Laatste ontwikkelingen formatie

‘Stikstofdeal formerende partijen: tot 30 miljard voor inkrimpen veestapel’

In dit formatieblog houdt NRC het nieuws over het nieuw te vormen kabinet bij.

‘Stikstofdeal formerende partijen: tot 30 miljard euro voor inkrimpen veestapel’

De formerende partijen willen tot 2030 zo’n 20 tot 30 miljard euro uittrekken voor het verminderen van de stikstofuitstoot, meldt het AD maandag op basis van bronnen rond de formatie. Met dit bedrag willen VVD, D66, CDA en ChristenUnie onder meer bewerkstelligen dat de veestapel inkrimpt.

Boeren kunnen worden uitgekocht, verplaatst of kunnen subsidie krijgen voor natuurbeheer en -ontwikkeling, schrijft het AD. Volgens een bron willen de formerende partijen het nu „in één keer goed regelen”. „Boeren moeten weten waar ze aan toe zijn.”

De afspraak, die als doel heeft de stikstofuitstoot in Nederland drastisch terug te brengen, is volgens de krant naar verluidt bijna rond. Vooral bij landbouw rond natuurgebieden moet de veestapel verminderen. Deze maatregelen moeten ook zorgen voor minder CO2 en betere waterkwaliteit.

Lees ook dit artikel: Kabinet heeft plannen voor onteigening honderden boeren

Koeien in de wei van een melkveehouder. Foto Robin Utrecht / ANP / Hollandse Hoogte

‘Nieuwe kerncentrale gespreksonderwerp aan formatietafel’

Een nieuwe kerncentrale is onderwerp van gesprek aan de formatietafel. De VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderhandelen over de financiële voorwaarden voor één grote, nieuwe centrale of twee kleinere kernreactoren. Dat schrijft de Volkskrant vrijdag. Volgens het dagblad onderhandelen de partijen over de vraag hoeveel geld een nieuw kabinet hiervoor vrijmaakt. Ook is nog niet besloten waar de kerncentrale(s) eventueel zouden komen; genoemde mogelijke locaties zijn Rotterdam, Groningen of naast de al bestaande centrale in het Zeeuwse Borsele.

Lees ook dit artikel: Waarom bedrijven niet zomaar een nieuwe kerncentrale willen bouwen

De hoogte van het bedrag dat het kabinet vrijmaakt om te investeren in kernenergie, bepaalt of en hoeveel nieuwe centrales worden gebouwd. Over de financiële voorwaarden hebben de partijen vooralsnog geen akkoord bereikt. VVD en CDA zijn voor de komst van nieuwe kerncentrales. Volgens die partijen is nucleaire energie een goede optie om Nederland energieneutraal te maken: kernstroom is CO₂-neutraal en bovendien niet afhankelijk van weersomstandigheden zoals wind- en zonne-energie.

D66 en de ChristenUnie blijken minder enthousiasme over nucleaire energie. De partijen zijn niet per definitie tegen, maar wijzen wel op de nadelen van kernstroom, zoals hoge bouwkosten en mogelijke problemen met het opslaan van kernafval. Ook zal het jaren duren voor een nieuwe kerncentrale is gebouwd in Nederland, terwijl het kabinet zich heeft voorgenomen om voor 2030 de CO₂-uitstoot fors terug te dringen. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk investeren de komende jaren in kernenergie; Duitsland is er eerder juist mee gestopt.

De kerncentrale in het Zeeuwse Borsele. Foto Marcel Antonisse / ANP

Informateurs: onderhandelingen binnen enkele weken ver gevorderd

Informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees kunnen op dit moment nog geen indicatie geven wanneer de formatie kan worden afgerond. „Onze verwachting is dat de onderhandelingen binnen enkele weken ver gevorderd zijn”, schrijven zij donderdag in een brief aan de Tweede Kamer, waar het ongenoegen groeit over de inmiddels langstlopende formatie ooit. Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp drong begin november aan op meer tempo gezien de langer dan gebruikelijke formatieduur.

