Feyenoord krijgt ‘ruw randje’ maar niet onder controle

Feyenoord Het vertrek van algemeen directeur Mark Koevermans is een volgend dieptepunt in een lange reeks geweldsincidenten rond Feyenoord. Het probleem overstijgt de club.

Feyenoord kent een lange traditie van supportersgeweld en bedreigingen van clubbestuurders, medewerkers, fans, investeerders en zelfs spelers.
Feyenoord kent een lange traditie van supportersgeweld en bedreigingen van clubbestuurders, medewerkers, fans, investeerders en zelfs spelers. Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

Hij wilde niet wijken voor bedreigingen, zei Feyenoord-directeur Mark Koevermans nog geen week geleden, nadat supporters van de club medewerkers en bestuurders van het Duitse Union Berlin hadden belaagd in een Rotterdams restaurant. Ook mensen die hem goed kenden verwachtten tot voor kort dat de voormalig proftennisser zich niet zou laten wegjagen, hoezeer de voortdurende intimidatie door een deel van de harde kern hem ook aangreep. Daarvoor waren zijn plichtsbesef en clubliefde te groot, zei zijn omgeving deze nazomer tegen NRC.

Maar plichtsbesef en clubliefde kennen grenzen. Zelfs bij Koevermans, een kind van Rotterdam dat zó idolaat is van Feyenoord dat hij – ver voordat hij er in dienst trad – op zijn bruiloft een gilet met een clublogo droeg.

Woensdagochtend maakte Feyenoord bekend dat Koevermans per 1 december vertrekt omdat hij „na een reeks van incidenten niet langer het gevoel heeft goed te kunnen functioneren (…) zonder zich af te vragen of dit impact zal hebben op de veiligheidssituatie van hem en zijn gezin”. Koevermans is meerdere keren persoonlijk bedreigd. Eerst verbaal en via sociale media, het voorbije half jaar ook fysiek. Begin juni trok een groep van enkele tientallen woedende supporters in een ‘speurtocht’ langs het huis van de algemeen directeur en de privé-adressen van andere Feyenoord-medewerkers, vorige maand werden de ruiten van zijn woning ingegooid. Op dat moment lagen Koevermans en zijn vrouw te slapen.

Koevermans, sinds 2009 in dienst van Feyenoord en de laatste twee jaar algemeen directeur, heeft het verbruid bij een deel van de fanatieke aanhang. Dat komt onder meer vanwege zijn steun voor Feyenoord City – de bouw van een nieuw stadion aan de Maas. Het omstreden plan roept heftige sentimenten op in Rotterdam, zodanig zelfs dat burgemeester Ahmed Aboutaleb deze zomer een gemeenteraadsvergadering over Feyenoord City uitstelde omdat voorstanders werden bedreigd. Toch is het te kort door de bocht om de sfeer van intimidatie en geweld alleen te verbinden aan de discussie rond de bouw van een nieuw stadion.

Lees ook dit profiel van Mark Koevermans

Maatschappelijk probleem

De problemen met voetbalfans zitten veel dieper, zowel in Rotterdam als daarbuiten. Zo is het supportersgeweld in Nederland na een jarenlange afname opgelaaid sinds toeschouwers weer welkom zijn in de stadions. Voetbalbond KNVB registreerde een forse toename van het wangedrag ten opzichte van de situatie vóór de pandemie en legde aanzienlijk meer stadionverboden op. Rond de derby NEC - Vitesse eerde deze maand raakte een NEC-fan nog zwaargewond in een gevecht met Arnhemse hooligans, na de wedstrijd vielen thuissupporters de politie aan.

Tegelijkertijd worstelen bestuurders van Nederlandse voetbalclubs al jaren met de eisen en grillen van de eigen fanatieke achterban. En niet alleen clubs die zoals Feyenoord bekendstaan om hun fanatieke supporters. In 2015 vertrok Arriva-directeur Anne Hettinga als voorzitter van het stichtingsbestuur van sc Heerenveen, nadat zo’n vijftig man hem thuis in Sneek had opgezocht. Eerder stapte Clémence Ross-van Dorp, voormalig staatssecretaris van Volksgezondheid voor het CDA, op na een korte periode als voorzitter van De Graafschap. Ook zij werd bedreigd door supporters die haar weg wilden hebben.

