS: „Feyenoord-hooligans bekladden de Berlijnse Muur! Nu zit die muur al helemaal onder de graffiti en was bovendien het spuitwerk van de Feyenoorders keurig netjes, maar toch... Waarom maken die jongens helemaal in Berlijn reclame voor hun club? Willen ze wat van de wereld zien? Nou, dat lijkt me niet. Het heeft eerder te maken met een grote geldingsdrang. De Feyenoorders zijn in vergelijking met de gasten met wie ik in de jaren 80 in supportersbussen zat, aardig gekalmeerd. En hoe komt dat? Omdat ze sinds 2009 Ajax niet meer mogen ontvangen en bezoeken, zodat ze door gebrek aan oefening maar aan moderne kunst gaan doen.”

LM: „Het was donderdag een spannende avond! Mijn club Feyenoord kon goede zaken in Europa doen als ze zouden winnen in Berlijn. Maar je hebt gelijk, helaas was het ook een spannende avond omdat we moesten hopen dat voetbalcriminelen het niet zouden verzieken voor de rest. Voetbal is fantastisch, maar wordt te vaak verstoord door raddraaiers. Echte supporters en de clubs zijn daar de dupe van. Het bekladden van de Berlijnse Muur is natuurlijk triest en respectloos. Helaas ook niet het eerste incident in deze tijd. Dat hoort stevig en daadkrachtig beantwoord te worden. Maar ik wil wel graag onderscheid maken tussen de supporters en criminelen. Want niet al die duizenden Feyenoorders in Berlijn, die hun club komen aanmoedigen, zullen hebben meegewerkt aan deze schandalige bekladding, toch?”

HvdS: „Het voetbal lijkt op de maatschappij: het is een kluwen zonder heldere grenzen tussen de delen. Je kunt dus de ‘gewone’ supporters niet erg goed van de rumoerige onderscheiden en die weer niet van de raddraaiers. Op de tribune zie en hoor je dat voortdurend, het taalgebruik is ongecensureerd en heftig. Gewelddadige taal is een eerste stap naar ander geweld. Je noemt de hooligans criminelen en dat is wel een wat makkelijk wegzetten van jongens die weinig van het leven te verwachten menen te hebben. De gewone supporter geniet net zo hard van de spanning en de incidenten als de vandalen. Eenmaal thuis gaat hij daar misschien anders over denken.”

LM: „Ik ben het niet met je eens dat er nauwelijks onderscheid is tussen goedwillende supporters en de echte raddraaiers. Die laatste groep noem ik inderdaad criminelen als zij strafbare feiten plegen, zoals geweld en vernieling. Dat is gewoon crimineel gedrag rondom het voetbal. Goed uitgangspunt lijkt me toch dat de goeden niet onder de kwaden lijden. Als we er dus beter in slagen de rotte appels eruit te halen, dan kan voetbal weer een feestje zijn voor jong en oud. Want het is toch te gek voor woorden als ouders met hun kinderen geen wedstrijd kunnen bezoeken omdat een kleine groep relschoppers het verpest en we die niet aangepakt zouden krijgen? Daar mogen we ons niet bij neerleggen.”

HvdS: „Dat er nauwelijks onderscheid valt te maken is iets anders dan dat er geen heldere grenzen zijn te trekken. Bij het voetbal hangt enorm veel af van emoties en onder invloed van een situatie die de verkeerde emoties opwekt, bijvoorbeeld de aanwezigheid van een ‘vijand’, kan een normalerwijze keurig mens veranderen in een naar persoon. Er bestaan nu eenmaal geen helemaal goede en geen helemaal foute mensen. Toen de Engelse club Luton Town in 1985 besloot om geen bezoekende supporters meer toe te laten, veranderde de samenstelling van het publiek, kwamen er meer van die ouders met kinderen die jij zegt te willen. Maar juist dat vond zo’n beetje de hele Engelse voetbalwereld bezwaarlijk. Het leek wel een kleuterschool, was het breed gedragen oordeel.”

Lees ook: Waar komt het opgelaaide voetbalvandalisme vandaan?

LM: „Zeker zijn er heldere grenzen te trekken. Er zijn supporters. En er zijn raddraaiers, die hun club slechts beschadigen. Deze raddraaiers moeten gewoon een stadionverbod krijgen, maar dan ook direct met een meldplicht, anders werkt het onvoldoende. Dat kan tegenwoordig ook digitaal. En waarom gebruiken we niet vaker slimme camera’s in stadions, die registreren wie geweld pleegt of de aanstichter is van een racistisch spreekkoor? Laten we het strafrecht inzetten voor mensen die echt over de schreef gaan, in of buiten het stadion. Als we er beter in slagen om de criminelen te weren uit de stadions, dan wordt het voetbal weer een feestje, voor de échte supporters. Wat vind je daarvan?”

HvdS: „Het probleem van jouw benadering ligt in de handhaving. Als die raddraaiers tevens supporters zijn, en dat zijn ze overwegend, en als ze niet voortdurend in een blauwgeruite kiel aan het grote wiel draaien, hoe krijgen we ze dan te pakken? De camera’s waar alle stadions rijkelijk mee uitgerust zijn hebben er voor gezorgd dat de problemen zich overwegend buiten de stadions afspelen. Bovendien zijn de ergste rakkers bijzonder handig in het verbergen van hun identiteit door hoodies, wisselen van kledingstukken, etc., zodat jouw wens een hele bestelling is. Ook wat spreekkoren betreft, die vaak een bezetting van duizenden mannen hebben, is de bewijslast in de praktijk onmogelijk: ‘Nee, ik riep juist dat ze daarmee op moesten houden.’”

LM: „Het zal inderdaad niet altijd makkelijk zijn de relschoppers er uit te halen, maar we kunnen en moeten echt meer doen dan nu gebeurt. Omdat we ons voetbalfeest niet mogen laten verpesten. Als we grote groepen supporters uit stadions zouden weren zet dat niet alleen (terecht) kwaad bloed bij al die échte supporters die hun club hadden willen aanmoedigen en daarvoor betaald hebben, het is ook geen oplossing voor de rottigheid in binnensteden en de gevechtsafspraken die groepen mensen maken die zich supporters noemen. We mogen niet toestaan dat criminelen het voetbal verzieken. Die criminelen moeten we aanpakken, zodat voetbal weer een feestje wordt voor ons allemaal.”