Laatste nieuws coronacrisis

KNVB en NOC*NSF roepen Kamer op om coronabewijs uit amateursport te weren

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Meer dan 10.000 positieve coronatests, voor het eerst sinds juli

Tussen woensdag- en donderdagochtend zijn er 10.272 positieve coronatests geregistreerd bij het RIVM. Dat is het hoogste aantal sinds 18 juli. Vanaf het begin van de coronacrisis in maart 2020 werden op slechts vijftien dagen meer positieve tests gemeld bij het instituut.

Het RIVM ontving tussen woensdag- en donderdagochtend 24 meldingen van coronasterfgevallen. Dat wil niet zeggen dat ze in de afgelopen dag zijn overleden. Het kan soms even duren voor het overlijden van een coronapatiënt is verwerkt en geregistreerd.

Dit blog is afgesloten

In dit blog hield de redactie van NRC het coronanieuws in binnen- en buitenland bij. Lees in dit blog terug welke maatregelen het demissionaire kabinet heeft aangekondigd om de opmars van het coronavirus tegen te gaan.

Lees hier verderin het blog van 3 november

KNVB en NOC*NSF roepen Kamer op om coronabewijs uit amateursport te weren

Sportkoepels KNVB en NOC*NSF roepen de Tweede Kamer op om de invoering van het coronatoegangsbewijs in de amateursport tegen te gaan. Dinsdagavond kondigde het demissionaire kabinet aan dat iedere sporter of toeschouwer boven de achttien jaar een QR-code moet tonen als toegangsbewijs tot een sportcomplex. Volgens de KNVB is die maatregel „praktisch onuitvoerbaar” voor de voetballerij, omdat verenigingen niet over genoeg vrijwilligers beschikken om dat zeven dagen per week te controleren.

Bovendien hebben veel accommodaties meerdere ingangen, wat de controle sterk bemoeilijkt, stelt de voetbalbond. „Het amateurvoetbal heeft met alle coronamaatregelen meebewogen maar dit is gewoon een brug te ver en niet handhaafbaar”, aldus de KNVB. Het kabinet wil dat de maatregel aankomende zaterdag ingaat; de Tweede Kamer moet daar nog wel mee instemmen. De sportkoepels hopen de Kamerleden daar met hun lobby van te weerhouden.

Onder het nieuwe coronaregime zou „een gemiddeld elftal” geen compleet team op de been kunnen brengen. Volgens de huidige maatregelen krijgen ongevaccineerden wel toegang tot de velden en kleedkamers, maar moeten ze een QR-code laten zien om ook in de kantine te komen. Het coronabewijs toont aan dat iemand gevaccineerd is, recent is hersteld van Covid-19 of negatief is getest op het virus.

Amateurvoetballers moeten vanaf zaterdag een coronabewijs tonen om het complex te betreden. Foto Olaf Kraak

Brancheorganisaties reageren op nieuwe maatregelen

Diverse belangen- en brancheorganisaties hebben dinsdagavond gereageerd in de nieuwe coronamaatregelen die het kabinet even daarvoor heeft aangekondigd:

  • Winkelbrancheorganisatie INretail zegt mee te werken aan de herinvoering van mondkapjes in winkels al is het „niet van harte”. De organisatie stelt dat winkels geen besmettingsbron zijn. „Het plan om mogelijk een coronatoegangsbewijs in te voeren voor winkels vindt INretail absurd en zinloos”, schrijft de organisatie. „Het leidt tot discussies bij de winkeldeur, heeft geen draagvlak en wordt door geen enkel ander land toegepast.”
  • De Museumvereniging betreurt dat een coronapas voor musea leidt tot extra kosten voor musea, die nog steeds kampen met minder bezoekers en inkomsten. De sector werd eerder al hard geraakt door de lange sluiting van musea. Musea willen meewerken aan het tegengaan van coronabesmettingen, maar stellen dat bezoek nu al veilig is. „Er zijn geen gevallen van besmettingen in musea bekend”, aldus een woordvoerder tegenover ANP.
  • Sportscholen vinden dat mensen gestimuleerd moeten worden om gezond door de pandemie te komen, maar dat het invoeren van een verplichte QR-code juist leidt tot een hoge drempel om te gaan sporten. Tegenover ANP meldt brancheorganisatie NL Actief dat fitnesscentra niet bekend staan als besmettingshaarden en stellen dat het aanmoedigen van meer sporten juist zorgt voor minder ziekenhuis- en IC-opnames.
  • Het aanscherpen van de coronamaatregelen, nadat er eerder juist versoepeld werd, gaat het handhaven ervan niet makkelijker maken. Dat zegt voorzitter van politievakbond ACP Gerrit van de Kamp dinsdagavond tegenover ANP. „Het was beter geweest als het kabinet stap voor stap had versoepeld, net als in veel andere landen is gebeurd”, aldus Van de Kamp. „Want nu moeten we de regels weer aanscherpen en dat zorgt voor onduidelijkheid en verwarring bij de mensen en er is ook een groep die boos is.” De voorzitter zegt dat het controleren van coronapassen nu de belangrijkste taak van politieagenten gaat worden
  • De MBO Raad is blij met de oproep van het kabinet om de basismaatregelen beter na te leven. „We moeten voorkomen dat in het ergste geval de scholen toch weer deels dicht zouden moeten door corona”, aldus voorzitter Adnan Tekin. Vanaf 6 november moeten op mbo-, hbo- en wo-instellingen mondkapjes gedragen worden tijdens verplaatsingen door de gebouwen.