Feyenoord-commissarissen Toon van Bodegom en Gerard Moussault benadrukten woensdagmiddag op een persconferentie dan ook dat het gaat om „een breed maatschappelijk probleem” dat „Feyenoord overstijgt” en waarvoor overheden, politie en voetbalclubs samen oplossingen moeten verzinnen – zonder duidelijk te maken hoe die eruit kunnen zien. Voetbalbond KNVB liet woensdag weten al contact te hebben gehad met het ministerie van Justitie en Veiligheid en te zinnen op „snelle en stevige maatregelen”.

Maar ook de Feyenoord-commissarissen kunnen er niet aan voorbij dat de problemen met een deel van de eigen achterban bij de club uitzonderlijk groot zijn. Feyenoord kent een lange traditie van supportersgeweld en bedreigingen van clubbestuurders, medewerkers, fans, investeerders en zelfs spelers, met als dieptepunt een incident in 2016 waarbij middenvelder Marko Vejinovic thuis bezoek kreeg van agressieve supporters. Recente voorbeelden die losstaan van Feyenoord City: een antisemitische muurschildering naar aanleiding van het vertrek van Steven Berghuis naar Ajax, intimidatie van homoseksuele Feyenoord-supporters, de aanval op een delegatie van Union Berlin in een Rotterdams restaurant. En dan zijn er nog de boetes voor het gooien van voorwerpen en afsteken van illegaal vuurwerk rond Europese wedstrijden.

Na ieder incident is de conclusie dat het zo niet verder kan en dat de club eronder lijdt, zowel financieel als qua reputatie. Volgens president-commissaris Van Bodegom is vanwege de bedreiging van Koevermans eerder dit jaar zelfs een groep investeerders afgehaakt die geld wilde steken in de club. Maar hoe vaak bestuurders ook duidelijk maken dat de grens is bereikt, Feyenoord krijgt geen grip op het gewelddadige deel van de fanatieke aanhang, zelfs niet in en rond het eigen stadion.

Lees ook: Voetbalbestuurders worstelen met de eisen en grillen van de fanatieke achterban

Integendeel, de macht van wat in romantische termen het ‘ruwe randje’ van Feyenoord is gaan heten en waar Koevermans mee wilde afrekenen, lijkt eerder groter dan kleiner te worden. Vorig seizoen, toen supporters nog niet welkom waren bij wedstrijden, drongen tientallen Feyenoordfans met fakkels en vuurwerk de Kuip binnen tijdens een duel met RKC. Ze bleken een sleutel van het stadion te hebben.

„We zijn geen baas in eigen huis”, moest Van Bodegom woensdagmiddag toegeven. De club slaagt er zelfs niet in supporters met stadionverboden buiten de Kuip te houden bij thuiswedstrijden. Daar heeft de club „de middelen” niet voor, zei Van Bodegom, wederom zonder uit te leggen waar hij precies op doelde.

Nauwelijks geld

Grote vraag is dan ook wie bereid is Koevermans op te volgens als algemeen directeur. Zijn benoeming in 2019 was al uit nood geboren, omdat andere kandidaten zoals Robert Eenhoorn (algemeen directeur AZ) bedankten voor de eer. Een opvolger moet niet alleen ernstig rekening houden met intimidatie en bedreigingen, hij of zij krijgt ook nog eens de leiding over een club die nauwelijks geld heeft en bovendien diep verdeeld is over de vraag of er een nieuw stadion moet komen. De voorganger van Koevermans, Jan de Jong, vertrok ook vroegtijdig.

Vanaf 1 december neemt financieel directeur Pieter Smorenburg de taken van Koevermans waar, met steun van de raad van commissarissen. Ondanks de financiële en bestuurlijke crisis bij Feyenoord gelooft Van Bodegom dat hij snel een opvolger van Koevermans kan presenteren. „We denken nog steeds mensen te kunnen vinden die deze job met passie willen doen.”