Volgens Remkes en Koolmees zijn inmiddels de belangrijkste onderwerpen „een of meer malen aan de orde gekomen” bij de onderhandelingen tussen de fracties van de VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Over de zogenoemde deelonderwerpen, waarbij fractiespecialisten meepraten, is nog geen overeenstemming bereikt. Wel worden volgens de twee „in samenhang telkens vorderingen geboekt” door het inwinnen van inhoudelijke informatie bij onder anderen vertegenwoordigers van uitvoeringsorganisaties. Er is volgens de informateurs dan ook „onmiskenbare voortgang” geboekt bij de onderhandelingen, al laat die zich „gegeven de onzekerheden die tot een dergelijk proces behoren, niet vatten in een kalender”, vanwege mogelijke averechtse gevolgen.

In de Kamerbrief gaan de informateurs ook in op de formatiegesprekken die eerder deze maand zijn gehouden in Groningen. Daar spraken partijleiders Mark Rutte (VVD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) voordat zij de onderhandelingen ingingen eerst met gedupeerden van de aardbevingen in de regio, en met bestuurders en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. „Deze bijeenkomsten hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de voortgang van de kabinetsformatie”, staat in de brief, waarin Remkes en Koolmees Kamervoorzitter Bergkamp verder vragen om bij de planning van debatten en andere werkzaamheden „rekening te houden met het belang van de voortgang van de formatie”.

Van 17 tot 19 november gaan de formatieonderhandelingen verder op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. De informateurs zeggen de Kamer de week daarop opnieuw te informeren.

Tweede Kamervoorzitter Bergkamp ontvangt informateurs Johan Remkes (rechts) en Wouter Koolmees in Den Haag voor een gesprek over de formatie. Foto Bart Maat/ANP

Haagse formatiepolitici in gesprek met Groningse gedupeerden

De Haagse partijleiders hebben de formatiegesprekken tijdelijk verplaatst naar Groningen. Deze donderdag spraken VVD-leider Mark Rutte, CDA’er Wopke Hoekstra, Gert-Jan Segers van de ChristenUnie en D66-leider Sigrid Kaag, voordat zij aan de onderhandelingstafel plaatsnamen, met gedupeerden van de Groningse aardbevingen, bestuurders en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties.

Doel van die ontmoetingen was volgens Hoekstra vooral om met het bezoek een signaal af te geven: de partijleiders nemen de problematiek in Groningen serieus, al gaf hij vooraf tegenover persbureau ANP te kennen dat de verwachtingen niet te hooggespannen moesten zijn: „Ik heb niet de illusie dat we dat vandaag met dit bezoek kunnen oplossen.”

Toezeggingen kunnen de formerende politici niet doen. Demissionair premier Mark Rutte leerde uit de gesprekken met de gedupeerden dat zij vooral behoefte hebben aan een versnelde versterkingsoperatie: „Ons doel is de blokkades opheffen in de regelgeving die het proces vertragen. We moeten geen nieuwe structuur optuigen, dan gaat de winkel weer twee jaar dicht”, zei Rutte tegen RTV Noord.

De Groningse burgemeester Koen Schuiling was aanwezig bij de gesprekken, die volgens hem „soms best emotioneel” waren. Ook op vrijdag vinden de formatiegesprekken plaats in Groningen. De vergaderingen op locatie zijn volgens informateurs Wouter Koolmees en Johan Remkes een goede manier voor de partijleiders om meer inzicht te krijgen in hoe de burgers en de politiek met elkaar omgaan - een belangrijk thema tijdens de formatie in het kader van de beloofde nieuwe bestuurscultuur.

Welkom in een nieuw formatieblog

NRC volgt de laatste ontwikkelingen in de kabinetsformatie.

Lees hier het laatste blog terug