FNV bezorgd over mogelijkheid coronapas op werkvloer

Vakbond FNV is bezorgd over een eventueel coronabewijs op de werkvloer, iets dat dinsdagavond door het demissionaire kabinet werd geopperd in de persconferentie. „Wij zijn voor een hoge vaccinatiegraad, maar maken ons grote zorgen over een wetswijziging die het werkgevers mogelijk maakt werknemers naar hun QR-code te vragen”, aldus FNV-vicevoorzitter Kitty Jong.

Jong stelt dat dit leidt tot indirecte vaccinatiedwang en het schenden van grondrechten van burgers - en dat het kabinet daar te luchtig mee omspringt. „De tweedeling neemt hierdoor stevig toe. En je bevindt je al snel op een glijdende schaal waarin werkgevers ook andere vragen over je medische gegevens gaan willen stellen in het kader van risico- en kostenbeheersing.”

Verder prijst de vakbond acties van het kabinet om „verdere verspreiding van het coronavirus flink terug te dringen”. Dit dringt volgens de bond de overbelasting in de zorg terug en beperkt economische en maatschappelijke schade. Het FNV vindt het advies om minstens de helft van de tijd thuis te werken „nogal ruim”. Verder roept de bond winkeliers op een koopevenement als Black Friday te schrappen.

Twitter avatar FNV FNV Reactie @TuurElzinga en @KittyJong1 op persconferentie: Maatregelen belangrijk, maar zonder handhaven weinig waard. Ook grote zorgen over de corona-checkapp op de werkplek, Het schendt grondrechten en het leidt tot indirecte vaccinatiedwang.
https://t.co/f0bTKMJoCD https://t.co/whKXIqcDf1

VNO-NCW: vaccinatie en basismaatregelen naleven
Werkgeversorganisatie VNO-NCW en MKB-Nederland schrijven dinsdagavond dat de enige manier om uit de coronacrisis te komen „het verder verhogen van de vaccinatiegraad onder specifieke groepen en het consequent naleven van de basisregels” is. Zij roepen alle leden op die basismaatregelen na te leven en gaan ook materiaal verspreiden om de bewustwording hieromtrent te verhogen.

Beide organisaties zijn blij dat dinsdagavond geen nieuwe lockdowns of striktere openingstijden zijn afgekondigd. „De rek is er echt uit bij ondernemers en eigenlijk de hele samenleving”, aldus VNO-NCW en MKB-Nederland. „We kunnen ook niet blijven jo-jo’en met maatregelen. Stabiliteit van beleid is essentieel.” De organisaties zeggen dat een uitbreiding van plekken waar de coronapas verplicht is ondernemers op kosten jaagt en willen in gesprek met het kabinet over deze plannen.

Politie grijpt in bij demonstraties rond persconferentie

De politie Den Haag heeft dinsdagavond ingegrepen bij een demonstratie tegen de coronamaatregelen, die plaatsvond bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. In het gebouw aan de Turfmarkt vond om 19 uur de persconferentie plaats van demissionair premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (CDA). De politie werd bij de actie door de demonstranten bekogeld met vuurwerk.

Een politiewoordvoerder meldt dat de politie de groep beweegt richting de Koekamp, de locatie die door de Haagse burgemeester Jan van Zanen is aangewezen voor de demonstratie. Het is momenteel nog onrustig rond het ministerie. Inmiddels is ook een waterkanon gearriveerd.

