Profiel

Het machtigste lid van omroep ON verspreidt ‘pure haat’ tegen Joden

Voorzitter Raad van Toezicht ON! Het machtigste lid van de nieuwe omroep Ongehoord Nederland leidt een rechts-radicale stichting en denkt dat Joden de komst van grote aantallen vluchtelingen naar Europa organiseren. Wie is Taco Dankers?
Illustratie Gijs Kast

De komst van grote aantallen vluchtelingen naar Europa? Georganiseerd door Israël en door Joden in andere landen, die blanke samenlevingen willen verzwakken. Het Nederlandse slavernijverleden? Komt voor 50 procent voor rekening van Joden. En waarom willen Joden ook buiten Israël wonen, terwijl ze in die ‘gastlanden’ helemaal niet geliefd zijn?

Bij het horen van uitspraken die Taco Dankers doet in interviews, en het lezen van tweets en publicaties van zijn organisatie Gefira, lopen bij Hanna Luden de rillingen over het lijf. „Ik word er fysiek onpasselijk van”, zegt de directeur van het Centrum Informatie Documentatie Israël (CIDI). De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding Eddo Verdoner wil overleg met het Openbaar Ministerie. Volgens hem staat het Gefira Bulletin van september vol „pure haat” en is het een „manifest dat zo uit de Tweede Wereldoorlog lijkt te komen”.

Dankers (56) is voor het grote publiek een onbekende, maar als voorzitter van de Raad van Toezicht een machtige man bij Ongehoord Nederland (ON). Op de website staat dat hij „de inzichten die hij de afgelopen jaren heeft opgedaan” wil „aanwenden voor het bewaken van de koers van omroep ON”. Deze nieuwe omroep telt meer dan 50.000 leden en wil vanaf 1 januari uitzenden op de publieke zenders. Dankers, tot dit najaar ook voorzitter van de ledenraad, is als toezichthouder degene die oordeelt over het functioneren van boegbeeld Arnold Karskens.

Ongehoord Nederland wil, zoals directeur Karskens steeds zegt, „de andere kant van de bol belichten”. Aan de hand van politiek incorrecte uitingen en met ruimte voor dwarse denkers. In lijn met de politieke partijen Forum voor Democratie en de PVV is ON anti-immigratie en EU-kritisch en tegen beleid dat ongevaccineerden benadeelt. Eén van de oprichters van ON, Haye van der Heijden, zei eind 2019 dat ook Holocaust-ontkenners aan het woord mochten komen, maar daar ligt voor Karskens de grens. Karskens is zelfbenoemd ‘nazi-jager’ en wil volgens het ON-beleidsplan positiever over Israël berichten dan andere media. In 2019 klaagde Karskens de NOS aan vanwege vermeend antisemitisme bij de verslaggeving. Des te opmerkelijker dat zijn toezichthouder Taco Dankers antisemitische uitlatingen doet en dat Israël via zijn denktank Gefira wordt belasterd.

Dankers komt oorspronkelijk uit Gelderland en verhuisde in de jaren tachtig naar Amsterdam, waar hij zowel natuurkunde als wijsbegeerte studeerde. Na een carrière als succesvol IT-ondernemer mengde hij zich in 2009 voor het eerst in het publieke debat. Hij was kandidaat bij de Europese verkiezingen voor Newropeans, een voorloper van het huidige Volt. Het belangrijkste programmapunt was de democratisering van de EU: de burger moet meer worden gehoord. De Nederlandse lijsttrekker van Newropeans karakteriseerde zijn partij in 2009 als „een soort Europese D66”.

Op Twitter verdedigt Taco Dankers het regime van apartheid in Zuid-Afrika

Inmiddels heeft Dankers een politieke transformatie ondergaan. In de wijk waar hij met zijn gezin woont, neemt het aantal Nederlanders met een migratieachtergrond toe. Dat zorgt bij Dankers voor onrust. In online interviews bij ON waarschuwt hij – aarzelend en bedachtzaam sprekend – voor de „omvolking” van Europa en teloorgang van de westerse beschaving. Hij vreest als witte Nederlander een minderheid te worden. Op Twitter verdedigt hij de vroegere apartheid in Zuid-Afrika. „Apartheid is ontstaan omdat Afrikanen niet in staan zijn/waren zelf een samenleving op te bouwen … Apartheid komt veel meer voor dan je denkt. Pakistaanse arbeiders worden ook niet toegelaten tot de winkelcentra in Dubai en Qatar. Vindt iedereen prima!”

