Notarissen Pels Rijcken voor tuchtrechter om fraude van hun collega Frank Oranje

Fraudezaak Toezichthouder Bureau Financieel Toezicht daagt notarissen van de landsadvocaat, omdat ze onvoldoende opletten terwijl megafraude werd gepleegd.

Uit onderzoek van het Bureau Financieel Toezicht blijkt dat de zaken bij de notaristak van Pels Rijcken lange tijd niet op orde waren.
Uit onderzoek van het Bureau Financieel Toezicht blijkt dat de zaken bij de notaristak van Pels Rijcken lange tijd niet op orde waren. Foto Peter Hilz/ANP

Meerdere notarissen van Pels Rijcken worden door het Bureau Financieel Toezicht (BFT) voor de tuchtrechter gedaagd omdat ze onvoldoende toezicht hielden op hun frauderende collega-notaris Frank Oranje. Dat heeft het BFT woensdag bekendgemaakt na een uitgebreid onderzoek naar de fraude waarbij Oranje, oud-bestuursvoorzitter van Pels Rijcken, zeker 11 miljoen euro van klanten buitmaakte.

Oranje pleegde zijn fraude alleen, zo constateert toezichthouder BFT. Maar zijn collega’s lieten steken vallen omdat ze geen toezicht hielden op de gezamenlijke derdengeldrekening waar Oranje geld van wegsluisde. Ook pasten ze de eigen kantoorregels niet toe. Het BFT wil dat de tuchtrechter zich daarover buigt. Om hoeveel notarissen het gaat wil de toezichthouder vanwege een geheimhoudingsplicht niet vertellen.

Uit het onderzoek van BFT blijkt dat de zaken bij de notaristak van Pels Rijcken lange tijd niet op orde waren. Pels Rijcken – sinds 1969 landsadvocaat – moet daarom verbetermaatregelen doorvoeren. Zo moet er een open kantoorcultuur komen „waarbij collega’s elkaar durven aanspreken”. Ook moet het financieel-administratieve proces worden aangepast zodat transacties beter worden gecontroleerd.

Lees ook dit artikel: Racisme en geschreeuw bij de landsadvocaat

Opheffing

Pels Rijcken besloot vorige week, toen het intern al bekend was met de uitkomsten van het BFT-onderzoek, om voor 1 juli 2022 de volledige notaristak op te heffen. Bestuursvoorzitter Sandra van Heukelom sprak tegen het personeel van een „ingrijpende, heftige en verdrietige” beslissing.

De fraude van Oranje is de grootste ooit in de Nederlandse advocatuur en het notariaat. Om „het maatschappelijk vertrouwen in het notariaat te behouden” en „kansen op een herhaling te verkleinen”, zijn volgens het BFT maatregelen voor alle notariskantoren nodig, onder meer wat betreft het borgen van de naleving van wet- en regelgeving. Ook vindt de toezichthouder dat het zelf lessen moet trekken uit het feit dat een notaris van zo’n voornaam kantoor zo lang ongezien kon frauderen. Zo zullen grote notariskantoren frequenter onderzocht worden.

Uit onderzoek van NRC bleek dat Oranje de eerste stichting waarmee hij fraudeerde al in 1996 oprichtte. Het BFT meldt dat het heeft kunnen vaststellen dat „in ieder geval vanaf 2003” door Oranje geld van klanten is ontvreemd. Desgevraagd zegt waarnemend directeur Yolanda de Groot dat het BFT over de periode van voor 2003 geen uitlatingen te kunnen doen. Pels Rijcken meldde eerder dat mogelijk niet alle schade van Oranje is vergoed omdat sommige dossiers niet meer te reconstrueren waren.