Voorafgaand aan de persconferentie was al veel politie op de been rond het gebouw. Bij de vorige persconferentie moest het ministerie tijdelijk worden afgesloten vanwege de dreigende sfeer die buiten was ontstaan. Ambtenaren en journalisten moesten toen in het gebouw wachten tot het buiten veilig was.

De politie grijpt in bij een demonstratie bij het ministerie van Justitie. In dat gebouw aan de Turfmarkt ging eerder op de avond de persconferentie van demissionair premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) van start. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Coronabeleid aangescherpt: dit verandert er voor u

Het demissionaire kabinet heeft dinsdagavond een verscherping van het coronabeleid aangekondigd. We zetten op een rij wat er de komende tijd zal veranderen:

  • Het coronabewijs is vanaf zaterdag op meer plekken verplicht voor toegang. De QR-code gaat gelden voor musea, sportscholen en buitenterrassen. Ook publiek van amateursportwedstrijden moeten het bewijs tonen.
  • Mogelijk gaat het bewijs in de toekomst ook gelden in het hoger onderwijs, pretparken en dierentuinen.
  • Ook werkgevers kunnen in de toekomst mogelijk een bewijs gaan vragen van het personeel. Het demissionaire kabinet denkt daarbij aan drukke branches, zoals de horeca en zorg.
  • Vanaf zaterdag zijn mondkapjes weer verplicht in publieke binnenruimten. Dit geldt dus ook voor supermarkten en andere winkels. De mondkapjesplicht gold al voor het openbaar vervoer. Ook mensen met een contactberoep, zoals kappers en schoonheidsspecialisten moeten weer een kapje op.
  • Het is de bedoeling dat personeel de helft van de tijd thuis gaat werken, zo adviseert het kabinet. Demissionair premier Rutte hoopt verder dat werknemers die niet thuis kunnen werken, de spitstijden mijden.
  • Het kabinet adviseert iedereen om 1,5 meter afstand te houden.

Persconferentie voorbij, maatregelen online te lezen

De persconferentie waarop demissionair premier Mark Rutte (VVD) en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) de nieuwe maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus aankondigden is voorbij. Op de website van de Rijksoverheid zijn inmiddels alle nieuwe maatregelen te lezen.

Morgen debatteert de Tweede Kamer over de jongste coronarestricties. Het parlement bepaalt dan of het akkoord gaat met de geplande maatregelen.

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geven een toelichting op de coronamaatregelen in Nederland. Foto Phil Nijhuis/ANP

Boosterprik wordt voor iedereen beschikbaar

Demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) stelde dat mensen van 80 jaar en ouder vanaf december bij de GGD terecht kunnen voor een zogeheten boostervaccinatie. Uiteindelijk wordt de extra prik beschikbaar voor alle Nederlanders die dat willen.

Mensen ouder dan 18 jaar in een zorginstelling met een eigen medische dienst kunnen ook een extra prik halen. De booster komt bovenop de vaccinatie met het Janssen-vaccin (één prik) of als derde prik bij een ander vaccin.

Ook worden zorgmedewerkers die direct contact met patiënten hebben in staat gesteld om een boosterprik te halen. Vanaf januari mogen mensen van 60 tot en met 80 jaar een extra vaccinatie krijgen, waarbij de oudsten als eerste aan de beurt zijn. Daarna mogen mensen jonger dan zestig jaar die dat willen een derde prik halen, ook al ziet de Gezondheidsraad geen aanleiding om dit te adviseren.

De Jonge: mogelijk in toekomst coronapas op werkvloer

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) schetste de toekomstige situatie. Het demissionaire kabinet denkt aan maatregelen waarbij een werkgever een coronatoegangsbewijs van werknemers kan verlangen. Als voorbeeld noemde hij de horeca en de zorg, zowel voor werknemers als voor bezoekers.

De Jonge: als we trend niet keren, verdubbelt aantal coronapatiënten op IC

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) stelde dat „niet iedereen zich meer vrij en veilig voelt” om te praten over het belang van vaccinatie. „Daar mogen we ons niet bij neerleggen.” De Jonge zei dat het debat gevoerd moet blijven worden. „Iedereen die niet gevaccineerd is of niet besmet is geweest, gaat de besmetting hoogstwaarschijnlijk nog doormaken.”

„De cijfers in de ziekenhuizen gaan sneller. Als we de trend niet keren, gaan we half december richting een dubbel aantal mensen op de IC.” De Jonge stelt dat ziekenhuizen nu opnieuw inventariseren hoe ze de toeloop kunnen opvangen. „Het is pijnlijk voor mensen die moesten wachten op zorg. De realiteit is dat het hartstikke druk in de ziekenhuizen.”