Op de kieslijst

Véronique Swinkels kent Dankers uit de tijd van Newropeans. Swinkels staat in 2009 derde op de kieslijst, Dankers vierde. Zij doet de campagne in Nederland. Dankers zit in het bestuur van de overkoepelende Europese partij. Newropeans haalt in 2009 geen zetels. Dankers schrijft voor het aan Newropeans gelieerde blad Geab, dat geopolitieke ontwikkelingen analyseert. Ook doet hij de administratie voor de ondersteunende stichting Gefira. Die is in 1987 opgericht door de Fransman Franck Biancheri, de geestelijk vader van Newropeans.

De verrechtsing van Dankers wordt voor het eerst duidelijk rond 2012, na het overlijden van Biancheri. „Taco wilde met de Geab naar rechts en kwam daarover steeds meer in conflict met Marie-Hélène Caillol, de levenspartner van Biancheri”, zegt Swinkels. Dankers trekt samen op met Bart Kruitwagen, die in 2009 tweede stond op de kieslijst van Newropeans. Na het overlijden van Biancheri is Kruitwagen de enige bestuurder van Gefira, waar de abonnementsinkomsten van het magazine Geab in zijn ondergebracht.

Eerder dit jaar schreef Jan van Groesen, journalist en voorzitter van de Stichting Media-Ombudsman Nederland, een opiniestuk over ON! Lees ook: Ongehoord Nederland bedreigt de democratie

In 2015 bereikt het conflict een hoogtepunt als Dankers en Kruitwagen de andere mensen achter Newropeans ervan beschuldigen het Europese erfgoed te grabbel te gooien. De twee distantiëren zich van de EU, die in hun ogen nooit is gedemocratiseerd, en verzetten zich tijdens de vluchtelingencrisis tegen de opname van grote aantallen asielzoekers. Ze nemen Gefira over, inclusief de bijbehorende websites en contacten in de database. De twee slaan een uiterst rechtse koers in.

Volgens Véronique Swinkels was er sprake van een ‘coup’. „We hebben advocaten in de arm genomen om de stichting en het bijbehorende geld terug te krijgen. Omdat Kruitwagen de enige overgebleven bestuurder van Gefira was, is dat niet gelukt”, zegt ze.

Vanuit Frankrijk spreekt Marie-Hélène Caillol van „verraad” door Dankers en Kruitwagen. Volgens zowel Caillol als Swinkels zaten er „tonnen” in kas bij Gefira, die nu zouden worden aangewend voor een extreem-rechtse agenda. Wat Caillol het meest pijn doet, is dat de foto van haar overleden partner Biancheri door Dankers en Kruitwagen nog altijd op de website van Newropeans Magazine wordt getoond. „Terwijl Franck hun huidige koers zou verafschuwen.”

Mede-D66’ers herinneren zich Dankers als een prettig persoon die opmerkelijke theorieën deelde

In het jaar dat Dankers met Gefira een rechtse koers inslaat, bemant hij nog een stand tijdens een D66-congres in Rotterdam. Daar raakt hij in gesprek met het jonge D66-lid Jasper Simons, die hij ervan wil overtuigen dat Europese investeringen in groene energieprojecten sneller op gang moeten komen. „Waarom laten we de Europese Centrale Bank geen duurzaamheidsobligaties uitgeven”, wordt Dankers in 2015 in het ledenmagazine van D66 geciteerd. Partijleden die met Dankers samenwerkten in een themagroep over economie, bewaren goede herinneringen aan hem. „Een energiek, enthousiast persoon”, mailt Ivo Thijssen, nu toezichthouder bij de Autoriteit Financiële Markten. „Pro-Europees, vooruitstrevend in zijn ideeën.” Emeritus hoogleraar logistiek en techniek Joseph Evers kon het „uitstekend met Taco vinden”. Hij noemt Dankers „onconventioneel en snel van begrip”, wat hij bijvoorbeeld merkte bij het schrijven van gezamenlijke stukken over de financiële markt. „Een prettige persoon om mee te praten” laat econoom en managementtrainer Peter Kluiters weten. Hij kwam „met ‘opmerkelijke theorieën’ aanzetten, soms neigend naar complot-ideeën.”

