De bankbiljetten van Jaap Drupsteen laten zien hoe goed onze designcultuur is

Arjen geeft door Elke maand geeft NRC Magazine een gebruikt designvoorwerp weg. Dit keer: twee biljetten van Jaap Drupsteen.

Foto Benning & Gladkova

Na bijna twintig jaar wil het nog altijd niet wennen: de wezenloosheid van de eurobankbiljetten. Op 1 januari 2002 nam Nederland noodgedwongen afscheid van de door Jaap Drupsteen (1942) ontworpen guldenbiljetten. Magisch bankpapier zonder plichtmatige monumenten of streng kijkende hotemetoten. In plaats daarvan een vrolijkmakend amalgaam van kleurvlakken en abstracte figuren, met steeds een vogel in het watermerk en een bijbehorend gedicht in miniprint. Biljetten die uitstraalden dat Nederland het land van Piet Mondriaan en Gerrit Rietveld is, een vooruitstrevend en onafhankelijk land met een dito designcultuur. Nu zitten we opgescheept met tot contactloos betalen uitnodigend waardepapier zonder duidelijke identiteit. Wie kan spontaan zeggen waarmee de eurobiljetten zijn gedecoreerd, en welke kleurstellingen de afzonderlijke biljetten hebben?

Het tientje, zijn meest evenwichtige biljet, noemde hij in 2001 in een vraaggesprek met Joris van Casteren zijn meest geslaagde ontwerp

Drupsteen, die als vormgever veel voor televisie werkte, volgde in 1987 Ootje Oxenaar op, de ontwerper van meesterwerken als de Zonnebloem (50 gulden), de Snip (100) en de Vuurtoren (250). Drupsteen pakte het anders aan dan zijn voorganger: hij liet voor de vier laatste guldenbiljetten herkenbare thema’s achterwege en nam de verplichte veiligheidseisen als uitgangspunt voor zijn ontwerpen. Zo wilde hij het vervalsers zo lastig mogelijk maken. Het tientje, zijn meest evenwichtige biljet, noemde hij in 2001 in een vraaggesprek met Joris van Casteren zijn meest geslaagde ontwerp.

Het Magazine geeft twee bij een muntenhandel gevonden exemplaren weg, zodat u zowel de voor- als de achterzijde van dit in een oplage van 300 miljoen exemplaren gedrukte kunstwerkje kunt laten inlijsten. Het watermerk verbeeldt een ijsvogel. Op het biljet staat een door Arie van den Berg geschreven gedicht waarin hij de kleine visjager omschrijft als een ‘dolk op wieken’.

Mocht u uitgekeken raken op de biljetten: tot 1 januari 2032 zijn ze nog in te wisselen bij De Nederlandsche Bank voor een bedrag van 9,08 euro.