„Het overgrote deel van de coronapatiënten in de ziekenhuizen is niet gevaccineerd. Ze hadden daar niet hoeven te liggen als ze gevaccineerd waren. Dat is de harde realiteit. We zijn het met z’n allen verplicht om de zorg voor ons allemaal toegankelijk te houden. Daarom kunnen we niet anders dan nu ingrijpen.”

Mondkapjesplicht vanaf komende zaterdag uitgebreid

Vanaf komende zaterdag wordt de mondkapjesplicht uitgebreid. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte (VVD) zojuist gezegd op de persconferentie. De plicht gaat gelden voor publieke locaties waar geen coronatoegangsbewijs nodig is, zoals supermarkten, winkels en bibliotheken.

Ook in pretparken, speelhallen en luchthavens moet een mondmasker gedragen worden vanaf 6 november. Tevens gaat de plicht gelden bij verplaatsingen binnen gebouwen van het mbo, hogescholen en universiteiten. Wanneer studenten en leerlingen zitten, mag het mondkapje af.

Contactberoepen zoals kappers en nagelstilisten moeten ook zoveel mogelijk met mondkapjes gaan werken. Dat geldt voor zowel dienstverlener als klant. Voor sekswerkers geldt de mondkapjesplicht niet. Binnen het openbaar vervoer blijft de mondkapjesplicht gelden, maar moeten kapjes ook in stationsgebouwen, in stationswinkels en op perrons gedragen worden.

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geven een toelichting op de coronamaatregelen in Nederland. Foto Phil Nijhuis/ANP

Coronapas gaat ook gelden voor buitenterrassen, musea en pretparken

De zogeheten coronapas gaat vanaf komende zaterdag gelden op meer plekken dan nu het geval is. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte (VVD) zojuist gezegd. Naast de horeca gaan ook verschillende ‘doorstroomlocaties’ werken met het coronatoegangsbewijs.

De pas gaat nu ook gelden voor buitenterrassen in de horeca, musea en kermissen. Ook bezoekers en sporters van sportwedstrijden, zowel professioneel als amateuristisch, moeten een toegangsbewijs laten zien. De pas geldt ook voor toneelverenigingen en koren. Een uitzondering wordt gemaakt voor jeugdactiviteiten tot 18 jaar, zoals jeugdkampen en de intocht van Sinterklaas.

Rutte: advies om minstens helft van de tijd thuis te werken

Vanaf komende woensdag raadt het kabinet aan om minstens de helft van de tijd thuis te werken. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte (VVD) zojuist gezegd. „We weten dat thuiswerken een efficiënte manier is om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan”, aldus Rutte. Ook riep hij mensen die op weg moeten voor werk om drukte en de spits zo veel mogelijk te mijden.

De demissionair premier zei ook dat het van groot belang is dat iedereen de basismaatregelen blijft volgen. „Ons eigen gedrag blijft cruciaal”, aldus Rutte. Daaronder vallen onder meer anderhalve meter afstand houden, geen handen schudden, testen en thuisblijven bij klachten.

Ook blijven de sluitingstijden van de horeca van kracht en mogen evenementen een maximale bezetting van 75 procent hebben.

Rutte kondigt ‘lastige boodschap’ aan

„We hebben vanavond toch weer een lastige boodschap”, opende demissionair premier Mark Rutte (VVD) de persconferentie. „Sommige mensen zijn tegen alle maatregelen. Een kleine groep wil strengere maatregelen en een grote groep zit daartussenin. Hoe langer dit duurt, hoe vaker we te maken krijgen met weer een nieuwe golf, des te ingewikkelder wordt het de regels te volgen. De rek gaat eruit, dat merken we allemaal.”

Limburgse ziekenhuizen nemen geen patiënten meer op

Het Limburgse ziekenhuis VieCuri neemt geen nieuwe patiënten meer op. Dinsdag heeft het ziekenhuis, dat vestigingen heeft in Venray en Venlo, een opnamestop aangekondigd vanwege „buitengewoon hoge aantallen patiënten”. Volgens het ziekenhuis gaat het zowel om patiënten met Covid-19 als andere spoedgevallen. Daarnaast is sprake van weinig uitstroom, daardoor heeft het verplegend personeel te maken met een „overvol ziekenhuis”.