NRC onderzocht eerder hoe ON! werd toegelaten tot het omroepbestel. Lees ook: Nieuwe omroepen makkelijk toegelaten tot bestel, als gevolg van ‘idiote toets’

Na 2015 laat Dankers zich bij D66 niet meer zien. Evers krijgt nog een uitnodiging om bij Gefira te komen, maar hij had geen tijd en „de richting beviel me niet”. Dankers bouwt Gefira samen met Kruitwagen uit tot een denktank met medewerkers in meerdere Europese landen. Inkomsten komen onder meer uit het Gefira-bulletin, dat net als Geab de geopolitieke situatie analyseert. Eind 2016 komt Gefira voor het eerst flink in de belangstelling. Op basis van satellietdata stelt Dankers dat mensensmokkelaars, hulporganisaties, de maffia, Italië en de EU samenwerken om migranten, onder het mom van hulpverlening, uit de Middellandse Zee te vissen en Europa binnen te smokkelen. Het Gefira-artikel wordt overgenomen door de Amerikaanse radicaal-rechtse website Zerohedge en speelt een rol in het Italiaanse en Zweedse debat over de opvang van vluchtelingen.

Al snel gaat Dankers verder in zijn uitlatingen. Zo geeft hij in 2017 een interview aan de extreem-rechtse Amerikaanse publicatie The Barnes Review, die is vernoemd naar de Amerikaanse Holocaust-ontkenner Harry Elmer Barnes. Dankers beaamt in dit interview dat de komst van grote aantallen migranten naar Europa mede mogelijk wordt gemaakt door ngo’s die door Joden worden gefinancierd. Maar zelfs voorstanders van massa-immigratie, „de Rothschilds en de Joden die een programma doorduwen”, gaan inzien dat „ze niet zullen slagen”, zegt Dankers. Want volgens hem zal de witte Europese bevolking zich binnen een paar jaar realiseren dat hun toekomst in het gedrang komt.

Uitingen over Israël

Het Barnes-interview past in een patroon van soortgelijke uitingen die Dankers’ stichting Gefira doet op de site, op Twitter en in het bulletin. Op Twitter wordt onder meer geschreven dat Israël achter de oorlog in Syrië en de vluchtelingenstroom richting Europa zit. Eddo Verdoner, aangesteld op aandringen van de Tweede Kamer, ziet „eeuwenoude antisemitische parabelen” terugkomen.

Zo komt het Nederlandse slavernijverleden volgens Gefira voor „naar schatting 50 procent” voor rekening van Joden. Dit is volgens experts in strijd met historische feiten en „klassieke antisemitische propaganda”, zegt historicus Piet Emmer.

Lees ook dit profiel over Ongehoord Nederland: Ongehoord Nederland: omroep voor ‘impopulaire ideeën’

In februari 2019 beklaagt Gefira zich over het feit dat de VS zich inzetten voor bescherming van Joden wereldwijd. De auteur is ‘The Board’, waar Dankers als bestuurder onderdeel van uitmaakt. Het artikel werpt de vraag op „waarom een volk – zeker als het een eigen staat heeft – erop aandringt om in een ander land te wonen waar het niet bepaald geliefd is?” Volgens Verdoner is de hele bijdrage „opgebouwd als een diep en diep antisemitische manifest dat zich kan meten met de Duitse nazi-ideologie”. In het Gefira-bulletin van september, worden Joden pagina’s lang verdacht gemaakt, onder meer door hun loyaliteit in twijfel te trekken aan de landen waar ze wonen.

Dankers, Karskens en Kruitwagen willen tegenover NRC niet reageren op de antisemitische uitlatingen. „Het gaat om inhoud”, is het enige dat Dankers zegt aan de deur van zijn thuiskantoor.