Er liggen twee coronapatiënten op de IC en 26 op de verpleegafdeling. De opnamestop is dinsdagmiddag iets na 14.00 uur ingegaan. Er worden geen nieuwe patiënten op reguliere en IC-afdelingen opgenomen, maar ze kunnen nog wel terecht op de Spoedeisende Hulp. De „eerste opvang van acute zorg” is dus nog toegankelijk, maar of patiënten daarna kunnen worden opgenomen is onzeker.

Vorige week vrijdag maakte het VieCuri-ziekenhuis al bekend de reguliere, planbare zorg af te schalen om alle coronapatiënten te kunnen verzorgen. Doordat het aantal patiënten is blijven toenemen, moest het ziekenhuis twee van de acht operatiekamers sluiten. „Het probleem is dat de instroom aan voornamelijk coronapatiënten heel snel is gekomen en veel is. Tegelijkertijd lukt het uitplaatsen van coronapatiënten naar andere ziekenhuizen nauwelijks”, aldus ziekenhuis-bestuurder IJsbrand Schouten.

Wat kunnen we verwachten van de persconferentie over het coronavirus?

Om 19.00 uur geven demissionair premier Mark Rutte (VVD) en demissionair zorgminister Hugo de Jonge (CDA) een persconferentie. Omdat het aantal besmettingen toeneemt, ziet de regering zich genoodzaakt versoepelingen terug te draaien en opnieuw strengere maatregelen in te voeren. Dit is wat we kunnen verwachten:

  • De mondkapjesplicht keert waarschijnlijk terug in openbare binnenruimtes. Dat betekent dat in bijvoorbeeld stations, bibliotheken en winkels een mondkapje op moet. Hetzelfde geldt voor contactberoepen, zoals kappers en schoonheidsspecialisten. Deze maatregel zou in moeten gaan vanaf 6 november.
  • Het verplichte coronabewijs wordt uitgebreid naar sportscholen en zwembaden. Ook voor toegang tot doorstroomlocaties als dierentuinen, musea en pretparken is straks een vaccinatie, negatieve test of herstelbewijs nodig.
  • Een aantal adviezen wordt aangescherpt. Zo zal sterker worden aanbevolen thuis te werken indien mogelijk. Ook komt de anderhalve meter afstand terug als advies.
  • Mogelijk wordt het coronatoegangsbewijs ook geïntroduceerd in het hoger onderwijs en het mbo, al moet het kabinet daarvoor in overleg met de onderwijsinstellingen.
  • Volledig gevaccineerde zestigplussers krijgen mogelijk een boosterprik. Dinsdag adviseerde de Gezondheidsraad om volledig gevaccineerde ouderen in deze leeftijdscategorie nogmaals te vaccineren voor extra bescherming tegen het coronavirus.
Lees ook: Wat is het nut van een boosterprik?

Positieve coronatests met 39 procent gestegen in een week

Afgelopen week zijn ruim vijftienduizend meer positieve coronatests geregistreerd dan de week daarvoor. Dat is een stijging van circa 39 procent, waarmee het totaal uitkomt op 53.979 besmettingen. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dinsdag in de weekcijfers.

De stijging is flink, maar gaat minder snel dan de weken daarvoor. Het vorige weekcijfer was nog een toename van 50 procent ten opzichte van een week eerder, de week daarvoor werd een plus van 44 procent geregistreerd. In verpleeghuizen werden afgelopen week 1.022 besmettingen vastgesteld.

Meer mensen lieten zich in de week van 26 oktober tot en met 2 november testen en een hoger percentage van die tests was positief: 16,7 procent, ten opzichte van 15,3 procent een week eerder. Het R-getal staat inmiddels op 1,2. Dat betekent dat iedere honderd met Covid-19 geïnfecteerde mensen gemiddeld 120 anderen besmetten. Dat houdt in dat de pandemie uitbreidt.

Ook het aantal ziekenhuisopnames nam met 31 procent fors toe, tot 834 opnames als gevolg van een Covid-19-besmetting. Op de intensive cares werden 140 nieuwe coronapatiënten opgenomen, 20 procent meer. De meeste opnames vonden de regio’s Zuid-Holland-Zuid, Limburg-Zuid, Flevoland, IJsselland en Gelderland-Zuid.

Dagcijfers
Dinsdag werden 7.761 positieve tests geregistreerd bij het RIVM, zeventien meer dan de dag ervoor. Er werden afgelopen etmaal 36 mensen opgenomen in het ziekenhuis, achttien mensen overleden aan de gevolgen van Covid-19.

Gezondheidsraad adviseert een ‘boosterprik’ voor 60-plussers

De Gezondheidsraad adviseert de overheid om mensen van 60 jaar en ouder een extra dosis aan te bieden van het coronavaccin, te beginnen bij de oudsten. Dat schrijft de raad in een persbericht dinsdag. Ook bewoners van zorginstellingen en verpleeghuizen komen in aanmerking voor deze boosterprik. Op dit moment zijn de vaccins van Pfizer en Moderna door het Europees Geneesmiddelenbureau goedgekeurd voor gebruik als booster.

De Gezondheidsraad schrijft dat er aanwijzingen zijn dat de bescherming van de coronavaccins bij ouderen afneemt. Andere volledig gevaccineerden zijn nog wel goed tegen het virus beschermd. „Om een toename van ernstige ziekte voor te zijn, adviseert de raad de minister van VWS om nu wel te starten met een boosteraanbod”, schrijft de instantie. Of het demissionair kabinet het advies overneemt is nog niet bekend.

Ook jongeren vanaf 18 jaar komen in aanmerking voor de extra dosis wanneer zij in zorgcentra of instellingen voor personen met een verstandelijke beperking verblijven. Het aantal infecties in deze instellingen loopt namelijk op en in verpleeghuizen bestaat een hogere kans op transmissie en op ernstige ziekte, schrijft de raad.

Een GGD priklocatie in Tilburg. Foto Olivier Middendorp

In de nieuwe Dikke van Dale staat een handvol coronawoorden

Viruswappie, anderhalvemetersamenleving, knuffelcontact en superverspreider. Het is een greep uit de nieuwe woorden in de zestiende editie van de Dikke van Dale. Van de duizenden nieuwkomers in het woordenboek hebben veel woorden te maken met actuele onderwerpen, zoals het klimaat, inclusiviteit, of dus corona. Ook testsamenleving, Covid en coronaveilig staan in het nieuwe boek dat in maart volgend jaar verschijnt.

Volgens de uitgever van de Dikke van Dale zijn de nieuwe woorden „een spiegel van de samenleving” en laten deze zien hoe de Nederlandse taal meebeweegt met een veranderende wereld. Behalve coronawoorden staan er in de nieuwe editie van het woordenboek ook ruim tienduizend nieuwe uitdrukkingen, spreekwoorden en vaste verbindingen. De laatste editie van het boek dateert uit 2015, daaruit zijn geen woorden geschrapt.

Vorig jaar zag Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon al veel nieuwe woorden ontstaan tijdens de pandemie, die hij samenbracht in een apart coronawoordenboek De taal van het nieuwe normaal: Corona in 1000 en enige woorden. Daarin staan woorden zoals hoestschaamte (het gevoel van schaamte wanneer je moet hoesten omdat iemand weleens zou kunnen denken dat je een besmettelijke ziekte hebt) en quarantinderen (op de datingapp Tinder zitten terwijl je in quarantaine verblijft). Op internet is die lijst met coronawoorden nog verder uitgebreid.

Meer dan 200 nieuwe opnames in ziekenhuizen

Meer dan tweehonderd mensen zijn in de afgelopen 24 uur opgenomen in een ziekenhuis met Covid-19, de ziekte die veroorzaakt wordt door het coronavirus. Dat blijkt dinsdag uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Medio mei lag het aantal nieuwe opnames voor het laatst zo hoog.

Op de IC’s liggen nu 240 mensen, vier meer dan een dag eerder. Hier werden 22 nieuwe patiënten binnengebracht. Op verpleegafdelingen worden nu 1.072 mensen verzorgd, 96 meer dan op maandag. Er kwamen 209 mensen met Covid-19 nieuw binnen op een verpleegafdeling.

‘Kabinet bereidt inzet coronapas op werk en in winkels voor’

Het demissionaire kabinet is bezig met het voorbereiden van wetgeving die het mogelijk moet maken om later de coronapas in te voeren in bepaalde niet-essentiële winkels of op het werk. Dat zeggen bronnen rond het kabinet dinsdag tegen NRC. Het kabinet is niet van plan de coronapas op korte termijn in deze settings te verplichten, maar wil de wetgeving alvast hebben aangepast om dit alsnog te kunnen doen, bijvoorbeeld als de epidemiologische situatie dit najaar verder verslechtert.

Maandag werd al duidelijk dat demissionair premier Mark Rutte (VVD) en demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) vanavond op een nieuwe persconferentie zullen aankondigen dat de coronapas op meer plekken verplicht wordt, zoals in sportscholen, zwembaden en ‘doorstroomlocaties’ als musea, pretparken en dierentuinen. Op andere plekken, zoals winkels, is de inzet van de pas op dit moment niet mogelijk omdat de coronawet hier niet in voorziet. Met een wetswijziging wil het kabinet op een later moment kunnen beslissen de coronapas bij niet-essentiële winkels in te zetten, zoals bouwmarkten, groothandels en meubelzaken. Of ook grotere kledingwinkels of warenhuizen eronder zouden kunnen vallen is nog niet duidelijk.

Voor de inzet van de coronapas op het werk is ook een wetswijziging in voorbereiding. De huidige wetgeving verbiedt het werkgevers om de vaccinatiestatus van hun werknemers te vragen, terwijl de werkplek een van de meest voorkomende bronnen van besmetting is. Werkgevers pleiten al langer voor de mogelijkheid om de coronapas te gebruiken

Meer dan duizend coronabesmettingen op Amsterdam Dance Event

Op het Amsterdam Dance Event (ADE) dat tussen 13 en 17 oktober plaatsvond zijn 1.027 mensen besmet geraakt met het coronavirus. Dat meldt de GGD Amsterdam, op basis van bron- en contactonderzoeken van GGD’s in heel Nederland. Het werkelijke aantal besmettingen ligt waarschijnlijk hoger, omdat niet iedereen met klachten zich laat testen, sommige mensen alleen een zelftest doen en er ook veel internationale bezoekers op het festival waren die zich niet in Nederland laten testen.

In totaal kwamen er 300.000 bezoekers op ADE af. Het festival bestond dit jaar uit 350 evenementen op 140 verschillende locaties. Bij meer dan de helft van de locaties hebben volgens de GGD besmettingen plaatsgevonden.

Bezoekers moesten een QR-code laten scannen als bewijs van volledige vaccinatie, een recente negatieve test of recent herstel van corona. ADE-locaties mochten van de organisatie maximaal 75 procent van het maximale toegestane aantal bezoekers ontvangen. De bron- en contactonderzoeken die te maken hadden met het festival zijn afgerond, dus het aantal gerelateerde besmettingen zal niet verder stijgen.

ADE trok dit jaar 300.000 bezoekers. Foto Kippa Ramon van Flymen/ANP

Zwembaden gaan niet meewerken aan controles coronapas

Medewerkers van zwembaden gaan geen QR-codes van bezoekers en leerlingen controleren, zeggen de Nederlandse Stichting Water- & Zwemveiligheid (NSWZ), de Eerste Nederlandse Vak Opleiding Zwemonderwijzers (ENVOZ) en ZwemOnderwijs Nederland (ZON) in een verklaring. Samen vertegenwoordigen zij honderden zwembaden en zwemscholen. „We gaan liever voor de zwemvaardigheid van alle kinderen”, zegt directeur van ENVOZ Richard van den Berg. „We zitten in een vak dat verdrinkingen voorkomt.” Als zwembaden toch binnen de coronapas gaan vallen, zoals naar verwachting bekend wordt gemaakt op de persconferentie van dinsdagavond, „zullen de zwembaden en zwemscholen lijnrecht tegenover de overheid komen te staan”, staat in de verklaring.

Naast de gemiddelde zwemvaardigheid die volgens de organisaties in gevaar komt, hebben zwembaden en -scholen te weinig personeel om het scannen te kunnen opvangen. „Je moet er een kwartier voor bij de deur gaan staan”, zegt Van den Berg. „Als er geen vervanger is, moet je je werk neerleggen en duurt de les dus een kwartier korter.” De organisaties schatten dat 15 tot 30 procent van de kinderen bij de invoering van de coronapas in zwembaden zou stoppen met zwemles, gebaseerd op de landelijke vaccinatiegraad.

De brancheorganisaties schrijven dat ze zich in het afgelopen jaar aan de anderhalve meter afstand, de mondkapjesplicht en de beperking van het aantal ouders bij de zwemles hebben gehouden. Die maatregelen willen ze weer invoeren. Maar de invoering van een verplichte QR-code niet. „Het belang om het kabinet tot inzicht te laten komen is enorm,” schrijven de organisaties. ENVOZ-directeur Van den Berg: „Ik ben absoluut voor maatregelen om de crisis op te lossen, maar deze maatregel kost kinderlevens.”

‘Houdbaarheidsdatum van honderden miljoenen mondkapjes verloopt bijna’

De overheid heeft honderden miljoenen mondmaskers op voorraad liggen die beperkt houdbaar zijn. Ondanks het overschot dat over de datum dreigt te raken, is de overheid niet van plan de maskers uit te delen aan burgers, schrijft de Volkskrant dinsdag. De uiterste houdbaarheidsdatum van veel mondkapjes is een tot maximaal vijf jaar.

Het gaat in totaal om zo’n 850 miljoen maskers, zowel chirurgische als FFP2-maskers, volgens een laatste peiling van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) op 13 september. Dat getal valt mogelijk nog hoger uit omdat de overheid volgens een meting van afgelopen mei nog eens 800 miljoen beschermende middelen op voorraad heeft liggen die nog niet gekeurd zijn. Die zogenoemde ‘niet-vrije voorraad’ zijn vooral mondkapjes, maar ook spatbrillen en schorten. Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid laat aan NRC weten dat beide cijfers „vandaag of morgen” worden aangepast met de nieuwste voorraadstanden.

Het uitdelen van de mondkapjes aan burgers is nooit de bedoeling geweest van de overheid, omdat de maskers in eerste instantie bestemd zijn voor de zorg. Daarnaast kan het uitdelen van maskers de markt verstoren waardoor verkopers niet meer van hun voorraad afkomen, noemt een woordvoerder als reden tegen de Volkskrant. Er zijn wel donaties geweest aan landen in nood en aan daklozeninstellingen. Kenners van de markt zeggen dat de overheid de maskers het beste kan vernietigen, maar die keuze is omstreden omdat Nederland voor 2,5 miljard euro aan mondkapjes en andere beschermingsmiddelen heeft ingekocht.

Zowel niet-medische als chirurgische mondkapjes liggen op voorraad bij het ministerie Foto Rob Engelaar ANP/Hollandse Hoogte

Duizenden illegale ravers in fabriek Turijn zorgen voor kritiek op Italiaans coronabeleid

Op een industrieterrein aan de rand van Turijn werd dit weekend een Halloween-rave georganiseerd waar zo’n zesduizend mensen op af kwamen. Op maandag was de ontruiming van de feestlocatie, een voormalige Fiat-fabriek, nog in volle gang. Naast Italianen waren bij de rave ook Fransen, Belgen en Nederlanders aanwezig. Dat schrijft de Italiaanse krant la Reppublica.

Het uit de hand gelopen evenement zorgt voor ophef in de Italiaanse politiek. Vooral partijen uit de rechts-conservatieve hoek hebben kritiek op het beleid van minister van Binnenlandse Zaken Luciana Lamorgese. „Als de minister de naleving van de regels niet kan garanderen, laat haar dan vervangen,” zegt Matteo Salvini, oppositielid van de rechtse partij Lega Nord. Giorgia Meloni van nationalistische partij Broeders van Italië: „Mensen denken nu dat alles mag in Italië, met een minister als deze.” Op het Italiaanse journaal werd een Franse jongen gevraagd waarom hij voor dit feest naar Italië was gekomen. „Omdat de regels hier makkelijker te omzeilen zijn,” antwoordde hij.

Evenementen mogen alleen plaatsvinden als controle van de Green Pass, de Italiaanse versie van de coronapas, kan worden gegarandeerd. Clubs mogen op het moment nog maar draaien op vijftig procent van de eigenlijke capaciteit.

Drie politieagenten raakten ter plaatse gewond, schrijft la Reppublica. Eén van hen werd bekogeld met stenen, twee anderen raakten gewond toen een vrachtwagen op ze inreed. Volgens de krant is ook de politie geïrriteerd over het Italiaanse coronabeleid. „Ons land lijkt nu de zachte onderbuik van Europa te zijn. De schuld ligt bij het beleid van tolerantie,” zegt de Turijnse politiechef Siulp Eugenio Bravo.

Twitter avatar Tg3web Tg3 Stanno lasciando Torino le migliaia di partecipanti al rave party illegale svoltosi all’interno di un’area industriale abbandonata. Decine di giovani soccorsi per abuso di alcol e droghe. Due agenti feriti https://t.co/khpdIFlL3d

Welkom in dit blog

In dit blog houdt de redactie van NRC de ontwikkelingen rondom het coronavirus in binnen- en buitenland bij. Dinsdag houden demissionair premier Mark Rutte (VVD) en coronaminister Hugo de Jonge (CDA) een persconferentie. Een dag eerder lekte al uit dat het kabinet dan een uitbreiding van de coronapas en de herinvoering van de mondkapjesplicht zal aankondigen.

Lees hier het oude blog terug